KWALIFIKACJA OGR3 + OGR4 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 32.
Który z wymienionych przyrządów nie jest przystosowany do pomiaru kątów w terenie?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Planimetr służy do planimetrycznego wyznaczania pól powierzchni na mapach i planach, a nie do pomiaru kątów. Teodolit i tachimetr są typowymi instrumentami do pomiarów kątów poziomych i pionowych w terenie, natomiast niwelator wykorzystuje się głównie do niwelacji.

Pełne wyjaśnienie:

Planimetr jest przyrządem przeznaczonym do wyznaczania pola powierzchni figur na mapach i planach (praca kameralna), czyli do pomiaru "ile wynosi powierzchnia", a nie "jaki jest kąt". Z tego powodu nie jest przystosowany do pomiaru kątów w terenie.

Do pomiaru kątów w geodezji terenowej używa się instrumentów z układami odczytu kierunków i kątów:

  • Teodolit – klasyczny przyrząd do pomiaru kątów poziomych i pionowych.
  • Tachimetr – instrument pomiarowy pozwalający wyznaczać kierunki/kąty, a w praktyce także wspierać pomiary sytuacyjne (często łączony z dalmierzem).

Niwelator jest kojarzony przede wszystkim z niwelacją, czyli wyznaczaniem różnic wysokości i przenoszeniem rzędnych. Dlatego w nauce rozróżnia się go od instrumentów kątowych. W tym zadaniu rozstrzygające jest jednak to, że planimetr nie służy do pracy terenowej związanej z pomiarem kątów, lecz do obliczania pól na materiałach kartograficznych.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się przyrząd do pomiaru powierzchni na mapie, a pytanie dotyczy kątów w terenie, zwykle jest to dystraktor sprawdzający rozpoznanie funkcji i środowiska użycia przyrządu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Planimetr to przyrząd służący do wyznaczania pola powierzchni figur na mapach i planach. W praktyce używa się go do obliczeń na materiałach kartograficznych, a nie do pomiaru kątów w terenie.
Do pomiaru kątów w terenie wykorzystuje się przede wszystkim teodolit oraz tachimetr. Są one skonstruowane tak, aby odczytywać kierunki i kąty (np. poziome i pionowe) podczas pomiarów sytuacyjnych.
Teodolit ma układy umożliwiające precyzyjny odczyt kątów i kierunków, dlatego w geodezji jest podstawowym instrumentem do pomiarów kątowych. Stosuje się go m.in. przy tyczeniu osi i kontroli kierunków w terenie.
Tachimetr służy do pomiarów terenowych, w których kluczowe są kierunki i kąty, a w wielu zastosowaniach także wyznaczanie położenia punktów w terenie. W zadaniach egzaminacyjnych jest klasyfikowany jako instrument do pomiarów kątowych.
Niwelator wykorzystuje się głównie do niwelacji, czyli wyznaczania różnic wysokości i przenoszenia rzędnych. To typowy sprzęt do prac wysokościowych (np. spadki terenu, poziomowanie elementów), a nie do obliczania pól na mapie.
Pomiar kątów bywa potrzebny przy tyczeniu osi alejek, ustawianiu elementów małej architektury, wyznaczaniu kierunków linii ogrodzeń czy kontroli geometrii założeń terenowych. Wtedy stosuje się instrumenty kątowe, a nie planimetr.
Przyrządy terenowe służą do pomiarów w terenie (kierunki, kąty, wysokości), a kameralne do opracowań na mapach i planach. Jeśli odpowiedź dotyczy obliczania pól na mapie, zwykle jest to praca kameralna.
Najczęstszy błąd to uogólnienie, że "każdy sprzęt geodezyjny mierzy kąty". Drugi błąd to pominięcie kontekstu (np. "w terenie") i wybór odpowiedzi na podstawie samego skojarzenia z geodezją, bez analizy funkcji przyrządu.
Planimetr jest narzędziem historycznie używanym do obliczania pól na mapach, dziś często zastępowanym przez metody cyfrowe (GIS/CAD). W kontekście egzaminu ważne jest rozpoznanie jego funkcji: pole powierzchni, a nie kąty.
Warto zrobić tabelę: przyrząd → co mierzy → gdzie używany. Zapamiętaj: teodolit/tachimetr = kąty (kierunki), niwelator = różnice wysokości, planimetr = pole na mapie. Takie skojarzenia skracają czas na egzaminie.
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że planimetr służy do planimetrycznego wyznaczania pól powierzchni na mapach i planach, a nie do pomiaru kątów.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Planimetr" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Planimetr (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Teodolit" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Teodolit (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Tachimetr" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Tachimetr (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podstawy geodezji inżynieryjnej (rozdziały o teodolicie i tachimetrze)
  • Materiały dydaktyczne z niwelacji i pomiarów sytuacyjno-wysokościowych
  • Instrukcje użytkowania (DTR) popularnych teodolitów/tachimetrów i niwelatorów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego