KWALIFIKACJA SPL1 - STYCZEŃ 2019 (test 3)

PYTANIE NR 30.
Którym terminem określa się proces utraty wody przez owoce składowane w magazynie?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Proces utraty wody przez owoce podczas składowania nazywa się transpiracją.
To parowanie wody z powierzchni owocu, prowadzące do ubytków masy i więdnięcia. "Oddychanie" dotyczy przemian energetycznych, a "dojrzewanie" i "kiełkowanie" nie oznaczają samej utraty wody.

Pełne wyjaśnienie:

Transpiracja to proces utraty wody przez tkanki roślinne (także owoce po zbiorze) polegający na parowaniu wody z ich powierzchni. W warunkach magazynowania objawia się to m.in. ubytek masy, pogorszeniem jędrności, marszczeniem skórki i ogólnym więdnięciem. W praktyce magazynowej ogranicza się to zjawisko poprzez właściwą temperaturę, utrzymanie odpowiedniej wilgotności względnej oraz dobór opakowań i wentylacji.

Odpowiedź "dojrzewanie" jest niepoprawna, ponieważ dojrzewanie oznacza zespół zmian biochemicznych i jakościowych (np. zmiana barwy, aromatu, tekstury), a nie samą utratę wody. Utrata wody może towarzyszyć dojrzewaniu, ale nie jest jego definicją.

Odpowiedź "kiełkowanie" jest niepoprawna, bo dotyczy nasion i bulw (rozpoczęcia wzrostu zarodka), a nie typowego procesu zachodzącego w owocach jako opisu ubytków wody w magazynie.

Odpowiedź "oddychanie" jest niepoprawna w kontekście pytania o utratę wody. Oddychanie to proces metaboliczny, w którym zużywane są związki organiczne i tlen, a powstaje dwutlenek węgla, woda i energia. Oddychanie może powodować ubytki masy (zużycie substratów), ale nie jest terminem opisującym parowanie wody z owocu. W zadaniu kluczowe jest rozpoznanie, że ubytek wody = transpiracja.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się fraza "utrata wody", najczęściej chodzi o transpirację (parowanie). Gdy mowa o "zużyciu cukrów" lub "wytwarzaniu CO2", wtedy właściwym terminem jest oddychanie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Transpiracja to utrata wody przez owoce poprzez parowanie z ich powierzchni w czasie przechowywania. Skutkiem są ubytki masy, spadek jędrności i więdnięcie. Zjawisko zależy m.in. od wilgotności, temperatury i ruchu powietrza w magazynie.
Najczęściej z dwóch powodów: transpiracji (parowanie wody) oraz oddychania (zużywanie związków organicznych). W pytaniach o "utracenie wody" chodzi konkretnie o transpirację, bo to ona bezpośrednio odpowiada za odwodnienie i więdnięcie.
Transpiracja dotyczy wody i parowania (ubytek wody, więdnięcie). Oddychanie dotyczy metabolizmu (zużycie cukrów, powstawanie CO2 i energii). Jeśli w treści jest "utrata wody" — wybór zwykle pada na transpirację.
Typowe objawy to ubytek masy, utrata jędrności, marszczenie skórki i wrażenie "wysuszenia". W praktyce magazynowej oznacza to spadek jakości handlowej oraz większe straty, dlatego kontrola warunków przechowywania jest kluczowa.
Im niższa wilgotność względna powietrza, tym łatwiej woda paruje z powierzchni owocu, więc transpiracja rośnie. Przy wyższej wilgotności parowanie jest ograniczane. W magazynie trzeba jednak zachować równowagę, bo zbyt wysoka wilgotność może sprzyjać rozwojowi pleśni.
Jest większa przy wyższej temperaturze, intensywnym ruchu powietrza oraz niskiej wilgotności. Rośnie też, gdy owoce są uszkodzone (skórka nie stanowi bariery). Dlatego w logistyce świeżych produktów dba się o delikatną obsługę i stabilne warunki.
Nie. Dojrzewanie to zestaw zmian jakościowych (smak, zapach, barwa, mięknięcie), a utrata wody to transpiracja. Ubytek wody może towarzyszyć dojrzewaniu, ale pytanie o "proces utraty wody" dotyczy konkretnego terminu: transpiracji.
Kiełkowanie dotyczy głównie nasion, a w logistyce magazynowej częściej odnosi się do bulw lub cebul. W przypadku owoców typowymi procesami są oddychanie, dojrzewanie i transpiracja. Dlatego "kiełkowanie" jest zwykle dystraktorem w testach.
Pomagają: utrzymanie odpowiedniej temperatury (często chłodzenie), kontrola wilgotności, unikanie zbyt silnej wentylacji bez potrzeby oraz stosowanie opakowań ograniczających parowanie. Kluczowa jest też minimalizacja uszkodzeń mechanicznych podczas przyjęcia i kompletacji.
Najczęstsze pomyłki to wybór "oddychanie" (bo kojarzy się z ubytkiem masy) albo "dojrzewanie" (bo kojarzy się ze zmianami w owocach). Warto zapamiętać regułę: utrata wody = transpiracja, a oddychanie to proces energetyczny.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 70% zdających egzamin. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Proces utraty wody przez owoce podczas składowania nazywa się transpiracją.To parowanie wody z powierzchni owocu, prowadzące do ubytków masy i więdnięcia."

Materiały:

  • Podstawy fizjologii roślin (rozdziały o transpiracji i oddychaniu)
  • Materiały z przechowalnictwa owoców i warzyw (czynniki wpływające na ubytki masy)
  • Notatki z logistyki magazynowej dla produktów świeżych (łańcuch chłodniczy, wilgotność względna)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego