KWALIFIKACJA GIW12 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 24.
Który z przedstawionych wykresów przedstawia zmiany ciężaru na haku podczas wyciągania przewodu wiertniczego?
Ilustracja przedstawia cztery wykresy oznaczone literami A, B, C i D.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podczas wyciągania przewodu (tripping out) z otworu ubywa długości rur pozostających w otworze, więc masa zawieszona na haku maleje. Na rejestracji widać cykle odpowiadające kolejnym pasmom rur, a maksymalne wartości w kolejnych cyklach powinny systematycznie spadać. Taki przebieg pokazuje wykres D.

Pełne wyjaśnienie:

Ciężar na haku (hook load) jest wskazaniem ciężarowskazu/rejestratora opisującym obciążenie przenoszone przez hak wiertniczy od przewodu wiertniczego. W operacji wyciągania przewodu z otworu (tripping out) po każdym kolejnym wyciągniętym pasie rur zmniejsza się długość przewodu pozostającego w otworze, a więc maleje łączna masa zawieszona na haku.

Dlatego typowy zapis w funkcji czasu ma dwie cechy:

  • cykliczność – powtarzalne "zęby"/oscylacje wynikają z kolejnych powtarzalnych czynności przy wyciąganiu pasma (ruch, zatrzymanie, operacje na kluczu itp.),
  • trend wartości maksymalnych malejący – maksima w kolejnych cyklach są coraz niższe, bo zawieszony odcinek przewodu jest coraz krótszy.

Właśnie taki obraz – cykliczne zmiany z malejącymi maksimami w czasie – prezentuje wykres D, więc on odpowiada wyciąganiu przewodu.

Dlaczego pozostałe wykresy nie pasują?

  • A i C: mimo cykliczności ich maksima rosną w czasie, co jest typowe raczej dla zapuszczania przewodu (tripping in), gdy do otworu wchodzi coraz więcej rur i masa zawieszona rośnie.
  • B: zawiera fragmenty przebiegu, które nie pokazują jednoznacznego systematycznego spadku maksimów w cyklach; taki zapis może odpowiadać innej fazie pracy (np. postój, specyficzna operacja lub zmiana warunków), a nie klasycznemu, regularnemu tripping out.

W praktyce analiza takich wykresów pomaga też wychwytywać problemy: jeśli zamiast spodziewanego spadku pojawia się nagły wzrost obciążenia lub zanik cykliczności, może to sugerować m.in. wzrost tarcia, tworzenie się kluczy czy ryzyko przychwycenia. Jednak podstawowym kryterium w tym pytaniu jest malejący trend maksimów podczas wyciągania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ciężar na haku to obciążenie przenoszone przez hak wiertniczy od zawieszonego przewodu wiertniczego. Jest mierzone i często rejestrowane przez ciężarowskaz/rejestrator. Zmiany tego parametru informują o długości zawieszonego przewodu oraz o zjawiskach takich jak tarcie czy możliwe przychwycenie.
Podczas tripping out systematycznie ubywa rur pozostających w otworze, więc masa zawieszona na haku maleje. Na wykresie zwykle widać cykle odpowiadające kolejnym pasmom, ale kluczowy jest trend: maksymalne wartości w kolejnych cyklach powinny stopniowo spadać.
"Zęby" wynikają z powtarzalnych etapów operacji przy każdym pasie rur: ruch wyciągania, krótkie zatrzymania, operacje na połączeniach i wciągarce. Każdy cykl odpowiada podobnemu zestawowi czynności, dlatego przebieg jest periodyczny, mimo że trend ogólny może rosnąć lub maleć.
Najprościej patrzeć na trend wartości maksymalnych: przy tripping out (wyciąganie) maksima w kolejnych cyklach zwykle maleją, bo przewodu w otworze jest coraz mniej. Przy tripping in (zapuszczanie) maksima rosną, bo do otworu wchodzi coraz więcej rur.
Tak. Tarcie między przewodem a ścianą otworu może zmieniać odczyty i powodować odchylenia od "idealnego" przebiegu. Podczas wyciągania tarcie może zwiększać wymagane obciążenie (wskazanie) w porównaniu do samej masy przewodu, ale nie znosi podstawowego efektu: ubytku masy zawieszonej w czasie.
Alarmujące mogą być: nagły wzrost obciążenia bez powrotu do wcześniejszych poziomów, zanik typowej cykliczności, niemożność uzyskania spodziewanego spadku maksymalnych wartości przy wyciąganiu albo gwałtowne skoki w jednym cyklu. W praktyce sygnał zawsze porównuje się z sytuacją na wiertni.
Ciężarowskaz to przyrząd do pomiaru i często rejestracji ciężaru przewodu zawieszonego na haku. W typowych rozwiązaniach sygnał pochodzi z czujnika umieszczonego przy kotwicy martwego końca liny. Dzięki temu można obserwować zmiany obciążenia w czasie i analizować przebieg operacji.
Częsty błąd to patrzenie na pojedyncze oscylacje zamiast na trend maksymalnych wartości, albo mylenie tripping out z tripping in. Zdarza się też przecenianie wpływu tarcia i pomijanie faktu, że przy wyciąganiu maleje długość (a więc masa) przewodu pozostającego w otworze.
Trend może być zaburzony m.in. przez zmienne tarcie, problemy z płynnością ruchu, postoje, pracę w kluczach, zaczepianie o zwężenia lub inne anomalie w otworze. Mimo tego, w typowej, stabilnej operacji tripping out oczekuje się stopniowego spadku maksimów cykli.
Warto ćwiczyć rozpoznawanie trzech rzeczy: (1) co przedstawiają osie, (2) jaki jest trend wartości maksymalnych/minimalnych, (3) skąd bierze się cykliczność. Pomaga rozwiązywanie zadań na hook load, WOB i moment oraz łączenie przebiegu z etapami operacji na wiertni.
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Podczas wyciągania przewodu (tripping out) z otworu ubywa długości rur pozostających w otworze, więc masa zawieszona na haku maleje."

Materiały:

  • Podręczniki z technologii wierceń dotyczące przewodu wiertniczego i operacji trippingowych
  • Materiały dydaktyczne o przyrządach pomiarowych na wiertni (ciężarowskaz, rejestracja parametrów)
  • Instrukcje stanowiskowe/zakładowe dotyczące bezpiecznego wykonywania tripping out

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego