KWALIFIKACJA ELE3 + ELE4 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 21.
Maksymalne ciśnienie pracy dla badanej instalacji wynosi 24 bary. Na podstawie podanej instrukcji wskaż prawidłowe wartości ciśnienia p w instalacji podczas próby szczelności oraz dopuszczalnego ciśnienia p24h dla 1% spadku ciśnienia po 1 dobie.
Ilustracja przedstawia fragment instrukcji obsługi agregatu chłodniczego, który jest istotny w kontekście egzaminu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ciśnienie próby szczelności przyjmuje się wyższe od maksymalnego ciśnienia pracy, stąd dla 24 bar otrzymuje się p = 26,40 bar. Dopuszczalny spadek po 24 h wynosi 1% wartości odniesienia: 1% z 26,40 bar to 0,264 bar, czyli w zaokrągleniu p24h < 0,26 bar.

Pełne wyjaśnienie:

W próbie szczelności instalacji chłodniczej porównuje się ciśnienie utrzymywane w czasie z przyjętym kryterium dopuszczalnego spadku. Z treści wynika, że maksymalne ciśnienie pracy badanej instalacji to 24 bar, a "podana instrukcja" określa, jakie ma być ciśnienie próby p oraz jak interpretować warunek "1% spadku po 1 dobie".

Najpierw wyznacza się ciśnienie próby p. W tym zadaniu poprawna wartość to 26,40 bar, czyli wartość większa od 24 bar (typowo wynikająca z zastosowania współczynnika bezpieczeństwa w procedurze). Następnie oblicza się dopuszczalny spadek po 24 godzinach. Warunek "1% spadku" oznacza, że różnica między ciśnieniem początkowym a ciśnieniem po dobie nie może przekroczyć 1% wartości odniesienia.

Dla p = 26,40 bar: 1% = 0,01, więc 0,01 × 26,40 = 0,264 bar. Po zaokrągleniu do dwóch miejsc po przecinku otrzymuje się 0,26 bar, stąd zapis kryterium: p24h < 0,26 bar (czyli dopuszczalny spadek jest mniejszy niż 0,26 bar).

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "p = 24,00 …" pozostawia ciśnienie próby równe maksymalnemu ciśnieniu pracy, co nie spełnia wymogu próby przy podwyższonym ciśnieniu w tej procedurze.
  • "p24h < 26,40" miesza pojęcia: 26,40 bar to poziom ciśnienia próby, a nie dopuszczalny spadek; spadek nie może być porównywany do całego ciśnienia w taki sposób.
  • "p24h < 2,61" wynika z błędnego przeliczenia procentów (to byłoby ok. 10% z 26,1), zwykle przez przesunięcie przecinka lub pomylenie 1% z 10%.

W praktyce, aby wynik był wiarygodny, trzeba też kontrolować warunki pomiaru (np. wpływ temperatury na ciśnienie gazu) i odczyty wykonywać tym samym przyrządem, zapisując czas i warunki w protokole.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw ustalasz, jaki współczynnik przewiduje dana procedura/ instrukcja (np. podwyższenie o określony procent). Potem mnożysz maksymalne ciśnienie pracy przez ten współczynnik. W zadaniu 24 bar daje 26,40 bar, co odpowiada podwyższeniu o 10%.
Najczęściej p24h odnosi się do kryterium oceny po 24 godzinach, np. dopuszczalnego spadku ciśnienia w tym czasie. Nie jest to "nowe ciśnienie próby", tylko wartość graniczna zmiany, po której uznaje się, że instalacja może być nieszczelna.
Procent to ułamek setny. Dlatego 1% = 1/100 = 0,01. Aby policzyć 1% z danej wartości ciśnienia, mnożysz tę wartość przez 0,01. To proste, ale łatwo o błąd przecinka, więc warto zrobić kontrolę "czy wynik jest sensowny".
To zależy od przyjętej procedury, objętości instalacji, stabilności temperatury i dokładności przyrządu. W zadaniu jest to granica 1% dla p = 26,40 bar, więc traktuje się to jako limit akceptowalny. W praktyce im mniejszy spadek, tym większa pewność szczelności.
Najczęstsze pomyłki to: policzenie 10% zamiast 1% (zły ułamek), przesunięcie przecinka (0,264 zapisane jako 2,64), oraz liczenie 1% od niewłaściwej wartości (np. od 24 bar, gdy kryterium odnosi się do ciśnienia próby).
Tak. Zmiana temperatury gazu w instalacji powoduje zmianę ciśnienia nawet bez nieszczelności. Dlatego w praktyce dąży się do stabilnych warunków, odczekania na wyrównanie temperatur oraz wykonywania odczytów w porównywalnych warunkach. Inaczej można błędnie ocenić szczelność.
W praktyce często stosuje się suche gazy obojętne (np. azot) zgodnie z procedurą serwisową i wymaganiami bezpieczeństwa. Dobór medium zależy od rodzaju instalacji, używanych materiałów i zaleceń producenta. Nie należy improwizować – liczy się zgodność z instrukcją.
Ciśnienie próby to wartość, do której doprowadzasz instalację na początku testu (tu: 26,40 bar). Dopuszczalny spadek to mała wartość graniczna, zwykle ułamek bara (tu: 0,26 bar), opisująca maksymalną zmianę w czasie, a nie poziom ciśnienia.
Gdy różnica między ciśnieniem początkowym a ciśnieniem po 24 godzinach przekroczy ustalony limit 1%. W zadaniu limit wynika z 1% z 26,40 bar (0,26 bar). Jeśli spadek jest większy, należy szukać nieszczelności lub ocenić wpływ temperatury i pomiaru.
Ćwicz schemat: (1) wyznacz ciśnienie próby wg podanego współczynnika, (2) oblicz procentowy dopuszczalny spadek, (3) sprawdź jednostki i sensowność wyniku. Pomaga też trening na krótkich rachunkach procentowych oraz czytanie procedur serwisowych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 49% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Ciśnienie próby szczelności przyjmuje się wyższe od maksymalnego ciśnienia pracy, stąd dla 24 bar otrzymuje się p = 26,40 bar."

Materiały:

  • Instrukcje producentów urządzeń i osprzętu chłodniczego dotyczące prób ciśnieniowych (procedury serwisowe)
  • Podręczniki zawodowe z zakresu montażu i uruchamiania instalacji chłodniczych (rozdziały o próbach szczelności)
  • Materiały dydaktyczne z matematyki zawodowej: procenty i zaokrąglenia w zadaniach technicznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego