KWALIFIKACJA MEC5 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 37.
Którym przyrządem pomiarowym należy zmierzyć długość wałka pokazanego na rysunku?
Ilustracja przedstawia rysunek techniczny wałka, który jest elementem pomiarowym w kontekście egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dobór przyrządu zależy od odczytanej z rysunku długości oraz wymaganego zakresu i dokładności.
Mikrometr 100–125 mm wybiera się wtedy, gdy długość wałka mieści się w tym przedziale. Mikrometr 75–100 mm nie obejmie wymiaru >100 mm, a suwmiarka zwykle daje mniejszą dokładność niż mikrometr.

Pełne wyjaśnienie:

W doborze przyrządu pomiarowego w warsztacie obowiązują dwie podstawowe zasady: zakres przyrządu musi obejmować mierzony wymiar oraz dokładność (i niepewność) pomiaru musi być wystarczająca do tolerancji z rysunku.

Odpowiedź "Mikrometrem o zakresie pomiarowym 100-125 mm" jest poprawna, ponieważ z rysunku (dołączonego do zadania) wynika, że długość wałka mieści się w przedziale 100–125 mm. Mikrometr zewnętrzny jest przyrządem przeznaczonym do precyzyjnych pomiarów wymiarów zewnętrznych, a dobór zakresu 100–125 mm zapewnia możliwość wykonania pomiaru bez pracy na granicy skali.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Mikrometrem o zakresie pomiarowym 75-100 mm" – taki mikrometr nie pozwoli zmierzyć wymiaru, jeśli długość jest większa niż 100 mm. Nawet "prawie pasujący" zakres nie wystarcza: przyrząd musi obejmować cały mierzony wymiar.
  • "Suwmiarką o zakresie pomiarowym 0-150 mm i dokładności 0,1 mm" – zakres jest wystarczający, ale dokładność jest zwykle gorsza niż mikrometru. Jeśli zadanie zakłada dobór przyrządu najbardziej właściwego do kontroli dokładnego wymiaru, wybiera się mikrometr.
  • "Suwmiarką o zakresie pomiarowym 0-150 mm i dokładności 0,05 mm" – mimo lepszej dokładności niż w poprzedniej opcji, nadal w typowych zastosowaniach mikrometr jest przyrządem dokładniejszym i preferowanym do precyzyjnej kontroli wymiarów zewnętrznych w zadanym, wąskim zakresie.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw odczytaj wymiar i porównaj go z przedziałami mikrometrów (np. 0–25, 25–50, 50–75, 75–100, 100–125 mm). Dopiero potem rozważ, czy suwmiarka wystarczy pod kątem wymaganej dokładności.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wybierz mikrometr, którego zakres obejmuje mierzony wymiar (np. 100–125 mm dla wymiaru ok. 110 mm). Nie dobiera się przyrządu "na styk" poza zakresem. Najpierw odczytaj wymiar z rysunku, potem dopasuj przedział mikrometru.
Mikrometr ma ograniczony skok i zakres pracy. Jeśli wymiar jest większy niż górna granica (tu: 100 mm), szczęki nie obejmą detalu, więc pomiar jest fizycznie niemożliwy albo wymusza błędną technikę. Zakres musi zawsze zawierać cały mierzony wymiar.
W typowych zastosowaniach warsztatowych mikrometr zapewnia większą dokładność i powtarzalność pomiaru niż suwmiarka. Suwmiarka jest bardziej uniwersalna (długości, średnice, głębokości), ale zwykle wybiera się ją do mniej wymagających kontroli niż mikrometr.
Suwmiarka zwykle wystarcza, gdy tolerancje są względnie "luźne", a pomiar ma charakter wstępny lub kontrolny w produkcji warsztatowej. Jeśli wymiar ma małą tolerancję i liczy się wysoka dokładność, częściej wybiera się mikrometr o właściwym zakresie.
Na rysunku technicznym długość całkowita jest podana jako wymiar liniowy (liczba przy linii wymiarowej). Jeśli ta wartość przekracza 100 mm, odpada mikrometr o zakresie kończącym się na 100 mm. Następnie wybiera się kolejny przedział, np. 100–125 mm.
Jest potencjalnie dokładniejsza, ale "lepsza" zależy od zadania: liczą się też warunki pomiaru, technika, stan przyrządu i wymagana tolerancja. Jeśli potrzebujesz najwyższej dokładności dla wymiaru zewnętrznego, i tak często preferuje się mikrometr o właściwym zakresie.
Typowe błędy to: zbyt duży docisk (brak użycia sprzęgiełka), zabrudzone powierzchnie pomiarowe, brak "wyczucia" punktu styku oraz niezerowanie/przegląd przyrządu. W zadaniach egzaminacyjnych dodatkowo myli się zakresy (np. 75–100 vs 100–125 mm).
Zakres decyduje, czy pomiar jest w ogóle możliwy. Nawet idealna dokładność nie pomoże, jeśli przyrząd nie obejmuje wymiaru. W praktyce dobór zaczyna się od sprawdzenia przedziału (np. 100–125 mm), a dopiero potem rozważa się dokładność i wygodę pomiaru.
Najczęściej: suwmiarki (uniwersalne), mikrometry (dokładne, ale w ograniczonych zakresach) oraz w kontroli produkcyjnej także sprawdziany i przyrządy specjalne. Wybór zależy od wymaganej dokładności, tolerancji oraz geometrii elementu.
Ćwicz łączenie trzech rzeczy: odczytu wymiaru z rysunku, doboru zakresu (np. 0–25, 25–50, 50–75, 75–100, 100–125 mm) oraz decyzji, czy wymagana dokładność wskazuje na mikrometr czy suwmiarkę. Rozwiązuj zadania na czas.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 62% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Dobór przyrządu zależy od odczytanej z rysunku długości oraz wymaganego zakresu i dokładności.Mikrometr 100–125 mm wybiera się wtedy, gdy długość wałka mieści się w tym przedziale."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z metrologii warsztatowej dla kierunków mechanicznych (mikrometry, suwmiarki, dobór przyrządu do tolerancji)
  • Instrukcje obsługi i karty katalogowe producentów mikrometrów i suwmiarek (zakresy, rozdzielczość, błędy graniczne)
  • Ćwiczenia z odczytu rysunku technicznego i doboru narzędzi kontrolno-pomiarowych w warsztacie szkolnym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego