KWALIFIKACJA SPL5 - PAŹDZIERNIK 2016 (test 2)

PYTANIE NR 35.
Który z wydatków ponoszonych przez przedsiębiorstwo jest jego kosztem stałym?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszt stały to wydatek, który w krótkim okresie nie zmienia się wraz ze wzrostem liczby zleceń.
Typowym przykładem jest wynajem biura (czynsz). Prowizje kierowców i materiały eksploatacyjne zależą od wykonanej pracy, a opłaty za media/telefony zwykle rosną wraz z zużyciem.

Pełne wyjaśnienie:

Koszty stałe to takie koszty, które w krótkim okresie nie zależą bezpośrednio od wielkości działalności (np. liczby zleceń, przejechanych kilometrów, liczby kursów). Oznacza to, że firma ponosi je nawet wtedy, gdy realizuje mniej zadań, a ich poziom zwykle wynika z decyzji organizacyjnych (np. utrzymanie biura, stałe umowy).

Wynajem biura jest klasycznym kosztem stałym: czynsz najmu jest na ogół określony umową i nie zmienia się od razu tylko dlatego, że w danym miesiącu firma ma mniej lub więcej zleceń. Dlatego ta odpowiedź jest prawidłowa.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Prowizja dla kierowców – ma charakter kosztu zmiennego: rośnie wraz z liczbą wykonanych przewozów, zleceniami lub wypracowanym obrotem. Jeśli nie ma kursów, prowizja zwykle nie występuje.
  • Opłata za media i telefony – najczęściej jest zależna od zużycia (energia, woda, rozmowy, transmisja danych). Może zawierać element stały (abonament), ale jako całość zwykle nie jest kosztem stałym w sensie klasyfikacji egzaminacyjnej.
  • Zakup smarów i płynów eksploatacyjnych – to typowy koszt zmienny eksploatacji floty: im więcej pojazdy pracują, tym większe zużycie materiałów i większy zakup.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz odpowiedzi związane z utrzymaniem infrastruktury (najem, dzierżawa, ochrona, stałe opłaty administracyjne), to często są to koszty stałe. Pozycje powiązane z wykonaniem przewozu (paliwo, materiały eksploatacyjne, prowizje od zleceń) to najczęściej koszty zmienne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Koszty stałe to wydatki, które w krótkim okresie nie zmieniają się proporcjonalnie do liczby zleceń lub kilometrów. Przykłady to m.in. najem biura, część opłat administracyjnych czy stałe usługi utrzymania. Ponoszone są nawet przy mniejszym obciążeniu pracą.
Zadaj pytanie: "Czy ten koszt rośnie, gdy rośnie liczba przewozów/zleceń?". Jeśli tak, to zwykle jest zmienny (np. materiały eksploatacyjne, prowizje). Jeśli firma ponosi go niezależnie od wolumenu pracy (np. czynsz), to najczęściej jest stały w ujęciu krótkookresowym.
Czynsz najmu wynika z umowy i zazwyczaj ma stałą kwotę miesięczną. Nie zależy bezpośrednio od tego, ile firma ma zleceń transportowych w danym okresie. Dlatego jest typowym przykładem kosztu stałego (przynajmniej w krótkim okresie i przy niezmienionej powierzchni biura).
Nie zawsze. Media (energia, woda) i telefony zwykle zależą od zużycia, więc mają cechy kosztów zmiennych. Czasem występuje element stały, np. abonament, ale jeśli pytanie wymaga wskazania jednego kosztu stałego, bardziej typowy i jednoznaczny jest najem (czynsz).
Prowizja to koszt zależny od wykonanej pracy lub wyniku (np. liczby kursów, obrotu, wartości zleceń). Z tego powodu w klasycznym podziale jest kosztem zmiennym: gdy zleceń jest więcej, prowizji jest więcej; gdy pracy mniej, koszt prowizyjny spada.
Smarów i płynów eksploatacyjnych zużywa się tym więcej, im intensywniej pracuje flota i im więcej jest przejazdów. To powoduje, że ich zakup rośnie wraz z działalnością operacyjną. Dlatego są traktowane jako koszty zmienne związane z eksploatacją pojazdów.
Do kosztów zmiennych często zalicza się te, które rosną razem ze zleceniami: paliwo, opłaty drogowe naliczane "za przejazd", materiały eksploatacyjne, prowizje lub premie zależne od wyniku. W praktyce pomagają one ocenić, ile kosztuje obsługa dodatkowego zlecenia.
Najczęstsze koszty stałe to: czynsz najmu biura, część opłat administracyjnych, stałe usługi (np. księgowość w ryczałcie, monitoring), a czasem stałe składniki wynagrodzeń. Są one ponoszone niezależnie od liczby przyjętych zleceń w danym miesiącu.
Gdy ma część stałą i część zależną od zużycia, np. telefon: abonament bywa stały, a dodatkowe połączenia lub dane są zmienne. W zadaniach testowych zwykle wybiera się najbardziej jednoznaczny przykład kosztu stałego, aby uniknąć odpowiedzi "to zależy".
Częsty błąd to uznawanie wszystkich comiesięcznych opłat za stałe (np. media), mimo że wynikają z zużycia. Inny błąd to mylenie kosztów związanych z wykonaniem usługi (paliwo, materiały, prowizje) z kosztami utrzymania zaplecza (czynsz, stałe umowy). Pomaga pytanie o zależność od wolumenu.
info

Około 60% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Koszt stały to wydatek, który w krótkim okresie nie zmienia się wraz ze wzrostem liczby zleceń."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Koszty stałe" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Koszty_sta%C5%82e (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): "Koszty zmienne" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Koszty_zmienne (dostęp: 2026-02-18)
  • Poradnik Przedsiębiorcy: artykuł o kosztach stałych i zmiennych – https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-koszty-stale-i-zmienne-w-firmie (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podstawy rachunkowości zarządczej: rozdziały o kosztach stałych i zmiennych
  • Materiały dydaktyczne z przedsiębiorczości/ekonomiki transportu dotyczące kalkulacji kosztów
  • Zadania testowe z klasyfikacji kosztów w firmie TSL (transport–spedycja–logistyka)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego