KWALIFIKACJA LES1 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 35.
Linę wciągarki bębnowej z widocznymi pęknięciami i uszkodzonym rdzeniem należy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Lina wciągarki bębnowej z pęknięciami i uszkodzonym rdzeniem traci nośność i może zerwać się pod obciążeniem.
Takiej liny nie wolno "naprawiać" supłem, śrubami ani drutem, bo nie przywraca to parametrów pracy i zwiększa ryzyko ciężkiego wypadku. Właściwe działanie to wymiana na nową.

Pełne wyjaśnienie:

Wciągarka bębnowa pracuje z dużymi siłami, a lina jest elementem nośnym i jednocześnie kluczowym elementem bezpieczeństwa. Widoczne pęknięcia oraz uszkodzony rdzeń oznaczają, że struktura liny została naruszona i jej wytrzymałość (nośność) może być znacząco obniżona. W praktyce takie uszkodzenia zwiększają ryzyko nagłego zerwania liny w trakcie pracy, zwłaszcza przy szarpnięciach, zmiennym obciążeniu lub nieprawidłowym nawijaniu na bęben.

Poprawne postępowanie to odpowiedź: "wymienić na nową." Wymiana jest jedynym działaniem, które realnie przywraca wymagane parametry i przewidywalność pracy osprzętu. Dodatkowo ogranicza narażenie operatora i osób postronnych na skutki zerwania (odrzut liny, uderzenie końcówką, przemieszczenie ładunku lub drewna podczas zrywki).

Pozostałe propozycje są błędne, ponieważ:

  • "połączyć supłem." Supeł osłabia linę, tworzy miejscowe spiętrzenie naprężeń i może powodować nieprawidłowe układanie na bębnie. Nie jest metodą dopuszczalną dla liny pracującej pod obciążeniem.
  • "skręcić śrubami." Dorywcze łączenie śrubami nie odtwarza fabrycznej konstrukcji liny i wprowadza punktowe uszkodzenia/zgnioty. Może też powodować haczenie o prowadnice i nierównomierne nawijanie.
  • "owinąć drutem." Owijanie drutem maskuje problem zamiast go usuwać, nie naprawia rdzenia ani pękniętych drutów liny, a dodatkowo może prowadzić do skaleczeń i zaczepiania o elementy maszyny.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawiają się pęknięcia, uszkodzenie rdzenia lub inne oznaki istotnego zużycia elementu nośnego, najbezpieczniejszą i zwykle jedyną poprawną odpowiedzią jest wycofanie z eksploatacji i wymiana, a nie doraźna "naprawa".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Taką linę należy natychmiast wycofać z eksploatacji i wymienić. Pęknięcia oznaczają utratę części przekroju nośnego, a więc spadek wytrzymałości. Dalsza praca grozi zerwaniem liny, odrzutem i ciężkim wypadkiem podczas zrywki lub przeciągania ładunku.
Rdzeń stabilizuje konstrukcję liny i wpływa na jej elastyczność oraz równomierne przenoszenie obciążeń. Gdy rdzeń jest uszkodzony, druty mogą układać się nierówno, szybciej pękać i tworzyć miejsca krytyczne. W praktyce rośnie ryzyko nagłego zerwania pod obciążeniem.
Nie. Supeł osłabia linę, powoduje lokalne spiętrzenie naprężeń i utrudnia prawidłowe nawijanie na bęben. W pracy leśnej, gdzie występują szarpnięcia i zmienne obciążenia, taki "naprawiony" odcinek może zerwać się bardzo szybko. Bezpieczne działanie to wymiana.
Nie, ponieważ nie odtwarza to oryginalnej konstrukcji i parametrów liny. Śruby i zaciski mogą dodatkowo zgniatać druty, tworzyć ostre krawędzie i prowadzić do zaczepiania o elementy prowadzące. Taka ingerencja zwiększa ryzyko awarii, zamiast je ograniczać.
Brakowanie oznacza decyzję, że lina nie nadaje się do dalszej pracy i musi zostać wycofana. Operator powinien przerwać pracę, oznaczyć linę jako niesprawną i zgłosić wymianę zgodnie z procedurą w zakładzie. Nie wolno kontynuować pracy "do końca dnia".
Najbezpieczniej kontrolować linę przed rozpoczęciem pracy oraz po sytuacjach, które mogły ją uszkodzić (szarpnięcie, zakleszczenie, przeciąganie po przeszkodach, kontakt z ostrą krawędzią). Regularna kontrola ogranicza ryzyko pracy na linie, która utraciła wytrzymałość.
Alarmowe są m.in. widoczne pęknięcia drutów, deformacje, wyraźne przetarcia, rozwarstwienia oraz oznaki uszkodzenia rdzenia. Takie symptomy wskazują na utratę nośności i nieprzewidywalne zachowanie pod obciążeniem. W praktyce należy przerwać pracę i zlecić wymianę.
Owijanie drutem co najwyżej maskuje uszkodzenie, ale nie przywraca wytrzymałości ani nie naprawia rdzenia. Może też tworzyć ostre końce, ryzyko zacięcia oraz zaczepianie o prowadnice lub bęben. To typowa doraźna praktyka, która zwiększa zagrożenie zamiast je usuwać.
Zerwanie liny może spowodować gwałtowny odrzut (tzw. "strzał"), uderzenie operatora lub osoby postronnej, a także niekontrolowane przemieszczenie ładunku i drewna. Skutki obejmują ciężkie obrażenia, uszkodzenie maszyny oraz zagrożenie dla otoczenia. Dlatego uszkodzoną linę wymienia się, nie naprawia.
Częsty błąd to bagatelizowanie pojedynczych pęknięć lub uznawanie, że "jeszcze wytrzyma". Inny to wiara w doraźne naprawy (supeł, drut, śruby). W egzaminie i w praktyce obowiązuje zasada: przy uszkodzeniach konstrukcyjnych element nośny wycofuje się z pracy.
info

Statystycznie 78% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Właściwe działanie to wymiana na nową."

Materiały:

  • Instrukcja obsługi (DTR) konkretnej wciągarki bębnowej używanej w pracy
  • Materiały szkoleniowe BHP dotyczące pracy z urządzeniami dźwignicowymi i osprzętem linowym
  • Podręczniki/poradniki z zakresu eksploatacji i kontroli lin stalowych w maszynach roboczych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego