KWALIFIKACJA ROL5 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 30.
Kwoty wynikające z odroczonego terminu zapłaty za zakupiony towar stanowią w bilansie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odroczony termin zapłaty za zakupiony towar oznacza, że nabywca ma obowiązek zapłaty wobec dostawcy w przyszłości.
W bilansie jednostki kupującej taka kwota jest ujmowana po stronie pasywów jako zobowiązanie (rozrachunki z dostawcami), a nie jako należność ani formalna pożyczka.

Pełne wyjaśnienie:

Jeżeli jednostka kupuje towar i otrzymuje fakturę z odroczonym terminem płatności, to od momentu zakupu powstaje obowiązek zapłaty wobec dostawcy. Z punktu widzenia bilansu oznacza to zwiększenie pozycji po stronie pasywów, czyli powstanie zobowiązania (najczęściej rozrachunki z tytułu dostaw i usług).

Dlaczego poprawne jest "zobowiązanie"? Ponieważ odroczona płatność nie tworzy prawa do otrzymania pieniędzy, tylko obowiązek ich wydania w przyszłości. Bilans ma pokazać źródła finansowania majątku i stan rozrachunków – a tu źródłem jest dług wobec kontrahenta.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

  • "należność" – należności to kwoty, które inni mają zapłacić jednostce (np. odbiorcy po sprzedaży). Przy zakupie z terminem płatności sytuacja jest odwrotna.
  • "pożyczka" – pożyczka to odrębny stosunek prawny, zwykle z określonym pożyczkodawcą i warunkami, a nie typowy rozrachunek handlowy wynikający z faktury za towar.
  • "kredyt" – w praktyce "kredyt" kojarzy się z kredytem bankowym. Odroczony termin płatności u dostawcy to zwykle kredyt kupiecki/handlowy, ale w bilansie ujmuje się go jako zobowiązanie wobec dostawcy, a nie jako kredyt bankowy jako osobną kategorię.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze ustal, czy dana pozycja oznacza prawo do wpływu (aktywa/należność) czy obowiązek wypływu (pasywa/zobowiązanie). To najszybciej prowadzi do właściwej klasyfikacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odroczony termin płatności oznacza, że towar jest już kupiony i ujęty w dokumentach, ale zapłata nastąpi później (np. za 14 lub 30 dni). Dla kupującego tworzy to obowiązek zapłaty wobec dostawcy, czyli rozrachunek handlowy.
Ponieważ kupujący ma dług do uregulowania w przyszłości. W bilansie pokazuje się to jako pasywa (źródło finansowania), czyli zobowiązania wobec dostawców. Nie jest to "prawo do pieniędzy", tylko konieczność ich zapłaty.
Należność to kwota, którą inni mają zapłacić jednostce (np. odbiorca po sprzedaży z terminem płatności). Powstaje zwykle przy sprzedaży towarów/usług na fakturę z odroczoną zapłatą. To pozycja aktywów, a nie pasywów.
Nie. Kredyt bankowy wynika z umowy z bankiem i ma własne warunki (oprocentowanie, harmonogram). Odroczony termin płatności u dostawcy to rozrachunek handlowy (często nazywany kredytem kupieckim), ale w bilansie i tak ujmuje się go jako zobowiązanie wobec dostawcy.
Sprawdź, kto ma zapłacić. Jeśli kontrahent ma zapłacić tobie (sprzedaż z terminem) – to należność. Jeśli ty masz zapłacić kontrahentowi (zakup z terminem) – to zobowiązanie. To najprostsza reguła rozróżniania.
Najczęściej są to rozrachunki z dostawcami (zobowiązania z tytułu dostaw i usług). W zależności od planu kont jednostki nazwa i numer konta mogą się różnić, ale sens jest ten sam: ewidencja kwot do zapłaty za otrzymane towary/usługi.
Zobowiązanie znika (ulega zmniejszeniu lub rozliczeniu), gdy nastąpi zapłata lub kompensata rozrachunków. W praktyce po uregulowaniu faktury przelewem saldo rozrachunków z dostawcą spada do zera (dla tej transakcji).
Odroczone płatności mogą chwilowo poprawić płynność (pieniądze zostają dłużej w firmie), ale jednocześnie zwiększają poziom zobowiązań i ryzyko zatorów płatniczych. W agrobiznesie, gdzie koszty sezonowe są wysokie, kontrola terminów jest kluczowa.
Najczęstsze błędy to mylenie stron transakcji (sprzedaż vs zakup) oraz utożsamianie każdego długu z kredytem bankowym. Często też działa język potoczny: "kredyt" brzmi właściwie, mimo że bilansowo jest to po prostu zobowiązanie wobec dostawcy.
Najczęściej tak, bo terminy płatności za towary są zwykle krótsze niż rok. Jednak klasyfikacja zależy od faktycznego terminu wymagalności. Na egzaminie zwykle przyjmuje się typową sytuację handlową: faktura z terminem płatności → zobowiązanie krótkoterminowe.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 60% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • Ustawa o rachunkowości (Polska) – definicje i zasady ujmowania zobowiązań oraz prezentacja bilansu (tekst ujednolicony dostępny w ISAP)
  • IFRS/IAS: IAS 1 Presentation of Financial Statements – ogólne zasady prezentacji zobowiązań w sprawozdaniu z sytuacji finansowej

Materiały:

  • Podstawy rachunkowości finansowej (działy: bilans, należności i zobowiązania)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa (sprawozdawczość i rozrachunki)
  • Ćwiczenia z klasyfikacji pozycji bilansowych na przykładach faktur zakupowych i sprzedażowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego