KWALIFIKACJA MED9 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 29.
Który z wymienionych leków nie jest lekiem aptecznym?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Lek apteczny to produkt leczniczy sporządzony w aptece według receptury farmakopealnej i wydawany w tej aptece.
Syrop sosnowy (złożony) funkcjonuje jako lek gotowy wytwarzany przemysłowo, więc nie spełnia kryterium "sporządzony w aptece". Pozostałe wymienione preparaty są klasycznymi przykładami farmakopealnych leków aptecznych.

Pełne wyjaśnienie:

Lek apteczny to produkt leczniczy wykonywany w aptece "na stan apteki" zgodnie z recepturą farmakopealną, czyli monografią opisaną w Farmakopei (polskiej lub państw UE), a następnie wydawany w tej samej aptece. Kluczowe jest więc kryterium: sposób wytworzenia i podstawa recepturowa, a nie sama postać leku (syrop, maść, roztwór) ani to, że produkt jest dostępny w aptece.

Wśród podanych odpowiedzi jedyną pozycją, która nie jest lekiem aptecznym, jest syrop sosnowy, ponieważ w praktyce występuje jako lek gotowy (produkt wytwarzany przemysłowo i wprowadzany do obrotu jako gotowy). Taki produkt nie jest sporządzany w izbie recepturowej według monografii farmakopealnej, więc nie spełnia definicji leku aptecznego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Spirytus salicylowy – jest klasycznym przykładem preparatu farmakopealnego (preparatu galenowego), który może być sporządzany w aptece według receptury farmakopealnej.
  • Woda wapienna – również należy do typowych preparatów sporządzanych na podstawie monografii farmakopealnych; nazwa nie wskazuje na produkt przemysłowy, tylko na prosty roztwór wykonywany w aptece.
  • Maść cholesterolowa – to przykład maści o charakterze farmakopealnym, przygotowywanej jako lek apteczny (na stan apteki) zgodnie z opisem w farmakopei.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli nazwa brzmi "tradycyjnie" (np. syropy ziołowe), nie zakładaj automatycznie, że to lek apteczny. Najpierw sprawdź, czy jest to preparat sporządzany w aptece według monografii farmakopealnej, czy gotowy produkt leczniczy pochodzący z produkcji przemysłowej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Lek apteczny to produkt leczniczy sporządzony w aptece zgodnie z recepturą farmakopealną i przeznaczony do wydania w tej samej aptece. Decyduje więc monografia z farmakopei i wykonanie w recepturze, a nie sama nazwa czy postać leku.
Lek apteczny wykonuje się w aptece na stan apteki według farmakopei. Lek recepturowy sporządza się na receptę dla konkretnego pacjenta (indywidualny skład/dawkowanie). Oba powstają w aptece, ale mają inne podstawy sporządzenia i przeznaczenie.
Nazwa "syrop sosnowy" może kojarzyć się z preparatem robionym na miejscu, ale w praktyce może to być lek gotowy wytwarzany przemysłowo i tylko sprzedawany w aptece. Wtedy nie spełnia kryterium: "sporządzony w aptece według receptury farmakopealnej".
Szukaj wskazówek, że produkt jest wprowadzony do obrotu jako gotowy (typowa marka/producent, opakowanie jednostkowe, stały skład jak w produktach fabrycznych). Lek apteczny wynika z monografii farmakopealnej i jest wykonywany w recepturze apteki.
Tak, spirytus salicylowy jest klasycznym przykładem preparatu farmakopealnego, który może być sporządzany w aptece jako lek apteczny. Na egzaminie to typowy "pewny" przykład leku aptecznego odróżniany od leków gotowych.
Woda wapienna jest najczęściej traktowana jako preparat farmakopealny, czyli typowy lek apteczny wykonywany na podstawie monografii. Recepturowy staje się dopiero wtedy, gdy jest przygotowywana na indywidualną receptę z określonym przeznaczeniem dla pacjenta.
Najczęściej w aptekach z działającą recepturą, gdy przygotowuje się preparaty na stan apteki lub uzupełnia zapas klasycznych roztworów/maści. W wielu aptekach wykonuje się je rzadziej, ale na egzaminie trzeba znać definicję i przykłady.
Najczęściej myli się leki apteczne z recepturowymi (bo oba powstają w aptece) oraz uznaje za apteczne produkty gotowe o "tradycyjnych" nazwach. Pomaga zasada: apteczny = monografia farmakopealna + wykonanie na stan apteki.
Tak, leki apteczne mogą być wydawane bez recepty, ponieważ są przygotowywane na podstawie farmakopei jako preparaty na stan apteki. O dopuszczalności wydania decydują zasady obrotu i właściwości produktu, ale sama kategoria "apteczny" nie oznacza automatycznie "na receptę".
Najlepiej robić zestawienia: apteczny (farmakopealny, na stan apteki) vs gotowy (przemysłowy) vs recepturowy (na receptę pacjenta). Ćwicz na krótkich listach nazw: roztwory, wody, spirytusy i maści o klasycznych nazwach.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Pozostałe wymienione preparaty są klasycznymi przykładami farmakopealnych leków aptecznych."

Źródła:

  • Ustawa Prawo farmaceutyczne, art. 2 ust. 10, Dz.U. 2025 poz. 750

Materiały:

  • Tekst jednolity i definicje z Prawa farmaceutycznego (dział definicji legalnych)
  • Materiały dydaktyczne z receptury i technologii postaci leku (preparaty galenowe i farmakopealne)
  • Aktualne wydanie Farmakopei Polskiej używane w nauczaniu (monografie preparatów aptecznych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego