KWALIFIKACJA SPO2 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 36.
Który z wymienionych sprzętów powinien wykorzystać opiekun w celu aktywizacji ruchowej osoby leżącej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Drabinka przyłóżkowa służy do aktywizacji osoby leżącej: umożliwia podciąganie, zmianę pozycji i ćwiczenia w łóżku z udziałem własnym podopiecznego. Pozostałe sprzęty są przeznaczone głównie do transferu lub do chodzenia/pionizacji, więc nie odpowiadają typowej aktywizacji ruchowej w pozycji leżącej.

Pełne wyjaśnienie:

U osoby leżącej aktywizacja ruchowa zwykle zaczyna się od działań możliwych do wykonania w łóżku: nauki samodzielnej zmiany ułożenia, podciągania tułowia, unoszenia miednicy, poprawy siły kończyn górnych oraz zwiększania udziału własnego w prostych czynnościach pielęgnacyjnych. Sprzęt powinien więc wspierać ruchy wykonywane w pozycji leżącej lub półsiedzącej i dawać bezpieczny punkt podparcia.

Drabinka przyłóżkowa spełnia ten cel, ponieważ pozwala osobie leżącej chwytać kolejne szczeble i stopniowo angażować mięśnie, co ułatwia aktywne podciąganie, zmianę pozycji i trening funkcjonalny w łóżku. Jest to typowy sprzęt do uruchamiania w warunkach przyłóżkowych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Podnośnik nosidłowy służy głównie do bezpiecznego transferu (podnoszenia/przenoszenia) z minimalnym wysiłkiem osoby. Może być potrzebny przy dużych deficytach, ale nie jest narzędziem pierwszego wyboru do aktywizacji ruchowej, bo ogranicza udział własny.
  • Balkonik jest pomocą do chodzenia i asekuracji w pozycji stojącej. Wymaga pionizacji i możliwości obciążania kończyn dolnych, więc nie odpowiada sytuacji osoby leżącej.
  • Trójnóg (laska trójpodporowa) także jest pomocą do lokomocji i równowagi w staniu/chodzie. Nie służy do ćwiczeń w łóżku ani do zmiany pozycji przez osobę leżącą.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać zasadę: sprzęt dobiera się do pozycji wyjściowej i celu. Jeśli celem jest aktywność w łóżku i zwiększenie samodzielności w obrębie łóżka, wybiera się rozwiązania przyłóżkowe, a nie pomoce do chodu ani urządzenia transportowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Drabinka przyłóżkowa to pomoc montowana lub zakładana przy łóżku, umożliwiająca chwytanie kolejnych szczebli. Wspiera aktywne podciąganie, zmianę pozycji i ćwiczenia w łóżku, dzięki czemu zwiększa udział własny osoby leżącej i poprawia jej samodzielność.
Najczęściej są to ćwiczenia podciągania tułowia, przechodzenia do półsiadu, zmiany ułożenia (np. obrót bokiem), a także trening chwytu i siły kończyn górnych. Zakres dobiera się do wydolności, bólu i współpracy podopiecznego oraz zaleceń rehabilitanta.
Balkonik jest przeznaczony do asekuracji w staniu i chodzie. Osoba leżąca zwykle nie jest jeszcze w fazie pionizacji lub nie może obciążać kończyn dolnych. Do aktywizacji w łóżku potrzebne są pomoce przyłóżkowe, które działają w pozycji leżącej lub półsiedzącej.
Aktywizacja ruchowa ma zwiększać udział własny podopiecznego i poprawiać sprawność (np. samodzielna zmiana pozycji). Transfer z podnośnikiem służy głównie bezpiecznemu przeniesieniu, często przy małym udziale osoby. Podnośnik bywa konieczny, ale nie zastępuje ćwiczeń.
Gdy osoba ma bardzo duże ograniczenia siły, zaburzenia świadomości, silny ból lub wysokie ryzyko upadku i nie jest w stanie bezpiecznie współpracować. Wtedy priorytetem bywa bezpieczny transfer. O doborze sprzętu powinny decydować stan funkcjonalny i zalecenia zespołu terapeutycznego.
Typowe błędy to dobór sprzętu "do chodzenia" dla osoby, która jeszcze nie wstaje, wybór urządzeń transferowych zamiast narzędzi do ćwiczeń, pomijanie przeciwwskazań (ból, zawroty głowy), a także brak oceny, czy podopieczny potrafi bezpiecznie chwytać i współpracować.
Ważne są: stabilne ustawienie łóżka (hamulce), odpowiednia wysokość, usunięcie przeszkód, asekuracja opiekuna, obserwacja objawów nietolerancji wysiłku oraz przerwanie ćwiczeń przy bólu lub duszności. Sprzęt musi być sprawny, a ćwiczenia dostosowane do możliwości osoby.
Trójnóg jest pomocą do utrzymania równowagi w staniu i podczas chodu. U osoby leżącej nie wspiera podstawowych celów aktywizacji w łóżku, takich jak podciąganie czy zmiana pozycji. Może mieć znaczenie dopiero na późniejszym etapie usprawniania, po rozpoczęciu pionizacji.
Niepokojące są m.in. narastająca duszność, zawroty głowy, bladość, zimne poty, kołatanie serca, nagły spadek tolerancji wysiłku, silny ból lub lęk. W takiej sytuacji należy przerwać ćwiczenie, ułożyć bezpiecznie osobę i w razie potrzeby powiadomić personel medyczny.
Ucz się przez skojarzenie: łóżko = sprzęt przyłóżkowy (drabinka, poręcze), transfer = podnośniki i pasy, chód = balkoniki, laski. Ćwicz rozpoznawanie celu (aktywność vs. przeniesienie) i pozycji wyjściowej podopiecznego.
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Drabinka przyłóżkowa służy do aktywizacji osoby leżącej: umożliwia podciąganie, zmianę pozycji i ćwiczenia w łóżku z udziałem własnym podopiecznego."

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z zakresu transferu i mobilizacji pacjenta (opiekun/technik opieki)
  • Podręczniki z podstaw rehabilitacji i usprawniania w geriatrii
  • Instrukcje producentów dotyczące bezpiecznego użycia sprzętu przyłóżkowego i pomocniczego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego