KWALIFIKACJA MEC5 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 25.
Który zespół tokarki konwencjonalnej podlega smarowaniu raz na tydzień? Skorzystaj z danych przedstawionych w tabeli.
Ilustracja przedstawia tabelę dotyczącą smarowania i konserwacji tokarki konwencjonalnej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zgodnie z tabelą smarowania elementem wymagającym obsługi raz na tydzieńkoła zębate gitary (przekładnia kół zmianowych). Pozostałe zespoły, jak suport, wspornik śruby pociągowej czy łożyska silnika, w typowych harmonogramach mają inne interwały smarowania niż tygodniowy.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza umiejętność korzystania z dokumentacji obsługowej obrabiarki, czyli w praktyce z tabeli smarowania (harmonogramu czynności eksploatacyjnych). W takich tabelach dla każdego zespołu tokarki podaje się m.in. punkt smarowania, rodzaj środka smarnego oraz częstotliwość (np. codziennie, co zmianę, raz w tygodniu, okresowo).

Odpowiedź "Koła zębate gitary." jest poprawna, ponieważ w tabeli wskazano właśnie ten zespół jako wymagający smarowania z częstotliwością raz na tydzień. Gitara tokarki (zestaw kół zmianowych/przekładnia) pracuje w warunkach, w których okresowe smarowanie ogranicza zużycie zębów, hałas oraz ryzyko zatarcia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne w kontekście wskazania "raz na tydzień":

  • "Suport wzdłużny." – w harmonogramach obsługowych punkty smarne suportu często mają inną częstotliwość (np. częściej niż tygodniowo) ze względu na prowadnice i ruch posuwowy; o poprawności decyduje jednak odczyt z tabeli, a nie intuicja.
  • "Wspornik śruby pociągowej." – element związany z mechanizmem posuwów i gwintowania; w tabelach może mieć interwał okresowy inny niż tydzień (np. zależny od pracy posuwów lub przeglądów).
  • "Łożyska silnika elektrycznego." – ich smarowanie (o ile przewidziane) jest zwykle rzadziej wykonywaną czynnością przeglądową albo realizowane jest w sposób bezobsługowy (łożyska zamknięte), więc nie odpowiada wskazaniu "raz na tydzień" z tabeli.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw znajdź w tabeli dokładną pozycję "raz na tydzień", a dopiero potem dopasuj nazwę zespołu. Unikniesz błędu polegającego na wyborze "na logikę" zamiast na podstawie danych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gitara to zespół kół zębatych (często kół zmianowych) w tokarce, który służy do przeniesienia i zmiany przełożeń w układzie posuwów oraz przy gwintowaniu. Dzięki doborowi kół uzyskuje się wymagane przełożenie, a więc odpowiedni posuw lub skok gwintu.
Najpierw odszukaj w tabeli kolumnę z częstotliwością (np. codziennie, co tydzień). Następnie w tym samym wierszu sprawdź nazwę zespołu/punktu smarowania. Na końcu porównaj to z odpowiedziami, aby wybrać dokładnie tę nazwę, która występuje w tabeli.
Smar tworzy film ograniczający tarcie i zużycie zębów, zmniejsza hałas oraz odprowadza ciepło i zanieczyszczenia. Przy braku smarowania rośnie ryzyko zatarcia, przyspieszonego zużycia oraz pogorszenia dokładności pracy mechanizmu posuwów.
Zbyt rzadkie smarowanie prowadzi do wzrostu tarcia, przegrzewania, zużycia prowadnic i przekładni oraz zwiększenia luzów. W praktyce oznacza to gorszą dokładność obróbki, większe drgania, wyższą awaryjność i potencjalnie niebezpieczne zatarcie elementów ruchomych.
Nie zawsze. Wiele silników ma łożyska bezobsługowe (zamknięte) i wtedy nie wykonuje się okresowego dosmarowywania. W innych konstrukcjach smarowanie jest przewidziane, ale zwykle ma charakter przeglądowy i wynika z dokumentacji producenta silnika, a nie z intuicyjnych założeń.
Najczęściej wtedy, gdy zdający wybiera odpowiedź "na logikę", zamiast odczytać konkretny wiersz z tabeli. Drugi typowy błąd to pomylenie podobnych nazw zespołów (np. elementów układu posuwów) albo przeoczenie właściwej kolumny częstotliwości.
Do układu posuwów i gwintowania należą m.in. mechanizmy przeniesienia napędu na śrubę pociągową i wałek pociągowy, przekładnie zmieniające przełożenia (w tym gitara), a także elementy suportu. Dokładny zakres zależy od konstrukcji tokarki i jej dokumentacji.
Suport wzdłużny to część zespołu suportu odpowiedzialna za ruch narzędzia równolegle do osi wrzeciona (wzdłuż łoża). Rozpoznasz go po prowadnicach na łożu oraz po tym, że to na nim opiera się mechanizm przesuwu wzdłużnego podczas toczenia wałków.
Takie sformułowanie wymusza pracę z harmonogramem obsługi okresowej. Częstotliwości w tabelach (dzienna, tygodniowa, okresowa) pomagają zaplanować utrzymanie obrabiarki bez nadmiernej obsługi i bez ryzyka zaniedbań. Na egzaminie jest to test umiejętności interpretacji danych.
Ćwicz rozpoznawanie zespołów tokarki na schematach i w opisach, a także pracę z tabelami: smarowania, przeglądów i czynności codziennych. Warto powtarzać nazewnictwo (gitara, suport, śruba pociągowa) oraz typowe zadania operatora związane z konserwacją i bezpieczeństwem.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 60% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Zgodnie z tabelą smarowania elementem wymagającym obsługi raz na tydzień są koła zębate gitary (przekładnia kół zmianowych)."

Materiały:

  • Instrukcje obsługi (DTR) tokarek konwencjonalnych – rozdziały: smarowanie i obsługa okresowa
  • Materiały szkolne z eksploatacji obrabiarek skrawających (MEC.5) dotyczące obsługi codziennej i okresowej
  • Atlas/budowa tokarki – nazewnictwo zespołów i mechanizmów (gitara, suport, śruba pociągowa)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego