KWALIFIKACJA MEC3 + MEC5 + MEC8 + MEC9 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 16.
Który z wymienionych elementów jest narażony na działanie korozji kawitacyjnej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Korozja kawitacyjna powstaje w przepływie cieczy, gdy pęcherzyki pary gwałtownie się zapadają i uderzają w powierzchnię metalu, powodując wżery. Dlatego typowo dotyczy elementów pomp i układów hydraulicznych, np. wirnika pompy, a nie styków elektrycznych, narzędzi skrawających czy kół zębatych pracujących bez zjawisk kawitacji.

Pełne wyjaśnienie:

Korozja kawitacyjna (często opisywana też jako erozja kawitacyjna) to uszkodzenia powierzchni materiału wynikające z kawitacji w cieczy. Kawitacja pojawia się, gdy lokalnie spada ciśnienie (np. w okolicy łopatek wirnika lub na ssaniu pompy), tworzą się pęcherzyki pary, a następnie w strefie wyższego ciśnienia pęcherzyki gwałtownie się zapadają. Takie zapadanie generuje mikrouderzenia i lokalne, bardzo intensywne obciążenia, które powodują charakterystyczne wżery i ubytki materiału.

Odpowiedź "Wirnik pompy hydraulicznej." jest trafna, ponieważ wirnik (łopatki i ich okolice) pracuje bezpośrednio w przepływie cieczy, gdzie mogą powstawać obszary obniżonego ciśnienia i duże gradienty prędkości. To typowe miejsce inicjacji i rozwoju uszkodzeń kawitacyjnych.

Pozostałe propozycje nie pasują do mechanizmu kawitacji:

  • "Styk złącza elektrycznego." ulega raczej utlenianiu/korozji elektrochemicznej związanej z wilgocią i zanieczyszczeniami, a także nagrzewaniu czy iskrzeniu. Brakuje tu kluczowego czynnika: przepływu cieczy i zapadania pęcherzyków.
  • "Narzędzie skrawające." typowo zużywa się przez ścieranie, adhezję, dyfuzję, utlenianie w wysokiej temperaturze lub wykruszenia. To inne mechanizmy niż kawitacja, która wymaga środowiska cieczowego i zmian ciśnienia.
  • "Koło zębate w przekładni." pracuje głównie w kontakcie toczno-ślizgowym; typowe uszkodzenia to zmęczenie powierzchniowe (pitting), zatarcia, zużycie ścierne. Nawet jeśli przekładnia jest smarowana olejem, dominujące są zjawiska tribologiczne, a nie klasyczna kawitacja jak w elementach przepływowych pompy.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "kawitacja", myśl o elementach mających intensywny przepływ cieczy i lokalne spadki ciśnienia: pompy, wirniki, korpusy, zawory dławiące. To zwykle pozwala szybko odróżnić ten typ uszkodzeń od typowej korozji atmosferycznej, elektrycznej czy zużycia narzędzi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Korozja kawitacyjna to uszkodzenia powierzchni materiału spowodowane kawitacją w cieczy. Gdy pęcherzyki pary powstają i gwałtownie się zapadają, generują mikrouderzenia, które tworzą wżery i ubytki. Najczęściej dotyczy elementów przepływowych pomp i zaworów.
Wirnik pracuje w obszarze dużych zmian prędkości i ciśnienia cieczy. Lokalny spadek ciśnienia sprzyja tworzeniu pęcherzyków, a ich zapadanie zachodzi tuż przy powierzchni łopatek. Efektem są charakterystyczne wżery oraz chropowatość, pogarszające sprawność pompy.
Typowe objawy to wzrost hałasu (szum, "trzaskanie"), drgania, spadek wydajności i niestabilna praca. Często rośnie też zużycie elementów przepływowych. W praktyce mechanik może zauważyć szybsze pogarszanie parametrów pompy mimo poprawnego smarowania i braku zanieczyszczeń.
Uszkodzenia kawitacyjne mają zwykle postać licznych, drobnych wżerów (pitting) i ubytków o "poszarpanych" krawędziach, często w strefach przepływu. Korozja chemiczna bywa bardziej równomierna, a zużycie ścierne tworzy rysy/kierunkowe ślady zgodne z ruchem cząstek.
Nie, ponieważ kawitacja wymaga przepływu cieczy i zjawiska zapadania pęcherzyków. Styki złączy ulegają zwykle utlenianiu, korozji elektrochemicznej w obecności wilgoci i zanieczyszczeń oraz degradacji termicznej. Mechanizm kawitacyjny nie jest tu typowym czynnikiem niszczącym.
Najczęściej przy niekorzystnych warunkach ssania pompy (zbyt niskie ciśnienie na wlocie), zbyt dużej prędkości przepływu, wysokiej temperaturze cieczy lub dławieniu/przewężeniach. Sprzyja jej też zassanie powietrza i wahania obciążenia. To sytuacje częste w eksploatacji maszyn.
Pomaga m.in. zapewnienie właściwego poziomu cieczy, drożności przewodu ssawnego, poprawnego odpowietrzenia, ograniczenie strat na ssaniu oraz praca w zalecanym zakresie parametrów. W serwisie ważna jest też kontrola filtrów i unikanie nadmiernego dławienia, które zwiększa spadki ciśnienia.
Narażone są inne elementy mające kontakt z cieczą w strefach zmian ciśnienia, np. korpus pompy w pobliżu wirnika, gniazda zaworów, przewężenia, elementy dławiące. Kluczowym kryterium jest obecność przepływu cieczy i warunków sprzyjających powstawaniu oraz zapadaniu pęcherzyków.
Najczęstszy błąd to wybór elementu "po prostu korodującego" bez powiązania z cieczą i ciśnieniem. Uczniowie mylą też kawitację z tarciem lub ścieraniem, więc wskazują narzędzia skrawające albo koła zębate. Warto zapamiętać: kawitacja = pęcherzyki w cieczy + uderzenia w materiał.
Najlepiej przejrzeć zdjęcia uszkodzeń wirników i korpusów oraz skojarzyć je z objawami pracy pompy (hałas, drgania, spadek wydajności). Pomaga też zrozumienie warunków powstawania pęcherzyków: spadek ciśnienia i jego późniejszy wzrost. To ułatwia rozwiązywanie pytań testowych.
info

Około 46% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że korozja kawitacyjna powstaje w przepływie cieczy, gdy pęcherzyki pary gwałtownie się zapadają i uderzają w powierzchnię metalu, powodując wżery.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Kawitacja" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Kawitacja (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (EN): "Cavitation" — https://en.wikipedia.org/wiki/Cavitation (accessed 2026-03-02)
  • Engineering ToolBox: "Cavitation in Pumps" — https://www.engineeringtoolbox.com/cavitation-pumps-d_1897.html (accessed 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki z eksploatacji maszyn i diagnostyki pomp (rozdziały: kawitacja, uszkodzenia wirników)
  • Materiały szkoleniowe producentów pomp dotyczące przyczyn i skutków kawitacji
  • Opracowania z inżynierii materiałowej o erozji i pittingu kawitacyjnym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego