KWALIFIKACJA MEP3 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 21.
Którym symbolem literowym oznacza się szkło organiczne stosowane na soczewki okularowe?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"CR" odnosi się do popularnego materiału soczewek organicznych znanego jako CR‑39, stosowanego w okularach ze względu na niską masę i dobre własności optyczne.
Pozostałe skróty (BaK, LaF, SK) kojarzą się z typami szkła optycznego, a nie z tworzywem soczewkowym.

Pełne wyjaśnienie:

W optyce okularowej szkło organiczne oznacza materiał soczewki wykonany z tworzywa sztucznego, a nie szkło mineralne. Najbardziej klasycznym i bardzo często spotykanym materiałem tego typu jest CR‑39 (żywica optyczna). W praktyce w skrótach i opisach handlowych spotyka się odniesienie "CR" jako identyfikację szkła organicznego/CR‑39.

Dlatego odpowiedź "CR" pasuje do pytania o symbol literowy szkła organicznego stosowanego na soczewki okularowe.

Pozostałe odpowiedzi są mylące, bo wyglądają jak skróty materiałowe, ale odnoszą się do innych grup szkła optycznego używanego w technice (np. w elementach optycznych), a nie do typowego tworzywa soczewkowego w okularach:

  • "BaK" – skrót kojarzony z rodzajami szkła optycznego (np. barium crown) w katalogach i oznaczeniach szkieł, nie jest standardowym symbolem tworzywa soczewkowego w okularach.
  • "LaF" – skrót spotykany dla szkieł lantanowych typu flint; dotyczy szkieł mineralnych o określonych własnościach optycznych, a nie "szkła organicznego".
  • "SK" – również odnosi się do klas/typów szkła optycznego (w zależności od systemu oznaczeń producenta), nie identyfikuje materiału CR‑39.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pada "szkło organiczne" w kontekście soczewek okularowych, najczęściej chodzi o tworzywa soczewkowe (historycznie i edukacyjnie szczególnie CR‑39), a nie o rodziny szkieł optycznych znane z katalogów do obiektywów czy przyrządów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Szkło organiczne to potoczna nazwa soczewki z tworzywa sztucznego (plastiku), a nie ze szkła mineralnego. Takie soczewki są zwykle lżejsze i łatwiejsze w obróbce. Klasycznym przykładem materiału organicznego jest CR‑39.
CR‑39 to historycznie bardzo rozpowszechniony materiał soczewek z żywicy optycznej. W praktyce skrót "CR" bywa używany jako uproszczone oznaczenie tej grupy soczewek organicznych. Na egzaminie warto kojarzyć "szkło organiczne" właśnie z CR‑39.
Najprościej: szkło mineralne jest cięższe i twardsze, a organiczne (plastikowe) zwykle lżejsze i bardziej odporne na pęknięcie, ale łatwiej się rysuje bez powłok. W praktyce rozróżnia się je też po oznaczeniach materiału w dokumentacji zamówienia.
Nie. "BaK" jest kojarzone z oznaczeniami typów szkła optycznego w katalogach (np. szkła koronowe z domieszką baru), a nie z popularnymi tworzywami soczewkowymi do okularów. Do "szkła organicznego" pasuje raczej oznaczenie związane z CR‑39.
"LaF" spotyka się w kontekście szkieł lantanowych (rodzina szkieł optycznych o określonych parametrach). To nie jest typowe oznaczenie tworzywa na soczewki okularowe. Na egzaminie nie należy mylić rodzin szkieł optycznych z materiałami soczewek organicznych.
W praktyce "SK" bywa spotykane jako skrót dla klas szkieł optycznych w systemach oznaczeń producentów, ale nie jest charakterystycznym symbolem tworzywa soczewkowego używanego jako "szkło organiczne" w okularach. Do tworzyw najczęściej odnosi się CR‑39 lub inne nazwy handlowe.
Poza CR‑39 spotyka się m.in. poliwęglan oraz inne wysokoindeksowe tworzywa organiczne. Różnią się masą, udarnością, możliwością barwienia i współczynnikiem załamania. W zadaniach egzaminacyjnych trzeba uważnie czytać, czy pytanie dotyczy "symbolu", czy nazwy materiału.
Najczęstszy błąd to mieszanie dwóch porządków oznaczeń: (1) tworzywa soczewkowe do okularów (np. CR‑39) oraz (2) rodziny szkieł optycznych z katalogów do elementów optycznych. Pomaga skojarzenie: "organiczne" = tworzywo = CR‑39.
Znajomość symboli materiałów przydaje się przy przyjmowaniu zleceń, doborze soczewek do opraw i potrzeb klienta, a także w kontaktach z laboratorium (zamówienia, reklamacje). Ułatwia też ocenę właściwości: masa, bezpieczeństwo, podatność na zarysowania i dobór powłok.
Warto szukać słowa-klucza w treści. Jeśli jest "soczewki okularowe" i "szkło organiczne", to zwykle chodzi o tworzywo (CR‑39). Skróty typu BaK/LaF/SK częściej odnoszą się do klasyfikacji szkieł optycznych, więc odpadają, jeśli pytanie dotyczy plastiku.
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • Wikipedia: CR-39 (plastic) – opis materiału CR-39 i jego zastosowań optycznych, https://en.wikipedia.org/wiki/CR-39 (dostęp: 2026-03-01)
  • Essilor: Lens materials (plastic/organic lenses – omówienie materiałów soczewek), https://www.essilor.com/en/vision-care/lenses/lens-materials/ (dostęp: 2026-03-01)
  • RP Photonics Encyclopedia: CR-39 (optical plastics) – zastosowanie w optyce, https://www.rp-photonics.com/cr_39.html (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do materiałoznawstwa w optyce okularowej (materiały soczewek)
  • Karty produktowe i słowniki pojęć producentów soczewek (sekcje o materiałach: mineralne/organiczne)
  • Notatki z zajęć o soczewkach z tworzyw (CR-39, poliwęglan, Trivex) i ich właściwościach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego