KWALIFIKACJA GIW2 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 23.
Którym systemem należy wybierać złoże rud miedzi typu pokładowego o grubości powyżej 7 m?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dla złóż rud miedzi o miąższości powyżej 7 m stosuje się odmiany dwuwarstwowe systemu komorowo-filarowego.
Podsadzka hydrauliczna wypełnia pustki po wybraniu rudy, zwiększa podporność filarów i ogranicza deformacje, co jest szczególnie istotne przy grubych złożach oraz w rejonach wymagających ochrony powierzchni.

Pełne wyjaśnienie:

W złożach rud miedzi typu pokładowego dobór systemu eksploatacji zależy przede wszystkim od miąższości (grubości) złoża, warunków geologicznych i zagrożeń, a także od wymagań dotyczących ochrony powierzchni. Dla złóż grubych (powyżej 7 m) stosuje się rozwiązania, które pozwalają bezpiecznie i efektywnie wybierać większą wysokość złoża, ograniczając jednocześnie niekorzystne oddziaływania na górotwór.

System komorowo-filarowy z podsadzką hydrauliczną jest właściwym wyborem, ponieważ podsadzka:

  • wypełnia przestrzeń poeksploatacyjną,
  • zwiększa stateczność układu komór i filarów (wspomaga filary resztkowe),
  • ogranicza ugięcia i uszkodzenia stropu,
  • zmniejsza wpływy eksploatacji na powierzchnię, co ma znaczenie w rejonach wymagających ochrony obiektów.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Komorowo-filarowy z ugięciem się stropu jest typowy dla złóż o małej lub średniej miąższości, gdzie kontrolowane ugięcie stropu na filarach resztkowych może być akceptowalne. Przy złożach grubych sam mechanizm ugięcia nie rozwiązuje problemu większej wysokości wybierania i wymaga innych odmian systemu.
  • Filarowo-ubierkowy z zawałem częściowym oraz ścianowy z zawałem pełnym to rozwiązania kojarzone z eksploatacją, w której zawał jest podstawowym sposobem likwidacji pustek. W kontekście rud miedzi w Polsce dominują odmiany systemu komorowo-filarowego, a pytanie dotyczy doboru systemu dla grubego pokładowego złoża rud miedzi.

Na egzaminie warto zapamiętać prostą regułę: złoża grube (>7 m) → odmiany dwuwarstwowe i częściej podsadzka, zwłaszcza gdy ważna jest stateczność i ograniczenie wpływów na powierzchnię.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To system eksploatacji, w którym złoże wybiera się w postaci komór, pozostawiając filary z rudy/skały do podparcia stropu. Układ komór i filarów dobiera się do miąższości złoża oraz stateczności górotworu, aby zapewnić bezpieczeństwo i kontrolę deformacji.
Przy dużej miąższości rośnie objętość pustek poeksploatacyjnych i ryzyko deformacji stropu. Podsadzka hydrauliczna wypełnia wybrane przestrzenie, wspiera filary resztkowe i ogranicza przemieszczenia górotworu. To pomaga też zmniejszyć wpływy eksploatacji na powierzchnię.
Podsadzka hydrauliczna działa jak materiał wypełniający: zamyka pustkę, poprawia warunki stateczności i ogranicza ugięcie stropu. W praktyce ułatwia kontrolę górotworu, może zmniejszać straty eksploatacyjne i bywa kluczowa tam, gdzie wymagane jest ograniczenie oddziaływania na powierzchnię.
Oznacza to, że złoże ma charakter warstwowy (pokład), a jego eksploatacja zwykle odbywa się wzdłuż rozciągłości i upadu warstwy. W takich złożach dobór systemu silnie zależy od miąższości i parametrów stropu/spągu, bo geometria pokładu wpływa na stateczność komór i filarów.
System ścianowy z zawałem pełnym jest typowy dla eksploatacji, gdzie front ściany postępuje, a zawał jest podstawową metodą likwidacji pustki. W polskiej praktyce dla rud miedzi dominują odmiany komorowo-filarowe, a przy grubych złożach kluczowe jest dobranie wariantu (np. z podsadzką) do miąższości i ochrony powierzchni.
Najczęściej wtedy, gdy złoże ma małą lub średnią miąższość i warunki geologiczne pozwalają na kontrolowane ugięcie stropu przy zachowaniu filarów resztkowych. W złożach grubych sam mechanizm ugięcia zwykle nie jest wystarczający, dlatego częściej wybiera się warianty dwuwarstwowe i/lub podsadzkę.
Poza miąższością liczą się m.in.: jakość i wytrzymałość stropu oraz spągu, zaburzenia tektoniczne, zagrożenia naturalne (np. tąpania, woda), wymagana stateczność wyrobisk oraz potrzeba ochrony obiektów powierzchniowych. Dobór systemu jest kompromisem między bezpieczeństwem a efektywnością.
Nie zawsze. Grube złoże (>7 m) wskazuje na potrzebę odmian przystosowanych do większej wysokości wybierania (np. wariantów dwuwarstwowych), ale użycie podsadzki zależy od warunków górotworu i wymagań ochrony powierzchni. Podsadzka jest szczególnie uzasadniona, gdy trzeba ograniczać deformacje i wpływy eksploatacji.
Najczęstsze są: mylenie systemów dla złóż cienkich i grubych (np. wybór ugięcia stropu dla >7 m), wybór systemów zawałowych znanych z innych kopalin oraz pomijanie funkcji podsadzki w stabilizacji górotworu i ochronie powierzchni. Na egzaminie zawsze sprawdzaj próg miąższości z pytania.
Ucz się poprzez powiązania: miąższość → wariant systemu, oraz ochrona powierzchni → podsadzka. Przerób przykłady z praktyki kopalń rud miedzi i wypisz, co daje podsadzka (wypełnienie pustek, wzrost podporności, mniejsze deformacje). W testach szukaj słów-kluczy: "grube złoże", "ochrona".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 53% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Energii z dnia 23 listopada 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących prowadzenia ruchu podziemnych zakładów górniczych, § 112 ust. 1-3, Dz.U. 2017 poz. 1118

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe kopalń rud miedzi dotyczące odmian systemu komorowo-filarowego (wewnętrzne instrukcje i prezentacje zakładowe)
  • Podręczniki z "podziemnej eksploatacji złóż" opisujące systemy z podsadzką i kryteria doboru
  • Treść i omówienia wymagań dotyczących prowadzenia ruchu podziemnych zakładów górniczych w zakresie systemów z podsadzką

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego