KWALIFIKACJA EKA1 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 2.
Który z wymienionych organów wybierany jest w wyborach powszechnych, równych, bezpośrednich, w głosowaniu tajnym?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Burmistrz jest organem wykonawczym gminy wybieranym przez mieszkańców w wyborach powszechnych, równych, bezpośrednich i tajnych. Minister oraz wojewoda są zasadniczo powoływani, a starosta jest wybierany w trybie pośrednim w strukturach samorządu powiatowego, więc nie w wyborach powszechnych.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu chodzi o rozpoznanie, kto jest wybierany bezpośrednio przez obywateli w procedurze określanej jako wybory: powszechne, równe, bezpośrednie i tajne. Takie sformułowanie jest typowe dla wyborów, w których każdy uprawniony wyborca może oddać głos, a wynik nie zależy od pośredników (np. rady lub kolegium).

Burmistrz (analogicznie jak wójt i prezydent miasta) jest w praktyce samorządowej kojarzony z wyborem bezpośrednim przez mieszkańców gminy w wyborach samorządowych. Dlatego ta odpowiedź odpowiada opisowi z pytania.

  • Minister – jest elementem administracji rządowej. W typowym modelu ustrojowym nie jest wybierany w wyborach powszechnych przez obywateli, lecz obejmuje funkcję w wyniku powołania w ramach władzy wykonawczej.
  • Wojewoda – to przedstawiciel administracji rządowej w województwie. Również nie jest wybierany przez ogół mieszkańców w wyborach powszechnych; stanowisko to jest obsadzane w trybie powołania.
  • Starosta – jest organem w samorządzie powiatowym, ale nie jest wybierany bezpośrednio przez wszystkich mieszkańców powiatu. Jest to klasyczny przykład wyboru pośredniego (dokonywanego wewnątrz organów powiatu), więc nie spełnia warunku "w wyborach powszechnych, równych, bezpośrednich".

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "bezpośrednie", zwróć uwagę, czy wyboru dokonują obywatele (bez pośredników), czy też inny organ (rada/zgromadzenie). To najszybciej odróżnia burmistrza od starosty oraz od funkcji administracji rządowej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Powszechne oznacza, że głosować może szeroki krąg uprawnionych obywateli (po spełnieniu warunków ustawowych). Tajne oznacza, że nie można ustalić, jak konkretny wyborca zagłosował. Te cechy odróżniają wybory od powołania na stanowisko.
Szukaj słowa bezpośrednie: wyborcy oddają głos na kandydata, a wynik nie jest "przepuszczany" przez inny organ. Gdy wybiera rada albo zgromadzenie, to zwykle jest to wybór pośredni, nawet jeśli jest demokratyczny.
Burmistrz jest kojarzony z wyborami samorządowymi, w których mieszkańcy gminy głosują bezpośrednio na kandydata. To odpowiada zestawowi cech: powszechne, równe, bezpośrednie i tajne, typowych dla wyborów organu wykonawczego gminy.
Minister to stanowisko w administracji rządowej. W praktyce ustrojowej nie jest ono obsadzane przez głosowanie całego elektoratu, lecz przez decyzje w ramach władzy wykonawczej. Dlatego minister nie spełnia warunku "wybierany w wyborach powszechnych".
Wojewoda jest przedstawicielem administracji rządowej w województwie i nie pochodzi z wyborów powszechnych. Marszałek województwa funkcjonuje w samorządzie województwa i jest wybierany w trybie pośrednim przez organ stanowiący samorządu.
Starosta jest organem w powiecie, ale jego wybór nie odbywa się poprzez głosowanie wszystkich mieszkańców. Jest to przykład wyboru pośredniego dokonywanego wewnątrz struktur powiatowych, co nie spełnia kryterium "bezpośredniości" z treści pytania.
W zadaniach egzaminacyjnych najczęściej wskazuje się organ wykonawczy gminy (wójt/burmistrz/prezydent miasta) jako wybierany bezpośrednio przez mieszkańców. Inne stanowiska samorządowe bywają wybierane pośrednio przez rady lub sejmiki.
Nie. Słowo "wybierany" może oznaczać także wybór pośredni (np. przez radę, zarząd, zgromadzenie). W pytaniach kluczowe jest, kto dokonuje wyboru: ogół uprawnionych wyborców czy inny organ publiczny.
Najczęściej mylą administrację rządową z samorządową albo utożsamiają "ważne stanowisko" z wyborem powszechnym. Częsty jest też błąd: skoro starosta jest "wybierany", to musi być wybierany przez mieszkańców, co nie jest regułą.
Stosuj prosty schemat: gmina – sprawy najbliższe mieszkańcom i wybór organu wykonawczego; powiat – zadania ponadgminne i częściej wybory pośrednie; wojewoda – administracja rządowa. Do tego dopasowuj tryb wyłaniania funkcji.
info

Statystycznie 67% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Burmistrz jest organem wykonawczym gminy wybieranym przez mieszkańców w wyborach powszechnych, równych, bezpośrednich i tajnych."

Źródła:

  • Państwowa Komisja Wyborcza – informacje o wyborach samorządowych (tryb wyboru wójta/burmistrza/prezydenta miasta): https://wybory.gov.pl/ (dostęp 2026-02-18)
  • Encyklopedia PWN – hasło "wojewoda" (charakterystyka funkcji jako przedstawiciela administracji rządowej): https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/wojewoda;3988086.html (dostęp 2026-02-18)
  • Encyklopedia PWN – hasło "minister" (charakterystyka organu administracji rządowej): https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/minister;3940994.html (dostęp 2026-02-18)

Materiały:

  • Serwis informacyjny Państwowej Komisji Wyborczej – materiały o wyborach samorządowych
  • Materiały szkolne z WOS/podstaw administracji (organy JST i administracji rządowej)
  • Portale informacyjne administracji publicznej (opisy kompetencji i trybu powoływania organów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego