Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA TWO6 - STYCZEŃ 2017



PYTANIE NR 31.
Który z wymienionych przyrządów stosuje się do weryfikacji zużycia tulei cylindrowej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Średnicówka służy do pomiaru średnic wewnętrznych, więc umożliwia sprawdzenie zużycia tulei cylindrowej (zmiany średnicy oraz odchyłek typu owalność i stożkowatość). Suwmiarka i mikrometr typowo stosuje się do innych pomiarów, a szczelinomierz mierzy szczeliny, nie średnicę tulei.

Pełne wyjaśnienie:

Zużycie tulei cylindrowej w praktyce oznacza przede wszystkim zmianę geometrii otworu cylindra: wzrost średnicy w strefach największego tarcia, powstawanie owalności (różne średnice w dwóch prostopadłych kierunkach) oraz stożkowatości (różna średnica na różnych wysokościach tulei). Aby to zweryfikować, trzeba mierzyć średnicę wewnętrzną tulei w kilku przekrojach.

Odpowiedź "Średnicówkę." jest właściwa, ponieważ średnicówka jest przyrządem przeznaczonym właśnie do kontroli średnic wewnętrznych otworów (w tym tulei cylindrowych). W zależności od wykonania może współpracować z czujnikiem zegarowym lub mieć konstrukcję mikrometryczną, ale w obu przypadkach jej przeznaczeniem jest pomiar wewnętrzny i ocena odchyłek kształtu otworu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Suwmiarkę." – jest przyrządem uniwersalnym, ale do precyzyjnej oceny zużycia tulei (szczególnie owalności i stożkowatości) zwykle nie jest optymalna. Pomiary średnic wewnętrznych suwmiarką bywają mniej dokładne i mniej powtarzalne niż pomiar średnicówką.
  • "Mikrometr." – w typowym rozumieniu mikrometr (zewnętrzny) służy do pomiaru średnic zewnętrznych i grubości. Do otworów stosuje się inne rozwiązania (np. średnicówki/mikrometry do otworów), natomiast w zestawie odpowiedzi właściwą kategorią przyrządu do tulei jest średnicówka.
  • "Szczelinomierz." – mierzy szczeliny/luz (np. luz zaworowy, szczeliny montażowe), a nie średnicę otworu. Nie pozwoli więc bezpośrednio zweryfikować zużycia tulei cylindrowej rozumianego jako zmiana średnicy i kształtu otworu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się "tuleja cylindrowa" i "zużycie", najczęściej chodzi o pomiary średnicy wewnętrznej w wielu miejscach, co wprost prowadzi do doboru średnicówki jako właściwego przyrządu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest średnicówka i do czego służy?
Średnicówka to przyrząd do pomiaru średnic wewnętrznych otworów, np. tulei cylindrowych. Umożliwia sprawdzenie, czy otwór ma właściwy wymiar oraz czy nie występują odchyłki kształtu (owalność, stożkowatość) istotne przy ocenie zużycia.
Jak sprawdza się zużycie tulei cylindrowej w praktyce?
Najczęściej mierzy się średnicę wewnętrzną tulei w kilku wysokościach i w co najmniej dwóch prostopadłych kierunkach. Porównanie wyników pozwala ocenić wzrost średnicy, owalność i stożkowatość, czyli typowe objawy zużycia współpracującej pary tłok–pierścienie–tuleja.
Dlaczego do tulei cylindrowej wybiera się średnicówkę, a nie suwmiarkę?
Suwmiarka jest uniwersalna, ale do dokładnej diagnostyki zużycia tulei zwykle potrzebna jest lepsza powtarzalność i dopasowanie do pomiarów wewnętrznych. Średnicówka jest konstrukcyjnie przeznaczona do otworów, dlatego łatwiej nią uchwycić niewielkie różnice wymiaru i ocenić owalność lub stożkowatość.
Czy mikrometrem da się zmierzyć zużycie tulei cylindrowej?
Typowy mikrometr zewnętrzny mierzy średnice zewnętrzne, więc nie jest podstawowym narzędziem do bezpośredniego pomiaru średnicy wewnętrznej tulei. W praktyce do otworów stosuje się przyrządy do pomiarów wewnętrznych (np. średnicówki). Mikrometr bywa używany pośrednio, np. do wzorcowania.
Co mierzy szczelinomierz i kiedy się go używa na statku?
Szczelinomierz służy do pomiaru szczelin i luzów, a nie średnic. W eksploatacji maszyn okrętowych stosuje się go m.in. do kontroli luzu zaworowego, szczelin montażowych czy sprawdzania pasowań, ale nie zastępuje przyrządów do pomiaru otworów, takich jak średnicówka.
Jakie odchyłki świadczą o zużyciu tulei cylindrowej?
Typowe sygnały to: wzrost średnicy w strefie pracy pierścieni, owalność (różne średnice w prostopadłych kierunkach) oraz stożkowatość (różne średnice na różnych wysokościach). Te zjawiska wykrywa się przez serię pomiarów średnicówką w wielu przekrojach tulei.
Jakie są najczęstsze błędy na egzaminie przy doborze przyrządu pomiarowego?
Najczęściej myli się "uniwersalność" z "właściwym przeznaczeniem" i wybiera suwmiarkę do każdego zadania. Drugi błąd to automatyczne kojarzenie mikrometru z każdym pomiarem średnicy, mimo że typowo dotyczy on wymiarów zewnętrznych. Warto najpierw ustalić, czy mierzysz wymiar wewnętrzny czy zewnętrzny.
Jak rozpoznać w pytaniu, że chodzi o pomiar średnicy wewnętrznej?
Słowa-klucze to "tuleja", "otwór", "średnica wewnętrzna", "zużycie cylindra" oraz odniesienia do owalności lub stożkowatości. Gdy obiekt jest "w środku" (otwór/tuleja), zwykle potrzebny jest przyrząd do pomiarów wewnętrznych, np. średnicówka, a nie mikrometr zewnętrzny.
Kiedy wykonuje się pomiary tulei cylindrowej w eksploatacji okrętowej?
Pomiary wykonuje się okresowo w ramach przeglądów oraz po zdarzeniach mogących przyspieszyć zużycie (np. problemy ze smarowaniem, przegrzanie, nieprawidłowe spalanie). Celem jest wczesne wykrycie zmian geometrii tulei i zaplanowanie remontu zanim dojdzie do uszkodzeń wtórnych.
Jak przygotować się do pytań o pomiary w silniku okrętowym?
Najlepiej uczyć się mapą "wielkość → przyrząd": średnice wewnętrzne → średnicówka, średnice zewnętrzne → mikrometr, wymiary ogólne → suwmiarka, szczeliny/luz → szczelinomierz. Dodaj do tego typowe miejsca pomiarów (tuleja, wał, czop, panewka) i cel pomiaru (zużycie, pasowanie).
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Średnicówka służy do pomiaru średnic wewnętrznych, więc umożliwia sprawdzenie zużycia tulei cylindrowej (zmiany średnicy oraz odchyłek typu owalność i stożkowatość)."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Średnicówka" — opis przyrządu do pomiaru średnic wewnętrznych, https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%9Arednic%C3%B3wka (dostęp: 02.03.2026)
  • Wikipedia (PL): "Suwmiarka" — zastosowanie i zakres pomiarów, https://pl.wikipedia.org/wiki/Suwmiarka (dostęp: 02.03.2026)
  • Wikipedia (PL): "Mikrometr" — przeznaczenie (pomiary zewnętrzne w typowym ujęciu), https://pl.wikipedia.org/wiki/Mikrometr (dostęp: 02.03.2026)

Materiały:

  • Instrukcje obsługi i dokumentacje producentów silników okrętowych (sekcje: pomiary zużycia cylindra/tulei)
  • Podręczniki z metrologii warsztatowej (dział: pomiary średnic wewnętrznych i przyrządy do otworów)
  • Materiały dydaktyczne z diagnostyki i remontów silników spalinowych (zużycie cylindra: owalność, stożkowatość)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego