KWALIFIKACJA ELM3 - STYCZEŃ 2018 (test 2)

PYTANIE NR 9.
Który zapis odnosi się do przedstawionego schematu robota (gdzie: R – obrót, T – przesunięcie)?
Ilustracja przedstawia schemat robota przemysłowego, który jest używany w kontekście egzaminu zawodowego dla kwalifikacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zapis R/T opisuje kolejno typy osi (par kinematycznych) robota: R to przegub obrotowy, a T to przegub liniowy (posuw).
W schemacie pierwsza oś realizuje obrót, a dwie następne przesunięcie, więc poprawny jest zapis "RTT". Pozostałe opcje nie odpowiadają pokazanej kolejności ruchów osi.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniach litery opisują rodzaj ruchu kolejnych osi robota (czyli typ przegubu w łańcuchu kinematycznym):

  • R – ruch obrotowy (przegub obrotowy),
  • T – ruch postępowy/przesuw (przegub liniowy, tzw. pryzmatyczny).

Odpowiedź "RTT" jest poprawna, ponieważ odpowiada sytuacji, w której pierwsza oś (najbliżej podstawy w pokazanej kolejności) wykonuje obrót, a druga i trzecia oś realizują przesunięcia. Taki zapis jest skróconym opisem struktury kinematycznej robota.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "TTT" oznaczałoby, że wszystkie trzy osie są liniowe. To pasowałoby do robota kartezjańskiego (same przesuwy), ale nie do schematu, w którym jedna oś jest obrotowa.
  • "RRT" zakłada dwa obroty i jeden przesuw. To inna struktura (np. częściej spotykana w robotach przegubowych z dodatkowym posuwem), ale niezgodna z przedstawioną kolejnością osi.
  • "RRR" oznacza trzy osie obrotowe. Taki układ występuje w wielu robotach przegubowych, jednak wymagałby, by na schemacie wszystkie osie były obrotowe, czego tu nie pokazano.

Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi policz liczbę osi na schemacie i dla każdej z nich rozstrzygnij, czy symbol/strzałka sugeruje obrót czy posuw. Następnie zapisz litery w tej samej kolejności, w jakiej osie są zestawione w łańcuchu kinematycznym robota.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

R oznacza oś/przegub o ruchu obrotowym, a T oś/przegub o ruchu postępowym (liniowym).

W zapisie podaje się je w kolejności osi robota, aby krótko opisać jego strukturę kinematyczną.

Najpierw identyfikujesz dla każdej osi, czy wykonuje obrót (R) czy posuw (T).

Następnie zapisujesz litery w tej samej kolejności, w jakiej osie są połączone w łańcuchu kinematycznym na schemacie.

Bo "RTT" to skrót: pierwszy przegub obrotowy, a po nim dwa przeguby liniowe.

Taki zapis odzwierciedla typ ruchu każdej osi, a nie np. kierunek w przestrzeni czy nazwę osi X/Y/Z.

Częsty błąd to mylenie, czy czytać osie od podstawy do chwytaka, czy odwrotnie.

Inny błąd to utożsamianie R/T z kierunkami osi (X/Y/Z). Na egzaminie R/T opisuje typ ruchu przegubu, nie kierunek.

Najczęściej tak: "TTT" sugeruje trzy osie liniowe, czyli ruchy przesuwne w trzech kierunkach.

W praktyce przypomina to robota kartezjańskiego (bramowego), gdzie wszystkie stopnie swobody realizowane są przez posuwy, bez obrotów.

"RRR" oznacza trzy osie obrotowe, więc robot zwykle ma większą zwinność kątową, ale jego przestrzeń robocza i programowanie mogą być trudniejsze.

"RTT" ma jedną oś obrotową i dwa posuwy, co często upraszcza ruch wzdłuż prowadnic i ustawianie pozycji.

Układ "RRT" występuje tam, gdzie potrzebne są dwa obroty do ustawiania ramienia oraz jeden posuw do dojazdu wzdłuż prowadnicy.

W zadaniach montażowych może to ułatwiać dosięg wzdłuż linii produkcyjnej przy zachowaniu możliwości obrotu.

Oś obrotowa (R) jest zwykle pokazana jako ruch po łuku, strzałka kołowa lub symbol przegubu obrotowego.

Oś liniowa (T) jest rysowana jako przesuw wzdłuż prowadnicy z prostą strzałką. Zawsze porównuj symbol ruchu z opisem legendy.

Legenda usuwa dwuznaczność skrótów i wskazuje, że chodzi o typ ruchu osi.

Dzięki temu rozwiązujący nie musi znać konkretnej notacji producenta, tylko poprawnie przyporządkowuje ruchy z rysunku do liter w zapisie.

Ćwicz rozpoznawanie typów przegubów na rysunkach: obrotowy vs liniowy, a potem zapisuj je jako sekwencję R/T.

Pomaga też analiza przykładów różnych struktur (TTT, RRR, RTT, RRT) i wiązanie ich z typowymi zastosowaniami na stanowiskach mechatronicznych.

info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Pozostałe opcje nie odpowiadają pokazanej kolejności ruchów osi."

Źródła:

  • ISO 8373:2012, Robots and robotic devices — Vocabulary (definicje robota i terminologii osi/przegubów), 2012
  • John J. Craig, Introduction to Robotics: Mechanics and Control, 3rd Edition, Pearson, rozdziały o przegubach obrotowych i liniowych (kinematyka), 2004

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw robotyki (kinematyka manipulatorów, typy przegubów)
  • Materiały dydaktyczne producentów robotów (opisy osi, definicje jointów)
  • Ćwiczenia z rozpoznawania struktur kinematycznych na schematach i rysunkach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego