Wpis w księdze wieczystej wymaga dokumentu, który w sposób formalnie wiążący potwierdza powstanie, zmianę lub wygaśnięcie prawa (np. własności) albo stanowi tytuł do ujawnienia tego prawa. Z tego powodu nie każdy dokument "opisujący stan faktyczny" jest wystarczający.
Odpowiedź "Oświadczenie rzekomego właściciela." jest poprawna, ponieważ samo oświadczenie osoby, która tylko twierdzi, że jest właścicielem, nie daje pewności co do istnienia prawa ani nie tworzy skutku prawnego wymaganego do ujawnienia w księdze. Taki dokument może być co najwyżej informacją lub elementem materiału dowodowego w innym postępowaniu, ale nie stanowi typowego tytułu do wpisu.
Pozostałe odpowiedzi wskazują dokumenty, które w praktyce obrotu nieruchomościami mają odpowiednią rangę:
- "Umowa cywilno-prawna w formie aktu notarialnego." – akt notarialny jest formą, która przy wielu czynnościach dotyczących nieruchomości jest wymagana i daje podstawę do ujawnienia skutków czynności w księdze.
- "Ugoda zawarta w postępowaniu sądowym i administracyjnym." – ugoda zawarta w odpowiednim trybie (zwłaszcza zatwierdzona lub mająca skutki przewidziane procedurą) może rozstrzygać spór i stanowić dokument urzędowy będący podstawą dalszych czynności, w tym ujawnienia praw.
- "Prawomocne orzeczenie sądowe." – prawomocność oznacza, że rozstrzygnięcie jest wiążące, a orzeczenie może kształtować lub potwierdzać prawo; dlatego bywa podstawą wpisu.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się dokumenty "formalne" (akt notarialny, prawomocne orzeczenie, ugoda w postępowaniu), a obok nich luźne oświadczenie strony, to zwykle właśnie oświadczenie nie spełnia wymogów podstawy wpisu.
