KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2014 (test 3)

PYTANIE NR 19.
Maksymalny dopuszczalny czas wyłączenia w układach sieci typu TN (wg PN-HD 60364-4-41:2017) dla obwodów końcowych o prądzie ≤32A przy napięciu 230V wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W układzie TN dla obwodów końcowych o prądzie ≤32 A i napięciu U0=230 V norma PN-HD 60364-4-41 określa maksymalny czas samoczynnego wyłączenia zasilania 0,4 s. Krótsze czasy (np. 0,2 s) dotyczą innych warunków, m.in. układu TT lub wyższego napięcia.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy wymagania ochrony przeciwporażeniowej realizowanej przez samoczynne wyłączenie zasilania w instalacjach niskiego napięcia. W układzie sieci TN (TN-C, TN-S, TN-C-S) punkt neutralny źródła jest uziemiony, a części przewodzące dostępne urządzeń są połączone z przewodem ochronnym (PE/PEN). Przy zwarciu doziemnym powstaje metaliczna pętla zwarciowa, co zwykle daje duży prąd zwarciowy i umożliwia szybkie zadziałanie zabezpieczenia.

Zgodnie z PN-HD 60364-4-41:2017-09 (pkt 411.3.2.2) dla obwodów końcowych o prądzie ≤32 A w układzie TN, przy U0 = 230 V maksymalny dopuszczalny czas wyłączenia wynosi 0,4 s. Tę wartość należy znać i stosować przy odbiorach oraz przy doborze zabezpieczeń.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe w tym pytaniu?

  • 0,8 s jest zbyt długim czasem dla obwodów końcowych ≤32 A w TN przy 230 V, więc nie spełnia wymagań ochrony przez SWZ.
  • 0,2 s jest wartością kojarzoną z innymi warunkami (np. innym układem sieci lub innym napięciem), dlatego jej wybór wynika często z pomylenia TN z TT albo z pominięcia warunków brzegowych.
  • 0,1 s dotyczy jeszcze bardziej rygorystycznych warunków (np. wyższych napięć w tabelach czasów) i nie jest wymaganiem dla TN przy 230 V dla obwodów końcowych ≤32 A.

W praktyce spełnienie czasu wyłączenia weryfikuje się m.in. poprzez pomiar impedancji pętli zwarcia oraz sprawdzenie, czy zabezpieczenie zadziała w wymaganym czasie (np. przez ocenę zależności Zs i prądu wyzwalającego). Na egzaminie kluczowe jest rozróżnienie: układ TN + 230 V + obwód końcowy ≤32 A → 0,4 s.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To najdłuższy dopuszczalny czas, w jakim zabezpieczenie ma odłączyć zasilanie po zwarciu doziemnym, aby ograniczyć ryzyko porażenia. W układzie TN czas zależy m.in. od U0 oraz od tego, czy jest to obwód końcowy ≤32 A.
Dla układu TN przy napięciu U0=230 V i obwodach końcowych o prądzie ≤32 A wymaga się wyłączenia w czasie 0,4 s. To typowa wartość, którą trzeba kojarzyć z ochroną przez samoczynne wyłączenie zasilania.
W TN pętla zwarciowa jest metaliczna, więc prąd zwarciowy bywa duży i zabezpieczenia nadprądowe mogą zadziałać szybko. Norma dopuszcza 0,4 s dla określonych obwodów, bo przy tych warunkach zapewnia to wymaganą skuteczność ochrony.
Nie w tym przypadku. 0,2 s często pojawia się przy innych warunkach (np. innym układzie sieci lub innym napięciu). Na egzaminie trzeba pilnować, czy pytanie dotyczy TN czy TT oraz jakiego U0 i jakiego rodzaju obwodu.
Wartość 5 s dotyczy zwykle obwodów innych niż końcowe ≤32 A (np. obwodów rozdzielczych) w ramach ochrony przez samoczynne wyłączenie zasilania. To częsty "haczyk" na egzaminie: nie mieszać obwodów końcowych z rozdzielczymi.
W TN części przewodzące dostępne są połączone z uziemionym punktem neutralnym przez PE/PEN, a prąd zwarcia płynie pętlą metaliczną. W TT uziemienie odbiorcy jest niezależne od uziemienia źródła, co zwykle wymusza bardziej rygorystyczne czasy lub stosowanie RCD.
Najczęściej myli się wartości między TN i TT (np. 0,4 s vs 0,2 s), pomija warunek "obwody końcowe ≤32 A", albo przenosi czasy z innego napięcia (np. 400 V). Pomaga zapamiętanie par: 230 V → 0,4 s (TN, ≤32 A).
W praktyce wykonuje się pomiar impedancji pętli zwarcia i ocenia, czy zabezpieczenie (np. wyłącznik nadprądowy) zadziała w wymaganym czasie. Jeśli impedancja jest zbyt duża, prąd zwarcia może być za mały i czas wyłączenia może zostać przekroczony.
Bo dopuszczalny czas wyłączenia zależy od rodzaju obwodu. Obwody końcowe ≤32 A mają bardziej rygorystyczne wymagania niż np. obwody rozdzielcze. Bez tego doprecyzowania pytanie mogłoby sugerować kilka poprawnych odpowiedzi.
Warto nauczyć się zależności: układ sieci (TN/TT), napięcie U0 (230/400/>400 V) oraz rodzaj obwodu (końcowy ≤32 A vs pozostałe). Trenuj rozwiązywanie testów i twórz własne fiszki z parami wartości, zamiast uczyć się liczb bez kontekstu.
info

Statystycznie 54% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "W układzie TN dla obwodów końcowych o prądzie ≤32 A i napięciu U0=230 V norma PN-HD 60364-4-41 określa maksymalny czas samoczynnego wyłączenia zasilania 0,4 s."

Źródła:

  • PN-HD 60364-4-41:2017-09, Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa — Ochrona przed porażeniem elektrycznym, pkt 411.3.2.2

Materiały:

  • Tekst normy PN-HD 60364-4-41:2017-09 (dział o ochronie przez samoczynne wyłączenie zasilania)
  • Podręczniki do instalacji elektrycznych nn (ochrona przeciwporażeniowa, układy sieci)
  • Instrukcje i poradniki producentów mierników dotyczące pomiaru pętli zwarcia i oceny SWZ

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego