KWALIFIKACJA INF2 + INF3 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 9.
Który z symboli graficznych oznacza część programu zdefiniowaną odrębnie?
Ilustracja przedstawia cztery symbole graficzne, które mogą być używane w kontekście programowania lub diagramów przepływu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Część programu zdefiniowana odrębnie" w schemacie blokowym to wywołanie podprogramu/procedury, czyli Predefined Process. Oznacza się ją prostokątem z podwójnymi pionowymi liniami przy obu bokach. Taki detal odróżnia ten symbol od zwykłego prostokąta procesu.

Pełne wyjaśnienie:

W schematach blokowych (flowchartach) każdy kształt ma ściśle określone znaczenie wynikające ze standardowych konwencji. Pytanie dotyczy symbolu oznaczającego część programu zdefiniowaną odrębnie, czyli fragment algorytmu zapisany jako osobna jednostka (np. procedura, funkcja, podprogram), którą można wywołać z wielu miejsc.

Taką sytuację opisuje symbol Predefined Process (proces zdefiniowany). Jego najważniejszą cechą rozpoznawczą jest to, że wygląda jak prostokąt, ale ma dodatkowe dwie pionowe linie umieszczone wewnątrz przy lewej i prawej krawędzi (efekt "podwójnych boków"). W praktyce informuje to, że szczegóły realizacji kroku są opisane gdzie indziej (np. w osobnym schemacie podprogramu albo w dokumentacji funkcji).

Dlaczego pozostałe symbole nie pasują do definicji "zdefiniowane odrębnie"?

  • Wydłużony sześciokąt jest zwykle kojarzony z etapami przygotowania/ustawienia (krok przygotowawczy), a nie z wywołaniem podprogramu.
  • Zwykły prostokąt oznacza pojedynczą operację/proces wykonywany w danym miejscu algorytmu (bez wskazania, że jest to odrębnie zdefiniowany moduł).
  • Figury z dodatkowymi elementami (np. ścięty róg, nietypowe strzałki lub linie) służą do innych konwencji zapisu, ale nie są standardowym oznaczeniem podprogramu w tym znaczeniu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach widzisz dwa bardzo podobne prostokąty, zawsze sprawdź, czy jeden z nich ma "podwójne boki". To najczęstsza pułapka w zadaniach o symbolach flowchartów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza wywołanie podprogramu (procedury/funkcji) zdefiniowanego w innym miejscu. W głównym schemacie pokazuje się tylko nazwę/etap, a szczegóły wykonania są opisane osobno. Symbol ma formę prostokąta z podwójnymi pionowymi liniami przy bokach.
Najpewniejsza cecha to "podwójne boki": prostokąt ma wewnątrz dwie pionowe linie blisko lewej i prawej krawędzi. Jeśli widzisz zwykły prostokąt bez tych linii, to najczęściej jest to zwykły proces/operacja, a nie podprogram.
Żeby uprościć schemat i pokazać projekt modułowy. Zamiast rozpisywać wieloetapowy fragment algorytmu, umieszcza się jedno wywołanie procedury/funkcji. Dzięki temu schemat główny jest czytelniejszy, a detale można utrzymywać w osobnym diagramie.
Zwykły prostokąt oznacza operację wykonywaną bezpośrednio w tym miejscu algorytmu. Proces zdefiniowany (podprogram) oznacza krok, którego implementacja jest gdzie indziej. Różnica graficzna to dodatkowe pionowe linie przy bokach w symbolu podprogramu.
Gdy fragment powtarza się w kilku miejscach albo jest na tyle złożony, że "zaśmieca" schemat główny. Typowe przykłady w aplikacjach webowych to walidacja formularza, logowanie, obliczenia rabatu czy formatowanie danych. Wtedy wywołanie podprogramu zwiększa czytelność.
Tak, to bardzo bliska analogia. Symbol procesu zdefiniowanego przedstawia wywołanie funkcji/procedury/metody: coś, co ma nazwę i zdefiniowane wejścia/wyjścia, a jego wnętrze (instrukcje) jest opisane w innym miejscu. Schemat pokazuje logikę, nie składnię języka.
Romb zwykle oznacza decyzję/warunek (rozgałęzienie typu TAK/NIE). Podprogram nie rozgałęzia logiki samym symbolem, tylko reprezentuje wywołanie zdefiniowanej procedury. Na egzaminie warto nie mylić: romb to pytanie logiczne, a podprogram to "wykonaj zdefiniowany moduł".
Najczęściej pomija się drobne cechy, np. dodatkowe pionowe linie w podprogramie, i wybiera zwykły prostokąt procesu. Drugi błąd to kierowanie się skojarzeniem z innymi notacjami (np. UML) zamiast z konwencją flowchart. Pomaga uważne porównanie kształtów.
Bo oba symbole są "prostokątne" i różnią się tylko detalem. Działa tu heurystyka podobieństwa: mózg dopasowuje znany kształt (proces) i ignoruje dodatkowe linie. Skuteczna strategia to szukanie elementów dodatkowych: linii, podwójnych krawędzi, wcięć.
Najlepiej zrobić fiszki z nazwą i rysunkiem oraz ćwiczyć na krótkich zadaniach: dopasuj symbol do znaczenia. Skup się na parach podobnych symboli (np. proces vs proces zdefiniowany) i zapamiętaj "cechę odróżniającą". W powtórce pomagają mini-testy z ilustracjami.
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: ""Część programu zdefiniowana odrębnie" w schemacie blokowym to wywołanie podprogramu/procedury, czyli Predefined Process."

Źródła:

  • ISO 5807:1985, "Information processing — Documentation symbols and conventions for data, program and system flowcharts", section: Predefined process symbol, 1985
  • Polski Komitet Normalizacyjny: PN-ISO 5807, "Przetwarzanie informacji — Symbole i konwencje dokumentacyjne dla schematów blokowych", opis symbolu procesu zdefiniowanego (Predefined Process), wydanie odpowiadające ISO 5807:1985
  • Wikipedia (EN): "Flowchart" – subsection on predefined process/subroutine symbol, https://en.wikipedia.org/wiki/Flowchart (dostęp 2026-03-01)

Materiały:

  • Treść normy ISO 5807:1985 dotycząca symboli schematów blokowych
  • Polska wersja normy PN-ISO 5807 (symbole i konwencje dokumentacyjne)
  • Podręczniki lub skrypty z podstaw algorytmiki (rozdziały o schematach blokowych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego