KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 4.
Który z symboli graficznych oznacza prądnicę?
Ilustracja przedstawia cztery symbole graficzne, które mogą być używane w kontekście egzaminu zawodowego dla elektryków,
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prądnica (generator) na schematach jest zwykle oznaczana okręgiem z literą "G", a dla prądu przemiennego dodatkowo symbolem fali sinusoidalnej. Taki zapis wskazuje, że element wytwarza energię elektryczną, a nie ją pobiera. Pozostałe symbole odnoszą się do innych urządzeń lub innych funkcji w układzie.

Pełne wyjaśnienie:

Symbol prądnicy (generatora) na schematach elektrycznych ma za zadanie jednoznacznie wskazać źródło energii elektrycznej w układzie. W wielu konwencjach spotyka się zapis w postaci okręgu z literą "G", co ułatwia odróżnienie generatora od innych maszyn lub elementów obwodu. Jeśli na symbolu pojawia się dodatkowo fala sinusoidalna, jest to typowa informacja, że chodzi o źródło prądu przemiennego.

Dlaczego to jest ważne w praktyce technika gazownictwa? W obiektach gazowniczych (stacje, punkty redukcyjne, układy pomiarowe) często występują elementy automatyki, aparatura kontrolno-pomiarowa i zabezpieczenia wymagające zasilania. W dokumentacji można spotkać wskazanie zasilania podstawowego i rezerwowego, np. z agregatu. Umiejętność rozpoznania symbolu prądnicy pomaga poprawnie zrozumieć, skąd układ może być zasilany w warunkach awaryjnych.

  • Odpowiedź "G z falą sinusoidalną pod spodem" pasuje do generatora AC: litera identyfikuje urządzenie jako prądnicę, a fala informuje o charakterze napięcia.
  • Symbole, które nie zawierają oznaczenia generatora (np. nie mają "G") albo wyglądają jak symbole odbiorników energii, nie powinny być wybierane jako prądnica.
  • Także symbole elementów magazynujących energię lub przetwarzających ją w inny sposób (np. źródła chemiczne, elementy elektroniczne) nie są symbolem prądnicy.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw rozstrzygnij, czy dany znak przedstawia źródło czy odbiornik energii, a dopiero potem zwracaj uwagę na szczegóły (np. fala dla AC). To ogranicza pomyłki wynikające z podobieństwa kształtów symboli.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Prądnica (generator) to element będący źródłem energii elektrycznej w układzie. Na schemacie nie pokazuje budowy urządzenia, tylko funkcję: wytwarza napięcie i zasila obwód. Często jest oznaczana okręgiem z literą identyfikującą generator.
W wielu konwencjach symbol generatora AC to okrąg z literą G oraz oznaczeniem fali sinusoidalnej, co sugeruje napięcie przemienne. Kluczowe jest rozpoznanie, że to źródło, a nie odbiornik energii.
Litera "G" pełni funkcję identyfikacyjną i pomaga szybko odróżnić generator od innych elementów o podobnym kształcie (np. maszyn elektrycznych). W praktyce skraca analizę schematu i ogranicza ryzyko pomylenia źródła z odbiornikiem.
Najpierw oceniaj rolę energetyczną: prądnica jest źródłem, a silnik odbiornikiem (zamienia energię elektryczną na mechaniczną). W oznaczeniach często pomaga litera w środku symbolu i dodatkowe znaki (np. wskazanie AC). Nie kieruj się wyłącznie kształtem okręgu.
Nie zawsze. Fala sinusoidalna informuje głównie o prądzie przemiennym, ale sam typ elementu trzeba potwierdzić resztą oznaczeń (np. literą "G" lub kontekstem schematu). Ten sam motyw może pojawić się przy innych elementach związanych z AC.
W obiektach gazowniczych symbole elektryczne pojawiają się w schematach zasilania i sterowania automatyki, w dokumentacji szaf sterowniczych, układów pomiarowych i zabezpieczeń. Mogą też wystąpić przy opisie zasilania rezerwowego, np. agregatu prądotwórczego.
Typowe błędy to wybór po samym kształcie (np. "okrąg = prądnica"), mylenie generatora z silnikiem (odwrócenie roli źródło/odbiornik) oraz ignorowanie znaków pomocniczych, takich jak fala dla AC. Pomaga porównanie wszystkich opcji i szukanie oznaczeń literowych.
W praktyce szkolnej i technicznej pojęcia często są używane zamiennie, bo oba dotyczą urządzenia wytwarzającego energię elektryczną. Na schematach ważniejsze od nazwy jest to, że symbol oznacza źródło zasilania i ma charakterystyczne oznaczenia identyfikujące funkcję.
Skuteczne jest uczenie się blokami: źródła, odbiorniki, zabezpieczenia, pomiary. Drukuj małe zestawy symboli i ćwicz rozpoznawanie "w ciemno". W zadaniach zawsze sprawdzaj, czy symbol pasuje funkcją do opisu układu.
Tak, w praktyce spotyka się różne konwencje (zależnie od branży, dokumentacji i przyjętego standardu). Na egzaminie zwykle kluczowe są najczęściej stosowane oznaczenia i czytelny kontekst zadania. Jeśli symbole są graficzne, porównuj je z typowymi znakami z baz symboli (np. IEC 60617).
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Prądnica (generator) na schematach jest zwykle oznaczana okręgiem z literą "G", a dla prądu przemiennego dodatkowo symbolem fali sinusoidalnej."

Źródła:

  • IEC 60617 (online database) – Graphical symbols for diagrams: https://std.iec.ch/iec60617 (dostęp: 2026-03-02)
  • All About Circuits – Reference: Schematic Symbols (section on sources/generators): https://www.allaboutcircuits.com/textbook/reference/chpt-2/schematic-symbols/ (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL) – Symbol elektroniczny / symbole na schematach (materiał poglądowy): https://pl.wikipedia.org/wiki/Symbol_elektroniczny (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Baza symboli graficznych IEC 60617 (nauka rozpoznawania symboli na schematach)
  • Podręczniki do podstaw elektrotechniki i czytania schematów elektrycznych (działy: symbole, schematy ideowe)
  • Instrukcje/DTR urządzeń automatyki stosowanych w gazownictwie – schematy zasilania i sterowania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego