KWALIFIKACJA OGR1 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 25.
Liście zniekształcone i lepkie są objawem żerowania
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Lepkość liści zwykle wynika ze spadzi, czyli słodkiej wydzieliny owadów ssących. Mszyce często powodują jednocześnie zniekształcenia (zwijanie, pofałdowanie) młodych liści i pędów oraz lepki nalot, który może sprzyjać rozwojowi sadzaków. Dlatego poprawna jest odpowiedź "mszyc".

Pełne wyjaśnienie:

Objaw "liście zniekształcone i lepkie" jest bardzo charakterystyczny dla mszyc. Mszyce są owadami ssącymi, które nakłuwają tkanki roślin i pobierają soki. Podczas intensywnego żerowania, zwłaszcza na młodych przyrostach, dochodzi do:

  • zniekształceń (zwijanie, marszczenie, pofałdowanie liści, deformacje pędów) – to efekt uszkodzeń tkanek i zaburzeń wzrostu,
  • lepkości – mszyce wydzielają tzw. spadź (słodką, lepką substancję), która osadza się na liściach i powierzchniach pod rośliną.

Spadź jest ważną wskazówką diagnostyczną: na lepkiej warstwie często później pojawiają się ciemne naloty grzybów sadzakowych, co dodatkowo pogarsza wygląd roślin ozdobnych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie są najlepszym dopasowaniem do opisu?

  • "wciornastków": wciornastki zwykle powodują srebrzyste przebarwienia, drobne plamki i zasychanie tkanek. Lepkość/spadź nie jest ich typowym, rozstrzygającym objawem.
  • "tarczników": tarczniki bywają związane z osłabieniem roślin i żółknięciem, a na pędach/nerwach liści widoczne są tarczki. Mogą występować wydzieliny, ale w praktyce egzaminacyjnej "lepkie liście" częściej kojarzy się właśnie ze spadzią mszyc (często wraz z deformacjami młodych liści).
  • "mączników": mączniki są łatwiejsze do rozpoznania po kłaczkach woskowej, "watowatej" wydzieliny. Lepkość może się pojawić, ale dominującym objawem jest biały, wełnisty nalot i skupiska owadów w kątach liści.

W praktyce florysty ważne jest szybkie odrzucenie lub odizolowanie roślin z objawami mszyc, bo spadź brudzi liście i kwiaty, obniża wartość dekoracyjną oraz zwiększa ryzyko rozprzestrzenienia szkodnika na inne rośliny w pracowni.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Spadź to lepka, słodka wydzielina owadów ssących (najczęściej mszyc), powstająca podczas pobierania soków roślinnych. Osadza się na liściach i pędach, przez co roślina staje się "klejąca", a z czasem może pojawić się ciemny nalot sadzaków.
Najczęściej widać deformacje młodych liści i pędów (zwijanie, marszczenie), osłabienie wzrostu oraz lepkość od spadzi. Często można też zauważyć kolonie mszyc na wierzchołkach pędów i spodniej stronie liści.
Mszyce wydzielają spadź, która jest wyraźnie lepka i łatwo brudzi liście. Wciornastki typowo powodują raczej srebrzyste smugi, drobne plamki i zasychanie tkanek; lepkość nie jest ich najbardziej charakterystycznym objawem diagnostycznym.
Mączniki zwykle zostawiają biały, "watowaty" nalot woskowy i skupiska owadów w kątach liści. Mszyce częściej powodują deformacje młodych przyrostów i lepkość od spadzi, bez typowych białych kłaczków woskowej wydzieliny.
U tarczników mogą pojawiać się wydzieliny i osłabienie roślin, ale bardzo charakterystyczne są twarde "tarczki" na pędach lub liściach. W zadaniach diagnozujących "liście zniekształcone i lepkie" najczęściej wiąże się z mszycami i spadzią.
Częsty błąd to skupienie się wyłącznie na deformacji liści i pominięcie lepkości/spadzi. Drugi błąd to automatyczne wybieranie wciornastków, bo są "popularne", mimo że opis nie pasuje do ich typowych, srebrzystych uszkodzeń.
Spadź zwykle jest nierównomierna, pojawia się szczególnie w miejscach żerowania i bywa obecna także na powierzchniach pod rośliną. Przy dokładnych oględzinach często widać owady lub ich skupiska. Resztki oprysku zwykle tworzą bardziej jednolity film bez kolonii szkodników.
Najlepiej natychmiast po zauważeniu kolonii mszyc lub typowych objawów (spadź, deformacje). Izolacja ogranicza ryzyko przejścia szkodnika na inne rośliny oraz zapobiega zabrudzeniom liści i kwiatów, co obniża jakość kompozycji.
Mszyce często zasiedlają rośliny o miękkich, młodych przyrostach (wiele gatunków doniczkowych i balkonowych). W praktyce ważniejsze od listy gatunków jest regularne oglądanie wierzchołków pędów i spodniej strony liści, gdzie mszyce pojawiają się najczęściej.
Ucz się "objawami", nie tylko nazwami: deformacje + lepkość/spadź → mszyce; srebrzyste smugi → wciornastki; tarczki na pędach → tarczniki; watowaty nalot → mączniki. Pomaga też oglądanie zdjęć objawów i krótkie notatki porównawcze.
info

Około 65% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Lepkość liści zwykle wynika ze spadzi, czyli słodkiej wydzieliny owadów ssących."

Źródła:

  • Royal Horticultural Society (RHS) – "Aphids" (opis objawów i spadzi), https://www.rhs.org.uk/biodiversity/aphids (dostęp 2026-02-28)
  • University of California Agriculture and Natural Resources, UC IPM – "Aphids" (honeydew/spadź jako typowy objaw), https://ipm.ucanr.edu/PMG/PESTNOTES/pn7404.html (dostęp 2026-02-28)
  • Penn State Extension – "Aphids on Ornamental Plants" (objawy, w tym zniekształcenia i honeydew), https://extension.psu.edu/aphids-on-ornamental-plants (dostęp 2026-02-28)

Materiały:

  • Atlas/klucz do rozpoznawania szkodników roślin ozdobnych (część o mszycach i spadzi)
  • Materiały szkolne z integrowanej ochrony roślin ozdobnych
  • Poradniki ogrodnicze i karty diagnostyczne szkodników (mszyce, wciornastki, tarczniki, mączniki)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego