KWALIFIKACJA OGR3 + OGR4 - STYCZEŃ 2012

PYTANIE NR 24.
Lemiesz i odkładnica wchodzą w skład zespołu roboczego
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Lemiesz i odkładnica to charakterystyczne elementy korpusu pługa: lemiesz odcina skibę gleby, a odkładnica ją unosi i odwraca. Brona głównie kruszy i wyrównuje glebę, kultywator spulchnia ją zębami, a glebogryzarka rozdrabnia ją nożami wirnika, więc nie mają odkładnicy pługa.

Pełne wyjaśnienie:

W narzędziach do uprawy roli kluczowe jest rozpoznanie zespołu roboczego, czyli tych elementów, które bezpośrednio oddziałują na glebę. W pługu typowym zespołem roboczym jest korpus pługa, a jego najbardziej rozpoznawalne części to lemiesz i odkładnica.

Lemiesz pracuje jak element tnący: nacina i odcina skibę gleby (warstwę ziemi), przygotowując ją do przemieszczenia. Następnie odkładnica przejmuje skibę, unosi ją, przemieszcza na bok i odwraca, co daje efekt orki (odwrócenie warstwy wierzchniej).

Pozostałe narzędzia w odpowiedziach różnią się konstrukcją i zasadą działania:

  • Brona służy głównie do kruszenia brył, wyrównania powierzchni i przykrywania nasion; pracuje zębami, talerzami lub innymi elementami, ale nie ma typowego zestawu "lemiesz + odkładnica" charakterystycznego dla pługa.
  • Kultywator spulchnia glebę i zwalcza chwasty elementami w kształcie zębów/redliczek. Jego działanie to raczej mieszanie i spulchnianie bez klasycznego odwracania skiby odkładnicą.
  • Glebogryzarka rozdrabnia i miesza glebę za pomocą wirnika z nożami; to praca dynamiczna (obrotowa), a nie odkładanie skiby na odkładnicy.

Na egzaminie warto zapamiętać prostą regułę: jeśli w pytaniu pojawia się para "lemiesz i odkładnica", to najczęściej chodzi o pług i jego korpus roboczy. To szybka wskazówka pozwalająca odróżnić narzędzia od siebie na podstawie budowy, a nie tylko przeznaczenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Lemiesz to część robocza pługa, która nacina i odcina skibę gleby. Działa jak element tnący pracujący w ziemi, przygotowując glebę do dalszego przemieszczenia. Dzięki niemu pług może skutecznie "wejść" w glebę i rozpocząć proces odwracania skiby.
Odkładnica to element pługa, który przejmuje odciętą skibę gleby, unosi ją, przesuwa na bok i odwraca. To właśnie odkładnica odpowiada za typowy efekt orki, czyli odwrócenie warstwy wierzchniej i przykrycie resztek roślinnych.
Najprostsza wskazówka to elementy robocze. Pojawienie się nazw "lemiesz" i "odkładnica" jest charakterystyczne dla pługa. Brony zwykle kojarzą się z zębami lub talerzami do kruszenia i wyrównania gleby, a nie z odwracaniem skiby odkładnicą.
Kultywator pracuje inną zasadą: spulchnia i miesza glebę głównie zębami lub gęsiostopami, bez klasycznego odwracania skiby. Odkładnica jest potrzebna wtedy, gdy narzędzie ma przenosić i odwracać skibę, co jest typowe dla orki wykonywanej pługiem.
Nie w typowym rozumieniu. Glebogryzarka rozdrabnia i miesza glebę wirnikiem z nożami, czyli elementami obrotowymi. Lemiesz i odkładnica są klasycznymi częściami korpusu pługa, przeznaczonymi do odcinania i odwracania skiby, a nie do frezowania gleby.
Częsty błąd to wybór narzędzia "na skojarzenie" (np. brona, bo jest popularna) zamiast po budowie. Uczniowie mylą też elementy tnące w różnych maszynach z lemieszem pługa. Warto zapamiętać parę: lemiesz + odkładnica = pług.
Pług bywa używany przy przygotowaniu większych powierzchni do rekultywacji lub pod założenie nowych terenów zieleni (np. duże trawniki, zieleńce), gdy potrzebne jest głębsze odwrócenie warstwy gleby. W mniejszych pracach częściej stosuje się glebogryzarki lub kultywatory.
Kultywator jest lepszy, gdy celem jest spulchnienie i napowietrzenie gleby bez pełnego odwracania skiby, np. w pielęgnacji międzyrzędzi lub przy przygotowaniu gleby do siewu na płytszą głębokość. Jest też przydatny do podcinania chwastów i mieszania wierzchniej warstwy.
W zależności od typu brona może mieć zęby, talerze lub inne elementy robocze. Ich zadaniem jest kruszenie brył, wyrównanie powierzchni, płytkie spulchnienie i czasem przykrycie nasion. Nie służą one do odwracania skiby w sposób charakterystyczny dla odkładnicy pługa.
Skuteczna metoda to nauka "cecha → narzędzie". Zrób listę charakterystycznych elementów: lemiesz i odkładnica (pług), zęby/talerze (brona), zęby sprężyste (kultywator), wirnik z nożami (glebogryzarka). Potem rozwiązuj testy i porównuj budowę, nie tylko nazwę.
info

Statystycznie 79% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Lemiesz i odkładnica to charakterystyczne elementy korpusu pługa: lemiesz odcina skibę gleby, a odkładnica ją unosi i odwraca."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Pług" – opis budowy i elementów roboczych (lemiesz, odkładnica), https://pl.wikipedia.org/wiki/P%C5%82ug (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Lemiesz" – definicja i zastosowanie jako część pługa, https://pl.wikipedia.org/wiki/Lemiesz (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Odkładnica" – definicja elementu pługa, https://pl.wikipedia.org/wiki/Odk%C5%82adnica (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z mechanizacji prac ogrodniczych/rolniczych (budowa narzędzi uprawowych)
  • Instrukcje obsługi (DTR) pługów i narzędzi uprawowych – rozdziały o budowie korpusu roboczego
  • Słowniki/encyklopedie techniki rolniczej (hasła: pług, lemiesz, odkładnica)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego