KWALIFIKACJA MED9 - STYCZEŃ 2013

PYTANIE NR 36.
Który zestaw sprzętu i aparatury należy przygotować do wykonania maści według przedstawionej recepty?
Ilustracja przedstawia receptę na maść, co jest związane z kwalifikacją zawodową technika farmaceutycznego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wykonanie maści w recepturze zwykle wymaga odważenia składników (wagi), rozcierania i homogenizacji (moździerz z pistlęm), pobrania i przeniesienia podłoża (łopatka, karta celuloidowa) oraz konfekcjonowania (pudełko do maści). Zestaw zawierający te elementy najlepiej odpowiada pełnemu przebiegowi sporządzania.

Pełne wyjaśnienie:

Dobór sprzętu do sporządzenia maści powinien obejmować wszystkie etapy pracy: przygotowanie surowców, wykonanie właściwe (mieszanie/ucieranie), a na końcu konfekcjonowanie do opakowania.

Dlaczego poprawny jest zestaw:

  • Waga do płynów i waga do proszków – pozwalają przygotować odmierzoną/odważoną ilość składników w zależności od ich postaci (ciekłe i stałe). W recepturze precyzja na tym etapie warunkuje prawidłowe stężenie leku.
  • Moździerz i pistel – to podstawowe narzędzia do rozdrabniania i rozcierania substancji stałych oraz do uzyskania jednorodnego rozproszenia w podłożu maściowym.
  • Łopatka do pobierania podłoży oraz karta celuloidowa – ułatwiają nabieranie, przenoszenie, zgarnianie i porcjowanie masy, ograniczając straty i zapewniając czystość pracy.
  • Podkładka pergaminowa i łyżeczka – mogą służyć do pomocniczego odmierzania/przenoszenia niewielkich porcji surowców i utrzymania porządku na stanowisku (zależnie od organizacji pracy).
  • Pudełko do maści – jest niezbędne do konfekcjonowania gotowego produktu leczniczego.

Dlaczego pozostałe zestawy są niepełne lub mniej właściwe:

  • Zestaw z zlewką, ale bez moździerza i pistla, jest typowy dla prostego mieszania/rozpuszczania, natomiast w maściach często kluczowe jest dokładne rozcieranie i homogenizacja.
  • Zestaw ograniczony do wagi do proszków oraz moździerza z pistlęm pomija narzędzia ułatwiające przenoszenie podłoża i konfekcjonowanie w sposób praktyczny i czysty.
  • Zestaw z parownicą sugeruje procesy związane z odparowaniem/ogrzewaniem, które nie są standardowym, podstawowym krokiem przy typowym sporządzaniu maści; jednocześnie brakuje w nim kluczowych elementów do ucierania.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach o sprzęt wypisz w myślach etapy: odważ/odmierz → utrzyj/homogenizuj → zeskrob/przenieś → zapakuj. Następnie wybierz odpowiedź, która obejmuje wszystkie te kroki bez zbędnych naczyń.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Podstawą są przyrządy do odważania (wagi) oraz do ucierania i homogenizacji (moździerz i pistel). Dodatkowo potrzebujesz narzędzi do przenoszenia masy (łopatka, karta) i opakowania końcowego (pudełko do maści).
Moździerz z pistlęm służy do rozcierania substancji stałych i ich równomiernego rozproszenia w podłożu. Dzięki temu maść ma jednorodną konsystencję i nie zawiera grudek, co jest kluczowe dla prawidłowego dawkowania i komfortu stosowania.
Maść jest lepka, więc bez łopatki i karty łatwo o straty surowca i zabrudzenia stanowiska. Narzędzia do zgarniania ułatwiają zebranie maści z moździerza, przeniesienie do opakowania i uzyskanie porcji bez zanieczyszczeń.
Nie zawsze. Zlewka bywa przydatna, gdy recepta wymaga przygotowania roztworu lub wstępnego połączenia składników ciekłych, ale w wielu maściach kluczowe jest ucieranie w moździerzu. Na egzaminie wybieraj zestaw odpowiadający typowym etapom przygotowania maści.
Częsty błąd to wybór zestawu "laboratoryjnego" z naczyniami (np. zlewki), ale bez narzędzi do ucierania. Drugi błąd to pominięcie elementów do przenoszenia i konfekcjonowania, przez co zestaw nie obejmuje całego procesu sporządzania i pakowania maści.
Najważniejsze jest opakowanie docelowe (pudełko do maści) oraz przybory do przeniesienia masy: łopatka i karta (do zgarniania/porcjowania). Taki komplet ogranicza straty produktu i ułatwia czyste napełnienie opakowania.
Podkładka pergaminowa może służyć jako czyste podłoże robocze do odkładania przyborów lub tymczasowego umieszczenia porcji surowca. Pomaga utrzymać porządek i ograniczać zanieczyszczenia krzyżowe, zwłaszcza przy pracy z lepkimi podłożami maściowymi.
Waga do płynów jest potrzebna, gdy recepta zawiera składniki ciekłe lub takie, które w praktyce odmierzane są jako ciecz. Jeśli w treści recepty pojawiają się składniki płynne, sam zestaw do proszków może być niewystarczający do poprawnego przygotowania leku.
Parownica kojarzy się z ogrzewaniem i odparowywaniem, a typowa maść recepturowa jest przygotowywana przez mieszanie i rozcieranie składników w podłożu. Jeśli zadanie nie wskazuje konieczności odparowania lub obróbki cieplnej, parownica nie jest pierwszym wyborem sprzętowym.
Ucz się procesowo: rozpisz kroki odważ/odmierz → utrzyj → przenieś → zapakuj i dopasuj do nich sprzęt. Twórz fiszki "narzędzie–zastosowanie" (np. moździerz–homogenizacja). Na teście wybieraj zestaw kompletny, a nie tylko "częściowo pasujący".
info

Około 51% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że zestaw zawierający te elementy najlepiej odpowiada pełnemu przebiegowi sporządzania.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z pracowni receptury (wykaz sprzętu i jego zastosowanie)
  • Podręczniki/opracowania z technologii postaci leku (dział: maści i podłoża)
  • Instrukcje wewnętrzne apteki dotyczące organizacji stanowiska i sporządzania leków recepturowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego