KWALIFIKACJA MED1 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 20.
Których kleszczy należy użyć do usunięcia zęba 18?
Ilustracja przedstawia cztery różne rodzaje kleszczy stomatologicznych oznaczone literami A, B, C i D.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ząb 18 w zapisie FDI oznacza prawy górny trzeci trzonowiec (górną "ósemkę"). Do jego usunięcia dobiera się kleszcze przeznaczone do ekstrakcji górnych trzecich trzonowców po stronie prawej, a nie narzędzia dla żuchwy lub dla innych grup zębów.

Pełne wyjaśnienie:

Oznaczenie 18 w systemie FDI odnosi się do prawej górnej ćwiartki (pierwsza cyfra "1") oraz do trzeciego trzonowca (druga cyfra "8"), czyli górnej prawej ósemki.

Dobór kleszczy do ekstrakcji opiera się na dwóch kluczowych elementach:

  • Lokalizacja (szczęka vs żuchwa, strona prawa/lewa) – konstrukcja kleszczy różni się kątem wygięcia i sposobem przylegania do korony zęba.
  • Grupa zęba (siekacz/kieł/przedtrzonowiec/trzonowiec, w tym specyfika ósemek) – trzecie trzonowce często mają odmienną anatomię i ograniczony dostęp, dlatego stosuje się kleszcze dedykowane.

Dlatego poprawna będzie odpowiedź wskazująca kleszcze do ekstrakcji górnego trzeciego trzonowca po stronie prawej. Odpowiedzi odnoszące się do żuchwy są błędne, bo kleszcze dolne zwykle mają inną geometrię chwytów i nie pasują do zębów szczęki. Odpowiedzi dla górnych przedtrzonowców lub pierwszego/drugiego trzonowca również są nieprawidłowe, ponieważ ich dzioby są dopasowane do innego kształtu korony i typowych punktów podparcia.

W praktyce asystentka stomatologiczna powinna umieć szybko skojarzyć zapis 18 z "górną prawą ósemką", aby przygotować właściwe instrumentarium na tackę i skrócić czas zabiegu. Wątpliwości może budzić sytuacja zatrzymanego lub częściowo wyrzniętego zęba, gdzie oprócz kleszczy mogą być potrzebne także dźwignie i narzędzia chirurgiczne, jednak pytanie dotyczy samego doboru kleszczy do zęba 18.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ząb 18 to zapis FDI: pierwsza cyfra "1" oznacza prawą stronę szczęki (górny prawy łuk), a druga cyfra "8" oznacza trzeci trzonowiec. W praktyce: górna prawa ósemka.
W FDI pierwsza cyfra wskazuje ćwiartkę: 1 i 2 to szczęka (góra), 3 i 4 to żuchwa (dół). Jeśli widzisz "18", to na pewno szczęka. Dla żuchwy ósemki byłyby 38 lub 48.
Dobiera się kleszcze przeznaczone do górnych trzecich trzonowców (ósemek) po stronie prawej. Są profilowane tak, by ułatwić dostęp w odcinku bocznym szczęki i stabilny chwyt korony zęba.
18 to górna prawa ósemka, a 48 to dolna prawa ósemka. Szczęka i żuchwa różnią się dostępem, kierunkiem sił i anatomią zębów, więc kleszcze mają inną geometrię (wygięcie, ustawienie dziobów) dopasowaną do łuku.
Nie zawsze. Jeśli ząb jest zatrzymany, częściowo wyrznięty lub mocno zniszczony, lekarz może potrzebować także dźwigni, narzędzi chirurgicznych i czasem podziału zęba. Pytania egzaminacyjne często zakładają typową ekstrakcję zęba wyrzniętego.
Najczęściej myli się stronę (prawa/lewa) oraz szczękę z żuchwą, zwłaszcza gdy zdający patrzy "od siebie", a nie z perspektywy pacjenta. Częsty jest też automatyzm: "8 = ósemka" bez sprawdzenia pierwszej cyfry.
Kleszcze do szczęki zwykle są ukształtowane tak, by prowadzić siłę bardziej wzdłuż osi zęba w górnym łuku, a do żuchwy mają inną linię wygięcia i ułatwiają ruchy w dolnym łuku. Na ćwiczeniach warto uczyć się ich po geometrii chwytów.
Nie oznacza tego samego zęba. 18 to górna prawa ósemka, a 28 to górna lewa ósemka (pierwsza cyfra "2"). Oba są trzecimi trzonowcami w szczęce, ale po przeciwnych stronach, więc dobór kleszczy bywa lustrzany.
Pomaga reguła: 1–2 to góra, 3–4 dół; liczby rosną zgodnie z ruchem wskazówek zegara z perspektywy pacjenta. Ćwicz na schemacie łuków zębowych i zawsze najpierw ustal "góra/dół", potem "prawa/lewa".
Właściwe kleszcze zmniejszają ryzyko ześlizgnięcia się narzędzia, urazu tkanek miękkich i złamania korony zęba. Ułatwiają też kontrolę siły i kierunku ruchu. To skraca czas zabiegu i poprawia komfort pacjenta oraz ergonomię pracy zespołu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 40% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że ząb 18 w zapisie FDI oznacza prawy górny trzeci trzonowiec (górną "ósemkę").

Źródła:

  • FDI World Dental Federation – opis i zasady systemu oznaczeń zębów (FDI Two-Digit Notation), https://www.fdiworlddental.org/ (sekcja dot. tooth notation) - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia (pl) – "Oznaczenia zębów" (sekcja o systemie FDI i przykładach typu 18), https://pl.wikipedia.org/wiki/Oznaczenia_z%C4%99b%C3%B3w - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia (en) – "FDI World Dental Federation notation" (wyjaśnienie cyfr 1–4 oraz 1–8), https://en.wikipedia.org/wiki/FDI_World_Dental_Federation_notation - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Atlas anatomii zębów i uzębienia stałego (oznaczenia FDI)
  • Podręcznik instrumentarium stomatologicznego (dział: kleszcze i dźwignie do ekstrakcji)
  • Instrukcje producentów zestawów chirurgicznych (tabele przeznaczenia kleszczy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego