KWALIFIKACJA ELM6 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 14.
Który z przedstawionych symboli należy zastosować, rysując diagram stanów, aby zaznaczyć rozgałęzienie sygnału?
Ilustracja przedstawia cztery symbole używane w diagramach stanów, które mogą być częścią egzaminu zawodowego dla technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rozgałęzienie sygnału w diagramie stanów oznacza punkt, w którym jeden przebieg sterowania przechodzi na kilka gałęzi (np. równoległych) zgodnie z regułami danej notacji. Dlatego należy wybrać symbol przeznaczony do rozdzielenia przepływu, a nie symbol stanu, startu/końca ani synchronizacji w przeciwnym kierunku.

Pełne wyjaśnienie:

W diagramach stanów (stosowanych w mechatronice do opisu zachowania sterowania) rozgałęzienie sygnału oznacza sytuację, w której z jednego miejsca przebiegu (stanu lub przejścia) sterowanie zostaje skierowane na więcej niż jedną gałąź. Taki element służy do pokazania, że dalsze działania mogą toczyć się jednocześnie (rozgałęzienie równoległe) albo że wybierana jest jedna z gałęzi (rozgałęzienie warunkowe) — zależnie od użytej notacji.

Poprawny wybór symbolu polega na rozpoznaniu elementu, który w tej notacji jest przeznaczony do dzielenia przepływu (a nie do opisu samego stanu). W praktyce oznacza to, że symbol musi dopuszczać jedno wejście i kilka wyjść (lub logiczny odpowiednik), czyli "rozprowadzać" przebieg na dalsze ścieżki.

  • Dlaczego odpowiedź poprawna jest poprawna: wskazany symbol odpowiada funkcji rozgałęzienia — sygnał/przepływ sterowania zostaje podzielony na więcej niż jeden tor dalszego przebiegu.
  • Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne: pozostałe symbole odnoszą się do innych ról w diagramie (np. oznaczają stan, stan początkowy/końcowy, łączenie gałęzi lub element decyzyjny innego typu), więc nie spełniają definicji rozgałęzienia sygnału w tej notacji.

Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem sprawdź, czy symbol "tworzy" kilka wyjść z jednego przebiegu (rozgałęzia), czy raczej "zbiera" kilka wejść do jednego (scalanie/synchronizacja). To najczęstsze źródło pomyłek przy interpretacji diagramów stanów w systemach mechatronicznych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rozgałęzienie oznacza punkt, w którym jeden przebieg sterowania przechodzi na kilka gałęzi dalszego działania. W zależności od notacji może to być rozgałęzienie równoległe (uruchomienie kilku ścieżek) albo warunkowe (wybór jednej ścieżki).
Rozgałęzienie "dzieli" przepływ: zwykle ma jedno wejście i kilka wyjść. Scalenie lub synchronizacja "zbiera" przepływ: ma kilka wejść i jedno wyjście. Na egzaminie warto patrzeć na kierunek strzałek i liczbę połączeń.
Stosuje się je, aby jasno pokazać, że po danym zdarzeniu system mechatroniczny wykonuje kilka czynności (np. sterowanie napędem i odczyt czujników) albo że dalszy przebieg zależy od warunku. Ułatwia to projektowanie i diagnostykę.
W UML spotyka się m.in. pseudostany typu choice/junction (rozgałęzienie warunkowe) oraz fork (rozgałęzienie równoległe). Kluczowe jest to, że symbol reprezentuje logikę przepływu, a nie sam "stan" pracy układu.
Najczęstsze pomyłki to mylenie rozgałęzienia z synchronizacją (łączeniem gałęzi) oraz przenoszenie skojarzeń ze schematów blokowych (np. romb jako zawsze "decyzja"). Pomaga sprawdzenie, czy element dzieli czy scala przepływ.
Nie zawsze. W wielu notacjach rozgałęzienie może oznaczać wybór jednej ścieżki (warunkowo) albo uruchomienie kilku ścieżek równolegle. Dlatego na egzaminie liczy się zgodność z notacją używaną w zadaniu i na ilustracji.
Diagram stanów jest szczególnie przydatny, gdy układ ma wyraźne tryby pracy i przejścia między nimi (np. STOP, START, AWARIA, RESET). Ułatwia opis reakcji na zdarzenia i warunki, co jest kluczowe w sterowaniu sekwencyjnym.
Najlepiej pracować na zestawach zadań z diagramów stanów i przygotować krótką ściągę: symbol → funkcja → typowe błędy. Dodatkowo warto rysować własne mini-diagramy dla prostych układów (czujnik–siłownik) i oznaczać rozgałęzienia.
Rozgałęzienie równoległe uruchamia kilka ścieżek jednocześnie (często widać "rozcięcie" na dwa lub więcej torów). Rozgałęzienie warunkowe prowadzi do jednej z wielu ścieżek zależnie od warunku. Pomocne są opisy warunków przy strzałkach.
Bo podobne kształty mogą pełnić różne role w różnych notacjach (UML, SFC, inne). Oprócz kształtu trzeba analizować kontekst: liczbę wejść/wyjść, kierunek przepływu oraz to, czy element ma dzielić, czy scalać przebieg sterowania.
info

Statystycznie 49% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Rozgałęzienie sygnału w diagramie stanów oznacza punkt, w którym jeden przebieg sterowania przechodzi na kilka gałęzi (np. równoległych) zgodnie z regułami danej notacji."

Źródła:

  • Object Management Group (OMG), "Unified Modeling Language (UML) Specification", rozdział "State Machine" (pseudostates: choice/junction/fork/join), wersja 2.5.1
  • OMG, "UML 2.5.1" – dokument specyfikacji dostępny przez stronę OMG (sekcja formal specification / PDFs), identyfikacja po tytule "Unified Modeling Language"

Materiały:

  • Specyfikacja UML (rozdziały o State Machine i pseudostanach)
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKE dotyczące diagramów stanów w mechatronice
  • Podręczniki do automatyki/mechatroniki omawiające modelowanie sekwencji i stanów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego