W chemii analitycznej roztwór mianowany (standaryzowany) to taki, którego stężenie jest ściśle znane, czyli zostało wyznaczone z dużą dokładnością metodą analityczną. Najczęściej uzyskuje się to przez mianowanie (standaryzację) – np. miareczkowanie roztworu o stężeniu przybliżonym względem odpowiedniego wzorca.
Dlatego zapis stężenia roztworu mianowanego jest podawany w sposób precyzyjny (z odpowiednią liczbą cyfr znaczących lub z kwalifikatorem podkreślającym dokładność). Z kolei roztwór niemianowany ma stężenie tylko przybliżone – zwykle wynika z obliczeń na podstawie naważki i objętości, bez etapu standaryzacji.
NaOH jest w praktyce analitycznej traktowany jako wzorzec wtórny, ponieważ jest higroskopijny i może reagować z CO2 z powietrza. To powoduje, że samo "odważenie i rozpuszczenie" nie daje wystarczająco pewnego stężenia do analiz ilościowych, więc przed użyciem w miareczkowaniach roztwór NaOH zwykle wymaga mianowania.
Odpowiedź "około 0,2 mol/dm3" jest poprawna, bo słowo "około" jednoznacznie komunikuje, że stężenie jest nieprecyzyjne (przybliżone), a więc roztwór nie jest mianowany. Odpowiedzi zapisane jako "0,200 mol/dm3" oraz "0,100 mol/dm3" przedstawiają stężenia w formie precyzyjnej (typowej dla roztworów o znanym, wyznaczonym stężeniu). Z kolei zapis "ściśle 0,2 mol/dm3" dodatkowo wskazuje na dokładność, czyli na roztwór mianowany.
Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o roztwory mianowane zwracaj uwagę na kwalifikatory ("około", "w przybliżeniu") oraz na sposób zapisu liczby (cyfry znaczące). To często jest klucz do rozróżnienia roztworu roboczego od standaryzowanego titranta.
