KWALIFIKACJA MOT5 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 13.
Liczba 1,74 [m-1] na prezentowanym obok rysunku informuje o zmierzonej wartości
Ilustracja przedstawia ekran urządzenia pomiarowego używanego w diagnostyce pojazdów samochodowych, co jest związane z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wartość 1,74 m-1 odnosi się do współczynnika pochłaniania światła K, wyznaczanego przez dymomierz przy ocenie zadymienia spalin.
Jednostka m-1 i opis skali wskazują na parametr absorpcji/ekstynkcji światła, a nie np. sprężanie czy "skład powietrza".

Pełne wyjaśnienie:

W diagnostyce pojazdów (szczególnie z silnikiem o zapłonie samoczynnym) zadymienie spalin ocenia się m.in. metodą optyczną. Urządzenie pomiarowe (dymomierz) przepuszcza wiązkę światła przez próbkę spalin i na podstawie osłabienia natężenia wyznacza współczynnik pochłaniania światła, często oznaczany jako K.

Wartość podawana w jednostce m-1 jest charakterystyczna dla współczynnika opisującego tłumienie/ekstynkcję światła w ośrodku na jednostkę drogi optycznej. Dlatego wskazanie "1,74 m-1" interpretuje się jako wynik pomiaru współczynnika pochłaniania światła (związanego z ilością cząstek sadzy i ogólnym zadymieniem).

Odpowiedź "stopień pochłaniania światła (skala liniowa)" nie pasuje, bo "stopień" bywa prezentowany jako wielkość bezwymiarowa lub procentowa, a tu podano wyraźną jednostkę m-1. "Współczynnik składu powietrza" nie jest typowym parametrem opisywanym w m-1 i nie wynika z pomiaru optycznego zadymienia. "Stopień sprężania" to parametr konstrukcyjny silnika (bez jednostki), więc nie może odpowiadać wynikowi 1,74 m-1.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się m-1, najpierw dopasuj rodzaj wielkości fizycznej do jednostki (tłumienie/absorpcja), dopiero potem analizuj, czy urządzenie stosuje skalę liniową czy logarytmiczną.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jednostka m-1 oznacza "na metr" i jest typowa dla współczynnika tłumienia/pochłaniania światła w ośrodku. W dymomierzu wiąże się to z tym, jak silnie spaliny osłabiają światło na określonej długości drogi optycznej, co przekłada się na ocenę zadymienia.
Dymomierz mierzy osłabienie wiązki światła przechodzącej przez próbkę spalin w komorze pomiarowej. Na podstawie spadku natężenia wylicza parametr związany z nieprzezroczystością/absorpcją, np. współczynnik pochłaniania światła K, a wynik służy do oceny poziomu zadymienia.
Cząstki sadzy i aerozole w spalinach rozpraszają i pochłaniają światło. Im więcej cząstek, tym większe osłabienie wiązki w komorze dymomierza, a więc wyższy współczynnik pochłaniania. To dlatego wynik optyczny bywa dobrym wskaźnikiem intensywności dymienia.
Najczęściej myli się K z "procentem zadymienia" albo z parametrami silnika (np. sprężaniem). Częsty błąd to też ignorowanie jednostki m-1 i wybieranie odpowiedzi po słowie "logarytmiczna". W praktyce jednostka jest kluczową wskazówką, co mierzono.
Nie. Stopień sprężania jest wielkością bezwymiarową (stosunek objętości), więc nie ma jednostki m-1. Jeśli na wydruku lub ekranie widać m-1, to wskazuje raczej na współczynnik związany z tłumieniem/pochłanianiem światła, a nie na parametry konstrukcyjne silnika.
W skali liniowej równe odstępy na osi odpowiadają równym przyrostom wartości. W skali logarytmicznej równe odstępy odpowiadają zmianom wielokrotnym (np. razy 10). W dymomierzach spotyka się prezentację, w której zależność pomiaru z tłumieniem ma charakter logarytmiczny.
To parametr liczbowy opisujący, jak mocno spaliny tłumią światło w torze pomiarowym dymomierza. Jest powiązany z zadymieniem, czyli ilością cząstek stałych/aerozoli w spalinach. Zwykle podaje się go w m-1, co podkreśla związek z długością drogi optycznej.
Pomiar wykonuje się przy diagnostyce nadmiernego dymienia, po naprawach układu wtryskowego, doładowania lub dolotu oraz w ramach okresowej oceny stanu technicznego. Wynik pomaga ocenić, czy spalanie przebiega prawidłowo i czy układ zasilania/recyrkulacji nie powoduje nadmiernej emisji cząstek.
Wzrost K może wynikać m.in. z niesprawnych wtryskiwaczy, niewłaściwego ciśnienia doładowania, ograniczonego dopływu powietrza (filtr, dolot), problemów z EGR lub złego stanu silnika. Wspólny mechanizm to pogorszenie spalania i wzrost ilości sadzy w spalinach.
Najpierw dopasuj jednostkę do rodzaju wielkości (np. m-1 sugeruje współczynnik tłumienia/absorpcji). Potem sprawdź, czy odpowiedź dotyczy pomiaru z danego urządzenia (dymomierz). Na końcu oceń, czy opis skali jest spójny z tym pomiarem, zamiast kierować się samymi słowami-kluczami.
info

Statystycznie 53% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • ISO 11614:1999, Diesel engines — Apparatus for measurement of the opacity and for determination of the light absorption coefficient of exhaust gas (K), zakres normy
  • SAE J1667, Snap-Acceleration Smoke Test Procedure for Heavy-Duty Powered Vehicles, opis metody i interpretacji zadymienia/absorpcji

Materiały:

  • Instrukcje obsługi dymomierzy stosowanych w stacjach kontroli pojazdów
  • Materiały dydaktyczne z diagnostyki emisji spalin w pojazdach
  • Normy i standardy opisujące pomiar zadymienia spalin metodą absorpcji światła

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego