KWALIFIKACJA OGR3 + OGR4 - STYCZEŃ 2008

PYTANIE NR 12.
Liście żółkną, zasychają lub są zniekształcone. Na łodydze, dolnej stronie liścia oraz szypułce kwiatostanu zauważyć można kolonie czarnych, bezskrzydłych pluskwiaków, którymi są
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opis wskazuje na mszyce: tworzą liczne kolonie drobnych, zwykle bezskrzydłych osobników na pędach i spodniej stronie liści, a ich kłująco-ssące żerowanie powoduje żółknięcie, zasychanie i deformacje. Wciornastki rzadziej tworzą takie kolonie, przędziorki kojarzą się z pajęczynką, a węgorki są nicieniami.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu kluczowe są dwa elementy opisu: (1) miejsce występowania szkodnika (łodyga, dolna strona liścia, szypułka kwiatostanu) oraz (2) forma żerowania (kolonie czarnych, bezskrzydłych osobników) połączone z objawami na roślinie (żółknięcie, zasychanie, zniekształcenia).

Mszyce są typowymi szkodnikami ssącymi. Często występują stadnie – tworzą widoczne kolonie na młodych częściach roślin (wierzchołki pędów, ogonki i szypułki, spodnia strona liści). Żerując aparatem kłująco-ssącym, osłabiają roślinę i zaburzają wzrost tkanek, co może prowadzić do zwijania i deformacji liści oraz ich przedwczesnego zamierania.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Węgorki to nicienie, a więc organizmy glebowe/roślinne niewidoczne jako "kolonie czarnych pluskwiaków" na pędach i liściach. Objawy węgorków częściej dotyczą systemu korzeniowego i ogólnej kondycji roślin, a nie skupisk owadów na nadziemnych organach.
  • Wciornastki są drobnymi owadami, ale typowo nie opisuje się ich jako czarnych, bezskrzydłych pluskwiaków tworzących kolonie na pędach. Uszkodzenia po wciornastkach często mają charakter srebrzystych przebarwień i drobnych plamek, a same osobniki są trudniejsze do zaobserwowania w postaci "kolonii".
  • Przędziorki to roztocza. Klasyczną wskazówką diagnostyczną jest bardzo drobna "kaszka" uszkodzeń na liściach oraz często obecność delikatnej pajęczynki. Nie są to pluskwiaki i zwykle nie tworzą takich skupisk na szypułkach kwiatostanów jak mszyce.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać: gdy w opisie pojawia się kolonia na spodniej stronie liścia i pędzie oraz deformacje – najpierw podejrzewaj mszyce i potwierdź obserwacją licznych osobników w jednym miejscu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Mszyce to drobne owady ssące, które żerują zwykle grupowo na młodych pędach i spodniej stronie liści. Kolonie powstają, bo mszyce szybko się rozmnażają i korzystają z łatwego dostępu do soków roślinnych w tych samych miejscach wzrostu.
Najczęstsze objawy to żółknięcie, zasychanie brzegów, zwijanie i deformacje liści oraz osłabienie wzrostu. Kluczowe jest jednak połączenie objawów z obserwacją samych szkodników – licznych osobników skupionych na pędach i spodzie liści.
Wiele szkodników ssących, w tym mszyce, często przebywa na spodniej stronie liści, bo tam jest bezpieczniej (mniej słońca i wiatru) i łatwiej żerować. Na egzaminie to ważna wskazówka diagnostyczna podczas lustracji roślin.
Mszyce częściej tworzą wyraźne kolonie widoczne gołym okiem na pędach i liściach. Wciornastki zwykle są trudniejsze do zauważenia, a na liściach częściej widać drobne, srebrzyste uszkodzenia. Najpewniejsza metoda to dokładna obserwacja szkodnika.
Przędziorki to roztocza, a ich obecność często wiąże się z bardzo drobnymi punktowymi przebarwieniami i nierzadko delikatną pajęczynką. Mszyce to owady i zwykle występują w koloniach na pędach i spodniej stronie liści, co jest innym obrazem w lustracji.
Nie. Węgorki to nicienie, czyli organizmy niewidoczne jako kolonie owadów na częściach nadziemnych. Jeśli w zadaniu mowa o czarnych, bezskrzydłych osobnikach siedzących na pędzie i liściu, to wskazuje to na owady (np. mszyce), a nie nicienie.
Najpierw sprawdź wierzchołki pędów, spodnią stronę liści, okolice ogonków liściowych oraz szypułki kwiatostanów. To miejsca, gdzie tkanki są młode i soczyste, więc mszyce chętnie tam żerują i szybciej tworzą widoczne skupiska.
W koloniach często dominują formy bezskrzydłe, zwłaszcza gdy warunki są dobre i pokarm jest dostępny. Formy uskrzydlone pojawiają się częściej, gdy roślina jest silnie zasiedlona lub warunki się pogarszają – umożliwia to migrację na inne rośliny.
Typowy błąd to wybór "przędziorków" tylko dlatego, że liście żółkną, bez uwzględnienia opisu kolonii owadów na łodydze i spodzie liścia. Drugi błąd to ignorowanie informacji o tym, że szkodniki są widoczne i zgrupowane w jednym miejscu.
Ucz się rozpoznawania po dwóch torach: objawy (na liściach, pędach, kwiatach) oraz cechy sprawcy (gdzie siedzi, czy tworzy kolonie, czy widać pajęczynkę, jak wygląda). Najlepiej ćwiczyć na zdjęciach i podczas lustracji w uprawie.
info

Statystycznie 67% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że opis wskazuje na mszyce: tworzą liczne kolonie drobnych, zwykle bezskrzydłych osobników na pędach i spodniej stronie liści, a ich kłująco-ssące żerowanie powoduje żółknięcie, zasychanie i deformacje.

Źródła:

  • EPPO Global Database – Aphis gossypii (informacje o biologii i objawach żerowania mszyc): https://gd.eppo.int/taxon/APHIGO (dostęp 2026-02-18)
  • Royal Horticultural Society (RHS) – Aphids: opis występowania kolonii i objawów na roślinach: https://www.rhs.org.uk/biodiversity/aphids (dostęp 2026-02-18)
  • CABI Invasive Species Compendium / Crop Protection Compendium – Aphis gossypii (charakterystyka szkodnika i uszkodzeń): https://www.cabi.org/isc/ (wyszukiwanie hasła: Aphis gossypii) (dostęp 2026-02-18)

Materiały:

  • Atlas/klucz do rozpoznawania szkodników roślin ogrodniczych (część: owady ssące)
  • Materiały szkoleniowe z integrowanej ochrony roślin dla ogrodnictwa (monitoring i identyfikacja)
  • Opisy diagnostyczne w bazach szkodników (np. EPPO, RHS) dotyczące mszyc i objawów żerowania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego