KWALIFIKACJA ROL12 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 31.
Lekarz weterynarii zalecił podanie psu 150 mg cefaleksyny. Ile ml preparatu Cefalexin 18% należy podać, jeśli zawiera on 180 mg cefaleksyny w 1 ml?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć objętość, dzielimy zaleconą dawkę przez ilość substancji w 1 ml: 150 mg / 180 mg/ml = 0,833... ml. Po zaokrągleniu do dwóch miejsc po przecinku otrzymujemy 0,83 ml. Pozostałe wartości wynikają z błędnego działania (np. pomylenia mnożenia z dzieleniem) lub złego zaokrąglenia.

Pełne wyjaśnienie:

W takich zadaniach kluczowa jest zależność: objętość [ml] = dawka [mg] / zawartość w 1 ml [mg/ml]. Jeśli preparat zawiera 180 mg cefaleksyny w 1 ml, to każdy 1 ml "dostarcza" 180 mg substancji czynnej.

Zalecenie wynosi 150 mg, więc liczymy:

150 mg ÷ 180 mg/ml = 0,8333… ml

W praktyce dawki objętościowe zwykle zapisuje się z rozsądnym zaokrągleniem (tu do dwóch miejsc po przecinku), dlatego wynik to 0,83 ml.

Jak ocenić odpowiedzi błędne?

  • 0,32 ml jest zbyt małe: taka objętość odpowiadałaby ok. 0,32×180 ≈ 58 mg, czyli znacznie poniżej 150 mg. To typowy skutek błędu w proporcji lub użycia niewłaściwej liczby w dzieleniu.
  • 0,27 ml jest jeszcze mniejsze (ok. 49 mg) i również nie spełnia zalecenia. Często wynika to z błędu w zapisie dziesiętnym albo nieprawidłowego przeliczenia.
  • 1,20 ml jest za duże: 1,2×180 = 216 mg, czyli powyżej dawki zaleconej. Taki wybór bywa skutkiem intuicji "na oko" albo pomylenia działań (np. niewłaściwego podstawienia danych).

Wskazówka kontrolna: warto szybko oszacować wynik. Skoro 180 mg jest w 1 ml, to 150 mg musi być w objętości nieco mniejszej niż 1 ml. Wynik 0,83 ml spełnia to kryterium, a 1,20 ml już nie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj wzoru: ml = mg ÷ (mg/ml). Najpierw upewnij się, że jednostki są spójne (mg i ml). Potem podziel zaleconą dawkę przez ilość substancji w 1 ml preparatu. Wynik to objętość do podania.
Bo szukasz objętości, która zawiera zadaną ilość substancji. Jeśli w 1 ml jest 180 mg, to aby uzyskać 150 mg, trzeba wziąć część mililitra. Dzielenie mówi, jaką część 1 ml stanowi potrzebna dawka.
To informacja o stężeniu: w każdym 1 ml preparatu znajduje się 180 mg substancji czynnej. Dzięki temu można przeliczyć dawkę w mg na objętość w ml, co jest potrzebne przy odmierzaniu leku strzykawką lub miarką.
Zrób szybkie oszacowanie. Jeśli w 1 ml jest 180 mg, a dawka to 150 mg, wynik musi być trochę mniejszy niż 1 ml. Gdy wyjdzie np. 1,20 ml, to znaczy, że podałbyś więcej niż 180 mg, więc wynik jest podejrzany.
Najczęściej myli się działania (mnożenie zamiast dzielenia), gubi jednostki (mg vs ml), źle przesuwa przecinek w liczbach dziesiętnych oraz zaokrągla zbyt agresywnie. Błąd bywa też skutkiem nieuwzględnienia, że stężenie dotyczy 1 ml.
Zaokrąglaj zgodnie z praktyką kliniczną i możliwościami odmierzania (np. do 0,01 ml przy strzykawkach insulinowych lub do 0,1 ml przy większych). Z matematycznego punktu widzenia stosuj standardowe zasady zaokrągleń i zawsze sprawdź, czy dawka nie zmienia się istotnie.
Nie zawsze. Zależność między procentami a mg/ml zależy od sposobu definiowania % (np. m/V). W zadaniach egzaminacyjnych kluczowa jest zwykle informacja podana wprost w mg/ml. Jeśli masz oba zapisy, w obliczeniach najbezpieczniej użyć mg/ml.
Gdy lekarz zleca dawkę w mg (lub mg/kg), a w gabinecie dostępny jest preparat o określonym stężeniu w mg/ml. Przeliczenie jest potrzebne przed podaniem doustnym, podskórnym lub domięśniowym oraz przy przygotowaniu dawek do domu.
Najpierw policz dawkę w mg: mg = (mg/kg) × masa [kg]. Dopiero potem przelicz na ml używając stężenia: ml = mg ÷ (mg/ml). Ten dwuetapowy schemat ogranicza pomyłki i ułatwia kontrolę wyniku.
Sprawdź zgodność leku i stężenia, policz objętość z dwóch metod (kalkulator i ręcznie), oceń wynik "na zdrowy rozsądek", przygotuj odpowiednią strzykawkę do precyzyjnego odmierzania i potwierdź drogę podania oraz częstotliwość z zaleceniem lekarza.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 66% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Aby obliczyć objętość, dzielimy zaleconą dawkę przez ilość substancji w 1 ml: 150 mg / 180 mg/ml = 0,833..."

Źródła:

  • Merck Veterinary Manual: "Calculating Drug Dosages" (sekcja o obliczaniu dawki i objętości), https://www.merckvetmanual.com/pharmacology/principles-of-pharmacology/calculating-drug-dosages - accessed 2026-02-27
  • Plumb's Veterinary Drug Handbook (Donald C. Plumb), rozdział: zasady obliczania dawek i przeliczenia mg–ml, najnowsze dostępne wydanie (odwołanie podręcznikowe; dokładna strona zależna od wydania)
  • Khan Academy: "Unit conversion" (przeliczanie jednostek i analiza wymiarowa), https://www.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-multiply-divide/arith-review-unit-conversion - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki z farmakologii weterynaryjnej (dział: dawkowanie i postacie leków)
  • Materiały dydaktyczne z technikum: obliczenia lekowe (mg–ml, %–mg/ml)
  • Ćwiczenia rachunkowe z proporcji i działań na liczbach dziesiętnych

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego