W optyce i optometrii rozróżnia się pomiary subiektywne i pomiary obiektywne. Kluczowe kryterium nie jest to, czy używa się "urządzenia", ale czy wynik zależy od odpowiedzi badanego.
Tablica z optotypami (np. zestaw znaków do czytania lub rozpoznawania) służy do pomiaru ostrości wzroku. Jest to pomiar subiektywny, ponieważ osoba badana musi współpracować: rozpoznaje znaki, zgłasza czy widzi je wyraźnie, i na tej podstawie określa się wynik.
Pozostałe przyrządy z odpowiedzi to narzędzia do pomiarów obiektywnych:
- Refraktometr (często autorefraktometr) wyznacza parametry refrakcji na podstawie analizy światła w układzie optycznym oka. Wynik jest generowany przez aparat, a nie przez deklarację pacjenta.
- Źrenicówka (pupilometr) mierzy m.in. rozstaw źrenic/PD w sposób instrumentalny, bez "oceny jakości widzenia" przez pacjenta.
- Keratometr mierzy krzywiznę rogówki, również jako pomiar instrumentalny.
Typowy błąd na egzaminie polega na myleniu "badania wzroku" z "badaniem subiektywnym". Badanie ostrości wzroku tablicą jest pomiarem, ale wymaga aktywnej odpowiedzi pacjenta, dlatego zalicza się do metod subiektywnych. Urządzenia takie jak refraktometr czy keratometr dostarczają danych obiektywnych, które potem mogą być skonfrontowane z wynikiem subiektywnym w doborze korekcji.
