KWALIFIKACJA BUD9 - CZERWIEC 2019

W instalacjach centralnego ogrzewania rury miedziane mogą być łączone m.in. metodą zaciskową (prasowaną). W tej technologii szczelność zapewnia złączka z uszczelką oraz tuleja, która jest trwale odkształcana przez narzędzie zaciskające. Dlatego kluczowym narzędziem jest zaciskarka promieniowa z kompletem szczęk dopasowanych do średnicy rury i systemu złączek.

Poprawny zestaw zawiera także narzędzia przygotowujące koniec rury:

• obcinak krążkowy – daje prostopadłe, równe cięcie bez deformowania przekroju,
• gratownik – usuwa grat i ostre krawędzie po cięciu; brak gratowania może uszkodzić uszczelkę w złączce i powodować nieszczelność.

Pozostałe zestawy nie spełniają wymagań tej technologii:

• Imadło hydrauliczne, piłka ręczna, gwintownica, komplet narzynek – to wyposażenie typowe dla połączeń gwintowanych (np. dla rur stalowych), a nie dla systemu zaprasowywanego miedzi.
• Palnik propan-butan-powietrze, obcinak krążkowy, gratownik – wskazuje na technologię lutowania; brakuje narzędzia do zaprasowania złączki, więc nie umożliwia wykonania połączenia zaciskanego.
• Zaciskarka osiowa, kalibrator, obcinak krążkowy – elementy te są charakterystyczne dla niektórych systemów rur z tworzyw/wielowarstwowych, gdzie kalibracja przywraca kształt po cięciu. W pytaniu chodzi o rury miedziane i typowe połączenia zaprasowywane, w których oczekuje się zaciskarki promieniowej z odpowiednimi szczękami.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać zasadę: materiał rury determinuje technologię i zestaw narzędzi. Jeśli w treści jest "połączenie zaciskane", w odpowiedzi musi pojawić się narzędzie do zaprasowania oraz przygotowanie końca rury (cięcie i gratowanie).