Liczba wodna to parametr używany w technologii postaci leku do opisu zdolności bezwodnego podłoża maściowego do wchłaniania (wiązywania) wody. W praktyce oznacza to, ile gramów wody można wprowadzić do 100,0 g podłoża tak, aby została ona trwale związana (czyli układ pozostawał stabilny), przy określonych warunkach temperaturowych, klasycznie 20°C.
Poprawna odpowiedź wskazuje dokładnie te elementy definicji:
- mierzona jest ilość wody (a nie ilość podłoża),
- wartość odnosi się do 100,0 g bezwodnego podłoża,
- podane są warunki odniesienia (20°C), które mają znaczenie dla lepkości i zdolności sorpcji.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Wariant z "podłoża maściowego [g], które zwiąże 100,0 g wody" odwraca wielkość: zamiast parametru podłoża (ile wody wchłonie 100 g) otrzymujemy inną informację (ile podłoża potrzeba na 100 g wody). To nie jest definicja liczby wodnej.
- Wariant z "1,0 g bezwodnego podłoża" zmienia podstawę przeliczenia. W definicji stosuje się odniesienie do 100,0 g, aby wynik był porównywalny między różnymi podłożami i metodami opisu.
- Wariant z "podłoża maściowego [g] … 1,0 g wody" zawiera oba błędy naraz: odwraca relację (mierzona jest masa podłoża), a dodatkowo zmienia odniesienie na 1,0 g wody.
Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o "liczbę wodną" szukaj trzech kotwic: woda jako mierzona ilość, 100 g podłoża jako podstawa oraz 20°C jako warunek oznaczenia. Jeśli w odpowiedzi pojawia się "ilość podłoża" albo "1,0 g", to zwykle jest to pułapka.
