Zestaw obiadowy zgodny z zasadami racjonalnego żywienia powinien być zbilansowany, czyli zawierać:
- białko (np. mięso, ryba, jaja, strączkowe),
- węglowodany (np. ziemniaki, ryż, kasze, pieczywo/makaron – najlepiej nie dublować kilku porcji naraz),
- warzywa jako istotny składnik posiłku – surowe lub gotowane,
- opcjonalnie owoce/napój owocowy (np. kompot), przy czym nie zastępuje to warzyw.
Odpowiedź "Zupa ogórkowa z kostką z kaszki manny, kotlet mielony, ziemniaki, buraczki zasmażane, kompot ze śliwek" jest poprawna, bo w jednym zestawie występują wszystkie kluczowe grupy: białko (kotlet mielony), węglowodany (ziemniaki; dodatkowo niewielki udział kaszy w zupie), oraz warzywa (buraczki jako dodatek warzywny i warzywa w zupie). Warzywa w formie gotowanej są akceptowalne w racjonalnym żywieniu.
Pozostałe propozycje są mniej zgodne z zasadami bilansowania obiadu:
- "Zupa pomidorowa z lanymi kluskami, makaron z sosem bolońskim..." – zawiera dwie wyraźne porcje produktów zbożowych (kluski i makaron), co zaburza różnorodność i proporcje grup.
- "Krupnik z chlebem, rizotto..." – ponownie pojawia się dublowanie źródeł węglowodanów (kasza w krupniku i ryż w risotto, dodatkowo pieczywo), przez co posiłek staje się nadmiernie "zbożowy".
- "Zupa jarzynowa z chlebem, ryż z jabłkami..." – to zestaw typu słodkiego dania bez wyraźnego elementu białkowego; sama zupa i surówka nie zapewniają typowej porcji białka na obiad.
W praktyce kucharz, planując zestaw, powinien sprawdzić: czy jest białko, czy jest tylko jedno główne źródło skrobi oraz czy warzywa są realnym składnikiem posiłku (mogą być na ciepło lub na zimno). To podejście pomaga szybko eliminować niezbilansowane zestawy w żywieniu zbiorowym i w gastronomii.
