W leku recepturowym środek konserwujący to składnik, którego zadaniem jest ograniczenie wzrostu bakterii i grzybów w trakcie przechowywania preparatu, zwłaszcza gdy receptura zawiera wodę lub składniki sprzyjające skażeniu.
p-hydroksybenzoesan metylu (zaliczany do parabenów) jest klasycznym przykładem konserwantu stosowanego w farmacji. Jego obecność w składzie recepty ma na celu poprawę trwałości mikrobiologicznej i bezpieczeństwa stosowania w czasie.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Tlenek cynku jest typowo składnikiem o działaniu ochronnym, osłaniającym i często adsorbującym; w recepturze bywa stosowany w maściach i zasypkach, ale nie jest standardowym konserwantem formulacji.
- Skrobia pszeniczna jest surowcem pomocniczym wykorzystywanym m.in. jako wypełniacz, substancja ułatwiająca sporządzanie lub nośnik/adsorbent; nie pełni roli środka konserwującego.
- Glicerol działa przede wszystkim jako rozpuszczalnik, składnik nawilżający (humektant) i modyfikator lepkości. Może wpływać na właściwości preparatu, ale w ujęciu egzaminacyjnym nie jest klasyfikowany jako konserwant recepturowy.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli wśród odpowiedzi pojawia się paraben (np. p-hydroksybenzoesan), to zwykle jest to kandydat na konserwant. Pozostałe surowce należy kojarzyć z ich podstawową funkcją technologiczną (ochrona/adsorpcja, wypełnianie, nawilżanie/rozpuszczanie).
