KWALIFIKACJA MEP2 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 32.
Który zespół mikroskopu oznaczony jest na rysunku strzałką?
Ilustracja przedstawia mikroskop optyczny, który jest często używany w laboratoriach do obserwacji małych obiektów.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rewolwerowy zmieniacz obiektywów to obrotowy zespół, w którym są zamocowane obiektywy o różnych powiększeniach. Umożliwia szybkie przełączanie obiektywów przez obrót i "zaskok" w kolejne pozycje. Kondensor i przysłona dotyczą toru oświetlającego pod stolikiem, a tubus łączy obiektyw z okularami.

Pełne wyjaśnienie:

Poprawna jest odpowiedź: "Rewolwerowy zmieniacz obiektywów." Jest to charakterystyczny, obrotowy element znajdujący się zwykle pod głowicą/tubusem, do którego wkręcone lub zamocowane są obiektywy. Jego podstawową funkcją jest zmiana obiektywu, a więc również zmiana powiększenia i apertury, bez konieczności demontażu elementów. W praktyce rewolwer ma kilka gniazd i mechanizm pozycjonowania (indeksowania), dzięki czemu po obrocie obiektyw trafia dokładnie w oś optyczną.

Odpowiedź "Przysłona/oświetlacz" jest niepoprawna, ponieważ przysłona (np. irysowa) i elementy oświetlacza należą do układu oświetlenia preparatu. Zwykle są zlokalizowane w rejonie kondensora lub źródła światła, a nie jako "karuzela" z obiektywami. Ich funkcją jest regulacja ilości/stożka światła i kontrastu, a nie wybór powiększenia.

Odpowiedź "Kondensor" także jest błędna: kondensor skupia światło na preparacie i znajduje się zazwyczaj pod stolikiem. Może mieć własną przysłonę aperturową, ale nie jest zespołem do mocowania obiektywów i nie ma postaci obrotowego uchwytu z kilkoma obiektywami.

Odpowiedź "Tubus" jest błędna, bo tubus stanowi część konstrukcji prowadzącą tor optyczny między obiektywem a okularami (lub kamerą). Jest raczej elementem "rurowym"/korpusem, a nie mechanizmem przełączającym obiektywy.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy na rysunku widać kilka obiektywów ustawionych dookoła i element dający się obracać w skokowych pozycjach, jest to niemal zawsze rewolwer. Jeśli strzałka wskazuje element pod stolikiem związany z oświetleniem, wtedy częściej chodzi o kondensor lub przysłonę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To obrotowy element mikroskopu, do którego zamocowane są obiektywy. Obracając rewolwer, wybierasz inny obiektyw, a więc inne powiększenie i parametry obrazowania. Rewolwer ma zwykle kilka pozycji i mechanizm "zaskoku", aby obiektyw trafiał w oś optyczną.
Najczęściej widać "karuzelę" z kilkoma obiektywami rozmieszczonymi dookoła. Element jest umieszczony pod głowicą/tubusem, nad stolikiem, i wygląda na część obrotową. Jeśli strzałka wskazuje miejsce, gdzie wkręcone są obiektywy, to zwykle jest rewolwer.
Oba elementy są blisko stolika i dotyczą toru optycznego, więc przy szybkim oglądaniu rysunku łatwo je pomylić. Kondensor jednak znajduje się typowo pod stolikiem i służy do skupiania światła na preparacie, a rewolwer jest nad stolikiem i trzyma obiektywy.
Przysłona reguluje ilość światła i aperturę układu oświetlającego, wpływając na kontrast i głębię ostrości. Najczęściej jest powiązana z kondensorem (przysłona aperturowa) lub źródłem światła. Nie służy do zmiany obiektywu, dlatego nie jest to rewolwer.
Tubus to element konstrukcyjny prowadzący tor optyczny między obiektywem a okularami (lub kamerą). Zapewnia właściwe ustawienie elementów optycznych w osi i odpowiednią odległość. Zwykle nie ma wielu "gniazd" jak rewolwer i nie pełni funkcji przełączania obiektywów.
Bezpośrednio powiększenie zmienia się przez wybór innego obiektywu (najczęściej poprzez obrót rewolweru) oraz dobór okularu. W praktyce na zajęciach i w serwisie najczęściej przełącza się obiektywy na rewolwerze, bo to najszybsza metoda zmiany powiększenia.
Gdy pojawiają się problemy z trafianiem obiektywu w oś (brak ostrości po zmianie), luzy mechaniczne, zacięcia przy obrocie lub brak wyraźnego "zaskoku" pozycji. W praktyce serwisowej kontroluje się mocowanie obiektywów, czystość gwintów oraz mechanizm indeksowania.
Najczęstsze są pomyłki wynikające z lokalizacji: elementy pod stolikiem (kondensor, przysłona) mylone są z elementami nad stolikiem (rewolwer z obiektywami). Drugi błąd to kierowanie się nazwą zamiast funkcją: rewolwer kojarzy się z ruchem obrotowym i obecnością kilku obiektywów.
Nie. Obiektyw to pojedynczy układ optyczny tworzący obraz o określonym powiększeniu. Rewolwer to mechaniczny uchwyt/zmieniacz, w którym zamocowanych jest kilka obiektywów. Rewolwer pozwala szybko wybrać obiektyw, ale sam nie jest obiektywem.
Ucz się równolegle: (1) nazwy elementów, (2) ich funkcje, (3) typowe położenie względem stolika i źródła światła. Pomaga trening na zdjęciach i schematach: zaznaczaj, co jest nad stolikiem (obiektywy, rewolwer, tubus), a co pod stolikiem (kondensor, przysłona).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 55% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Rewolwerowy zmieniacz obiektywów to obrotowy zespół, w którym są zamocowane obiektywy o różnych powiększeniach."

Źródła:

  • Encyclopaedia Britannica, hasło: "Microscope" (opis budowy i elementów mikroskopu) – https://www.britannica.com/technology/microscope (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (pl), hasło: "Mikroskop" (sekcje dot. budowy: obiektywy, rewolwer, kondensor, tubus) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Mikroskop (dostęp: 2026-02-27)
  • Olympus Life Science, strona edukacyjna o elementach mikroskopu (m.in. nosepiece/revolving nosepiece) – https://www.olympus-lifescience.com/en/microscope-resource/ (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Instrukcje serwisowe i obsługowe mikroskopów biologicznych (manuale producentów)
  • Podręczniki szkolne z optyki i budowy przyrządów optycznych (dział: mikroskop)
  • Atlas/rysunki budowy mikroskopu z opisem zespołów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego