KWALIFIKACJA ELE5 - CZERWIEC 2017 (test 2)

PYTANIE NR 7.
Który z wymienionych pomiarów można wykonać miernikiem przedstawionym na rysunku?
Ilustracja przedstawia cyfrowy tachometr, urządzenie używane do pomiaru prędkości obrotowej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przyrząd pokazany na rysunku to tachometr/obrotomierz, czyli miernik służący do wyznaczania prędkości obrotowej elementów wirujących (np. wału silnika, wentylatora) podawanej zwykle w obr/min.
Temperatura, odległość i natężenie oświetlenia wymagają innych, wyspecjalizowanych mierników.

Pełne wyjaśnienie:

W tym zadaniu sprawdzana jest umiejętność doboru właściwego przyrządu pomiarowego do danej wielkości fizycznej na podstawie jego wyglądu i przeznaczenia.

Odpowiedź "Prędkość obrotową." jest poprawna, ponieważ miernik przedstawiony na rysunku jest przeznaczony do pomiaru prędkości obrotowej elementów wirujących. Taki przyrząd w praktyce spotyka się jako tachometr/obrotomierz (w wersji stykowej lub bezstykowej) i wykorzystuje m.in. w utrzymaniu ruchu do kontroli pracy silników, wentylatorów, pomp czy wrzecion. Wynik pomiaru jest najczęściej podawany w jednostkach typu obr/min.

Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do innych wielkości i innych grup przyrządów:

  • "Temperaturę." – temperaturę mierzy się termometrami (kontaktowymi lub bezkontaktowymi) oraz czujnikami temperatury; przyrządy tego typu mają inny tor pomiarowy i inne przetworniki.
  • "Odległość." – odległość mierzy się np. dalmierzami laserowymi lub taśmami/miarkami; jest to inna wielkość i inna zasada pomiaru niż w tachometrze.
  • "Natężenie oświetlenia." – natężenie oświetlenia mierzy się luksomierzem z czujnikiem światła (fotodioda/fotorezystor) i wynik podaje się w luksach; taki miernik konstrukcyjnie i funkcjonalnie różni się od obrotomierza.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli w zadaniu pojawia się rysunek miernika, zwróć uwagę na elementy charakterystyczne (czujnik optyczny, końcówka stykowa, sposób prezentacji jednostek). To zwykle najszybciej prowadzi do poprawnego dopasowania wielkości mierzonej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tachometr (obrotomierz) to przyrząd do pomiaru prędkości obrotowej elementów wirujących, np. wału silnika lub wentylatora. W eksploatacji pomaga szybko sprawdzić, czy maszyna pracuje z właściwą prędkością i czy regulacja (np. falownik) działa poprawnie.
Najczęściej spotkasz jednostkę obr/min (obroty na minutę), czasem zapisywaną jako rpm. Rzadziej pojawia się obr/s. Na egzaminie warto kojarzyć, że prędkość obrotowa dotyczy ruchu obrotowego, a nie prędkości liniowej.
Tachometr ma układ pomiarowy przystosowany do zliczania impulsów/obrotów (stykowo lub bezstykowo). Pomiar temperatury wymaga czujnika temperatury (np. termopary, termistora) i innego toru przetwarzania. Dlatego te funkcje realizują inne mierniki.
Luksomierz zwykle ma wyraźny czujnik światła (sondę) przeznaczony do ustawienia w polu oświetlenia. Tachometr częściej ma końcówkę stykową lub element do pomiaru bezstykowego prędkości obrotowej. Kluczowe jest przeznaczenie: obroty vs natężenie oświetlenia.
Prędkość obrotową mierzy się m.in. podczas odbiorów po naprawie, przeglądów okresowych, diagnozowania spadku wydajności (np. wentylatora) oraz przy sprawdzaniu działania układów regulacji. To szybka metoda kontroli, czy napęd pracuje zgodnie z założeniami.
Częsty błąd to wybór opcji "z elektryki" (np. oświetlenie), bo brzmi znajomo, mimo że miernik na rysunku wskazuje na inną funkcję. Inny błąd to ignorowanie rysunku i zgadywanie z listy odpowiedzi. Warto zawsze powiązać funkcję z zasadą pomiaru.
Tak. Falownik zmienia częstotliwość zasilania silnika, a to wpływa na prędkość obrotową. Pomiar tachometrem pozwala sprawdzić, czy prędkość rzeczywista odpowiada zadanej oraz czy nie występuje poślizg/obciążenie powodujące odchyłki od oczekiwanej wartości.
Do pomiaru natężenia oświetlenia używa się luksomierza z czujnikiem światła. Wynik podaje się w luksach. To inna klasa przyrządów niż tachometr, ponieważ mierzy wielkość fotometryczną, a nie parametry ruchu elementów wirujących.
Do pomiaru odległości stosuje się dalmierze (często laserowe) albo klasyczne miary. Tachometr nie ma funkcji wyznaczania odległości, bo jego zasada działania dotyczy obrotów/impulsów. Na egzaminie zwracaj uwagę, czy pytanie dotyczy wielkości geometrycznej.
Najlepiej uczyć się "pakietami": dla każdego miernika zapamiętaj wielkość mierzoną, typowe jednostki oraz cechę rozpoznawczą (sonda światła, końcówka stykowa, cęgi itp.). Rozwiązuj testy ze zdjęciami i porównuj podobne przyrządy, aby ograniczyć mylenie.
info

Około 45% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Tachometr (dostęp: 2026-03-05)
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Termometr (dostęp: 2026-03-05)
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Luksomierz (dostęp: 2026-03-05)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z metrologii/technik pomiarowych w elektrotechnice (działy: przyrządy do pomiaru wielkości nieelektrycznych)
  • Instrukcje obsługi typowych tachometrów ręcznych (foto/laser/stykowych) używanych w warsztatach
  • Zestawienie: luksomierz vs termometr vs dalmierz vs tachometr – cechy rozpoznawcze i zastosowania

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego