Lęk jest jednym z najczęstszych objawów psychicznych, ale w części zaburzeń ma szczególne znaczenie diagnostyczne. W fobiach lęk jest objawem wiodącym: jest wyraźnie powiązany z konkretnym bodźcem (np. sytuacją społeczną, określonym miejscem, zwierzęciem). Kontakt z bodźcem lub samo jego przewidywanie może uruchamiać silną reakcję lękową oraz zachowania unikowe.
Odpowiedź "fobii." jest właściwa, ponieważ w tej grupie zaburzeń istotą problemu jest utrwalony, nadmierny lęk i unikanie bodźca. Dla opiekuna medycznego ważne jest to praktycznie: pacjent może reagować gwałtownym napięciem, przyspieszonym oddechem, płaczem, odmową wykonania czynności, a celem opieki bywa zmniejszanie pobudzenia, zapewnienie bezpieczeństwa, spokojna komunikacja i przekazanie obserwacji zespołowi terapeutycznemu.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują:
- "Natręctw." – w zaburzeniach obsesyjno-kompulsyjnych typowe są natrętne myśli (obsesje) i/lub przymus wykonywania czynności (kompulsje). Lęk może się pojawiać, ale wynika zwykle z natrętnych treści i próby ich neutralizacji, a nie z samego bodźca fobicznego jako rdzenia problemu.
- "Zaburzeń myślenia." – to kategoria obejmująca m.in. zaburzenia toku lub treści myślenia (np. rozkojarzenie, urojenia). Lęk nie stanowi tu definicyjnego, charakterystycznego objawu.
- "Zaburzeń osobowości." – dotyczą utrwalonych wzorców przeżywania i zachowania. Mogą współistnieć objawy lękowe, ale nie są one jedyną ani koniecznie dominującą cechą całej kategorii.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pada sformułowanie "charakterystyczny objaw", szukaj zaburzenia, w którym dany objaw jest elementem centralnym definicji lub kryteriów rozpoznania, a nie tylko częstym zjawiskiem towarzyszącym.
