Korozja niskotemperaturowa w kotłach na paliwo stałe pojawia się wtedy, gdy temperatura wody powracającej do kotła jest zbyt niska. W takiej sytuacji wymiennik kotła może pracować poniżej punktu rosy spalin, co sprzyja kondensacji pary wodnej na ściankach. Kondensat, w połączeniu z produktami spalania, tworzy agresywne związki chemiczne i przyspiesza niszczenie powierzchni wymiennika.
Żeby temu zapobiec, w instalacji c.o. stosuje się ochronę powrotu, czyli takie rozwiązanie hydrauliczne, które podnosi temperaturę medium wracającego do kotła. Typowym elementem realizującym tę funkcję jest zawór mieszający trójdrogowy. Ma on trzy króćce i umożliwia mieszanie dwóch strumieni: gorącego (z kotła) oraz chłodnego (z powrotu instalacji). Dzięki temu na powrocie do kotła utrzymywana jest bezpieczna temperatura.
Pozostałe pokazane typy armatury nie spełniają tej roli:
- Zawór bezpieczeństwa służy do ochrony instalacji przed nadciśnieniem (upust medium), a nie do mieszania i podnoszenia temperatury powrotu.
- Zawór grzybkowy/zasuwa pełni funkcję regulacyjno-odcinającą przepływ, ale nie zapewnia automatycznego mieszania strumieni zasilania i powrotu w celu ochrony kotła.
- Zawór kulowy jest zaworem odcinającym (otwórz/zamknij). Nie utrzymuje wymaganej temperatury powrotu i nie realizuje ochrony przed kondensacją.
W praktyce zawór mieszający (np. trójdrogowy) często pracuje z obejściem (bypass). Podczas rozruchu zimnego kotła może utrzymywać krótki obieg, a dopływ wody z instalacji otwiera stopniowo dopiero wtedy, gdy powrót osiągnie bezpieczny poziom temperaturowy.
