Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA BUD18 - WRZESIEŃ 2015



PYTANIE NR 37.
Mając dane: wysokość stanowiska pomiarowego Hst = 200,66 m, wysokość instrumentu i = 1,55 m, odczyt kreski środkowej na łacie s = 1150, oblicz wysokość punktu HP.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W niwelacji geometrycznej wysokość punktu liczy się ze wzoru: HP = Hst + i − s, gdzie s to odczyt na łacie w metrach. Odczyt 1150 należy przyjąć jako 1,150 m. Zatem: 200,66 + 1,55 − 1,15 = 201,06 m, co odpowiada poprawnej odpowiedzi.

Pełne wyjaśnienie:

W niwelacji geometrycznej (z odczytem kreski środkowej) kluczowe jest wyznaczenie wysokości osi celowej, a następnie obliczenie rzędnej punktu, na którym stoi łata.

Jeżeli znana jest wysokość stanowiska pomiarowego Hst oraz wysokość instrumentu i, to wysokość osi celowej wynosi:

Hoc = Hst + i

Następnie, gdy na łacie ustawionej w punkcie P wykonano odczyt kreski środkowej s, wysokość punktu P oblicza się jako:

HP = Hoc − s = Hst + i − s

W danych: Hst = 200,66 m, i = 1,55 m, s = 1150. W praktyce geodezyjnej odczyty łaty często zapisuje się w milimetrach, więc 1150 mm = 1,150 m.

Obliczenie:

  • Hoc = 200,66 + 1,55 = 202,21 m
  • HP = 202,21 − 1,15 = 201,06 m

Dlatego poprawna jest wartość 201,06 m.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 200,26 m – typowy błąd znaku lub pominięcie jednego składnika (np. nieuwzględnienie i albo błędne użycie s).
  • 197,96 m – wynik sugeruje potraktowanie s jako bardzo dużej wartości (np. omyłkowo 11,50 m) lub wykonanie odejmowania od Hst bez dodania i.
  • 203,36 m – najczęściej powstaje przez dodanie s zamiast odjęcia (Hst + i + s) lub przez błędne przeliczenie 1150 na 11,50.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź jednostki odczytu na łacie i oceń, czy wynik ma sens (rzędna punktu zwykle nie "skacze" o kilkanaście metrów przy pojedynczym odczycie 1–2 m).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak obliczyć wysokość punktu w niwelacji geometrycznej z wysokości instrumentu?
Stosuje się zależność: HP = Hst + i − s, gdzie Hst to wysokość stanowiska, i to wysokość instrumentu, a s to odczyt na łacie (w metrach). Najpierw wyznacz wysokość osi celowej Hoc=Hst+i, potem odejmij odczyt s.
Co oznacza odczyt kreski środkowej na łacie w niwelacji?
Odczyt kreski środkowej s to wartość, którą wskazuje środkowa nitka siatki w lunecie niwelatora na podziałce łaty. W obliczeniach jest to różnica wysokości między osią celową a punktem, na którym stoi łata, dlatego zwykle jest odejmowany przy wyznaczaniu HP.
Dlaczego w wzorze na wysokość punktu odejmuje się odczyt s?
Oś celowa znajduje się powyżej punktu na gruncie, a odczyt s informuje, ile wynosi "odległość" w pionie od osi celowej do punktu na łacie. Żeby przejść z wysokości osi celowej do wysokości punktu, trzeba tę wartość odjąć: HP = Hoc − s.
Jak rozpoznać, czy odczyt 1150 jest w mm czy w metrach?
W praktyce odczyt na łacie zapisywany bywa jako liczba w milimetrach (np. 1150 = 1,150 m), zwłaszcza w zadaniach rachunkowych. Warto zrobić kontrolę sensowności: odczyt na łacie zwykle mieści się w przedziale ok. 0,2–3,0 m. Liczba 1150 m byłaby nielogiczna.
Jakie są najczęstsze błędy w zadaniach z obliczania rzędnych z niwelacji?
Najczęściej myli się znak działania (dodanie s zamiast odjęcia), pomija się wysokość instrumentu i, albo nie przelicza się jednostek (mm ↔ m). Częsty jest też błąd kontroli: brak sprawdzenia, czy wynik jest realistyczny względem Hst i typowego odczytu na łacie.
Czy wysokość osi celowej zawsze równa się Hst + i?
W typowym zadaniu niwelacji geometrycznej, gdy Hst oznacza rzędną punktu, na którym ustawiono niwelator, a i to wysokość instrumentu (od tego punktu do osi celowej), to tak: Hoc = Hst + i. Trzeba jednak uważać, co dokładnie oznacza Hst w treści zadania.
Kiedy w obliczeniach pojawia się plus przy odczycie na łacie?
Plus przy odczycie na łacie pojawia się w innych zapisach obliczeń, np. gdy liczysz przewyższenie jako różnicę odczytów wstecz i w przód (ΔH = a − b). Wprost przy wyznaczaniu wysokości punktu z wysokości osi celowej stosuje się odejmowanie: HP = Hoc − s.
Jak sprawdzić wynik obliczeń wysokości punktu na egzaminie?
Zrób kontrolę sensowności: (1) przelicz s do metrów, (2) policz Hoc=Hst+i, (3) wynik HP powinien być zwykle w pobliżu Hst, różniąc się o wartości rzędu odczytu na łacie. Gdy wychodzi kilkanaście metrów różnicy, szukaj błędu jednostek.
Co to jest wysokość instrumentu i w geodezji?
Wysokość instrumentu i to odległość w pionie od punktu stanowiska (np. reperu/stabilizacji, dla którego znasz rzędną) do osi celowej niwelatora. Jest potrzebna, aby przejść od wysokości stanowiska do wysokości osi celowej, z której następnie wyznacza się wysokość punktów mierzonych.
Jakie dane są minimalnie potrzebne do obliczenia H_P w takim zadaniu?
Potrzebujesz: (1) wysokości stanowiska Hst, (2) wysokości instrumentu i oraz (3) odczytu na łacie s w punkcie P. Wtedy stosujesz HP=Hst+i−s. Bez któregoś z tych elementów nie da się jednoznacznie wyznaczyć rzędnej punktu.
info

Około 67% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "W niwelacji geometrycznej wysokość punktu liczy się ze wzoru: HP = Hst + i − s, gdzie s to odczyt na łacie w metrach."

Materiały:

  • Podręcznik z geodezji inżynieryjnej – rozdział o niwelacji geometrycznej
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji BUD.18 dotyczące pomiarów wysokościowych
  • Zestawy zadań rachunkowych z niwelacji (ćwiczenia z obliczeń wysokości punktów)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego