KWALIFIKACJA ELE11 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 17.
Którym numerem oznaczono element służący do odpowietrzania instalacji słonecznej przedstawionej na rysunku?
Ilustracja przedstawia schemat instalacji solarnej, używanej w kontekście kwalifikacji zawodowej technik urządzeń i systemów
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowietrzanie w instalacji słonecznej realizuje element przeznaczony do usuwania powietrza/gazów z obiegu, zwykle montowany w najwyższym punkcie lub w miejscu gromadzenia się pęcherzy. Na schemacie takim elementem jest ten oznaczony numerem 1, dlatego ta odpowiedź jest właściwa.

Pełne wyjaśnienie:

W instalacji słonecznej (kolektorowej) obecność powietrza w obiegu jest niepożądana, ponieważ może powodować spadek przepływu, gorsze przekazywanie ciepła, hałas w przewodach, wahania ciśnienia oraz problemy z pracą pompy obiegowej. Dlatego w typowych układach stosuje się elementy do odpowietrzania (odpowietrzniki ręczne lub automatyczne), które umożliwiają usunięcie zgromadzonych gazów z instalacji.

Poprawna odpowiedź "1" wynika z identyfikacji na rysunku elementu, którego funkcją jest właśnie usuwanie powietrza z obiegu. W praktyce odpowietrznik rozpoznaje się po tym, że jest to armatura służąca do wypuszczenia gazu na zewnątrz (często umieszczona wysoko w układzie lub w specjalnym miejscu przewidzianym do odpowietrzania). Jest to element serwisowy: podczas napełniania i uruchamiania instalacji pozwala pozbyć się powietrza, a w trakcie eksploatacji ułatwia eliminację zapowietrzeń.

Pozostałe propozycje (numery 4, 8, 10) są błędne, ponieważ na schematach instalacji solarnych odpowiadają zwykle innym elementom armatury lub osprzętu (np. elementom pomiarowym, zaworom odcinającym/zwrotnym, częściom grupy pompowej). Takie elementy mogą wpływać na bezpieczeństwo i regulację pracy instalacji, ale nie pełnią podstawowej funkcji odpowietrzania.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy odpowietrzania, szukaj na schemacie elementu związanego z usuwaniem gazu (często w najwyższym punkcie obiegu lub przy odcinku, gdzie może zbierać się powietrze). Nie wybieraj numeru na podstawie położenia "blisko kolektora" lub "blisko pompy", tylko na podstawie funkcji symbolu i roli elementu w obiegu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odpowietrznik to element armatury, który umożliwia usuwanie powietrza i gazów z obiegu solarnego. Dzięki temu pompa ma stabilny przepływ, a wymiana ciepła w kolektorach i wymienniku jest skuteczniejsza. Może być ręczny (obsługiwany serwisowo) albo automatyczny (samoczynny).
Pęcherze powietrza zmniejszają przekrój przepływu i mogą powodować kawitację lub nierówną pracę pompy. Skutkiem są spadki przepływu, gorsze odbieranie ciepła z kolektorów, hałas oraz niestabilne wskazania ciśnienia i temperatury. Dlatego odpowietrzanie jest kluczowe przy uruchomieniu i serwisie.
Typowe objawy to: spadek przepływu na rotametrze (jeśli jest), wahania ciśnienia, szumy i "bulgotanie" w rurach, nierównomierne nagrzewanie przewodów oraz słabsze uzyski energii z kolektorów. Często problem ujawnia się po napełnieniu instalacji lub po serwisie.
Najczęściej montuje się je w miejscach, gdzie powietrze ma tendencję do gromadzenia się, czyli w najwyższych punktach instalacji lub w specjalnych punktach serwisowych (np. w okolicy zasobnika lub elementów armatury przewidzianych do napełniania i odpowietrzania). Dokładne miejsce zależy od projektu i producenta.
Nie zawsze. W instalacjach solarnych panują wyższe temperatury i stosuje się mieszaniny glikolu, więc dobór odpowietrznika musi uwzględniać warunki pracy i zalecenia producenta. W niektórych układach stosuje się rozwiązania serwisowe (ręczne) lub specjalne separatory, aby ograniczyć ryzyko nieszczelności.
Odpowietrznik jest powiązany z funkcją usuwania gazu na zewnątrz (symbol odpowietrzania/odpowietrzenia), natomiast zawory zwykle służą do odcinania, zwrotu lub regulacji przepływu. Na egzaminie warto porównywać funkcję elementu z treścią pytania, a nie wybierać po samym położeniu na rysunku.
Najczęściej podczas pierwszego uruchomienia po montażu, po napełnieniu czynnikiem roboczym, po naprawach oraz gdy pojawią się objawy zapowietrzenia. Odpowietrzanie bywa też elementem okresowych przeglądów. Procedura zależy od zastosowanej armatury i zaleceń producenta zestawu solarnego.
Może dojść do spadku wydajności układu, nierównej pracy pompy, głośnej pracy instalacji oraz przegrzewania elementów (bo ciepło jest gorzej odbierane). Długotrwałe zapowietrzenie sprzyja też problemom eksploatacyjnym i może utrudniać prawidłową regulację przepływu w obiegu kolektorów.
Najczęściej myli się go z zaworami odcinającymi, zaworami zwrotnymi, manometrem albo elementami grupy pompowej. Mechanizm błędu polega na tym, że te elementy są blisko siebie na schematach i mają podobny "osprzętowy" charakter. Pomaga koncentracja na funkcji: usuwanie gazu vs sterowanie przepływem.
Ćwicz rozpoznawanie typowych symboli armatury (zawory, pompa, manometr, odpowietrznik, naczynie). Ucz się, jak wygląda obieg solarny i gdzie w praktyce umieszcza się elementy serwisowe. Na egzaminie najpierw ustal funkcję szukanego elementu, a dopiero potem szukaj go na rysunku.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 50% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Odpowietrzanie w instalacji słonecznej realizuje element przeznaczony do usuwania powietrza/gazów z obiegu, zwykle montowany w najwyższym punkcie lub w miejscu gromadzenia się pęcherzy."

Materiały:

  • Instrukcje producentów grup pompowych i odpowietrzników do instalacji solarnych (DTR/Instrukcje montażu)
  • Podręczniki i skrypty do kwalifikacji związanych z eksploatacją instalacji energetycznych (dział: instalacje solarne)
  • Materiały dydaktyczne o czytaniu schematów instalacji (symbole armatury, kierunki przepływu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego