KWALIFIKACJA MEC3 + MEC5 + MEC8 + MEC9 - CZERWIEC 2008

PYTANIE NR 28.
Maksymalny moment zginający belki o wskaźniku wytrzymałości na zginanie 20 cm3 dla materiału o naprężeniach dopuszczalnych na zginanie 150 MPa, wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Korzystamy z zależności Mmaxdop·W. W=20 cm3=20·1000=20000 mm3, a 150 MPa=150 N/mm2. Zatem M=150·20000=3 000 000 N·mm=3000 N·m. Dlatego poprawna wartość to 3 000 N m.

Pełne wyjaśnienie:

W zginaniu prostym maksymalne naprężenie normalne w przekroju opisuje zależność:

σ = M / W, gdzie W to wskaźnik wytrzymałości przekroju na zginanie. Dla warunku wytrzymałościowego przyjmujemy, że nie wolno przekroczyć naprężenia dopuszczalnego, więc:

Mmax = σdop · W.

Kluczowe jest poprawne ujednolicenie jednostek:

  • 150 MPa w zapisie inżynierskim można traktować jako 150 N/mm² (bo 1 MPa = 1 N/mm²).
  • Wskaźnik W podano w cm³, a przy N/mm² wygodnie przejść na mm³: 1 cm³ = 1000 mm³, więc 20 cm³ = 20 000 mm³.

Podstawienie do wzoru:

Mmax = 150 N/mm² · 20 000 mm³ = 3 000 000 N·mm.

W odpowiedziach moment jest w N·m, więc przeliczamy:

  • 1 m = 1000 mm, zatem 1 N·m = 1000 N·mm
  • 3 000 000 N·mm / 1000 = 3000 N·m

Odpowiedź "3 000 N m" pasuje do wyniku po poprawnym przeliczeniu jednostek.

Dlaczego pozostałe wartości są błędne? "300 N m" oraz "750 N m" zwykle wynikają z pomyłek w przeliczeniach (np. błędne przeliczenie cm³ na mm³ albo pominięcie któregoś kroku). "7 500 N m" odpowiadałoby z kolei znacznie większemu W lub σ, więc wskazuje na błędne podstawienie lub mylenie wielkości. Na egzaminie zawsze sprawdzaj rząd wielkości: przy 150 MPa i W=20 cm³ wynik powinien być w tysiącach N·m, a nie w setkach lub dziesiątkach tysięcy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wskaźnik wytrzymałości na zginanie (zwykle oznaczany W) opisuje "korzystność" przekroju w przenoszeniu zginania. Łączy geometrię przekroju z naprężeniem: im większe W, tym mniejsze naprężenia przy tym samym momencie zginającym.
Stosuje się zależność wynikającą z warunku wytrzymałości: Mmax = σdop · W. Najpierw ujednolić jednostki (np. MPa na N/mm² oraz cm³ na mm³), a na końcu przeliczyć wynik na N·m, jeśli tego wymaga treść.
Ponieważ 1 Pa = 1 N/m², a 1 MPa = 106 Pa. Jednocześnie 1 mm² = 10-6 m², więc 1 N/mm² = 106 N/m² = 1 MPa. To wygodna równość w wytrzymałości materiałów.
Najpierw przelicz długość: 1 cm = 10 mm. Dla objętości podnosisz do trzeciej potęgi: 1 cm³ = (10 mm)³ = 1000 mm³. Stąd 20 cm³ = 20 · 1000 = 20 000 mm³.
To zależy od jednostek użytych w podstawieniu. Gdy liczysz z σ w N/mm² i W w mm³, dostajesz moment w N·mm. Jeśli w zadaniu oczekuje się N·m, musisz podzielić przez 1000 (bo 1 m = 1000 mm).
Najczęściej: (1) brak konwersji cm³ → mm³ (błąd ×1000), (2) pomylenie MPa z N/m² wprost bez konsekwencji skali, (3) pozostawienie wyniku w N·mm, gdy oczekiwane jest N·m, (4) mechaniczne wybieranie odpowiedzi bez sprawdzenia rzędu wielkości.
Nie. I (moment bezwładności) opisuje rozkład pola przekroju względem osi i występuje m.in. w ugięciach. W jest związany z naprężeniami w zginaniu i zwykle wynika z I oraz odległości do włókna skrajnego (wzajemnie powiązane, ale nie tożsame).
Naprężenia dopuszczalne uwzględniają zapas bezpieczeństwa (np. niepewność obciążeń, jakość wykonania, zmęczenie). Dzięki temu projektant dobiera przekrój tak, by w typowej eksploatacji element nie pracował na granicy wytrzymałości materiału.
Oszacuj: 150 · 20 000 ≈ 3 000 000 N·mm, a po podziale przez 1000 ≈ 3000 N·m. Jeśli Twoja odpowiedź jest np. 300 N·m albo 30 000 N·m, to sygnał, że pomyliłeś konwersję (najczęściej cm³↔mm³ lub N·mm↔N·m).
Ćwicz krótkie schematy: (1) wybór wzoru (np. M=σ·W), (2) ujednolicenie jednostek, (3) obliczenie, (4) kontrola rzędu wielkości. Warto mieć opanowane typowe konwersje MPa↔N/mm² oraz cm³↔mm³, bo to najczęstszy punkt utraty punktów.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 54% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że korzystamy z zależności Mmax=σdop·w. W=20 cm3=20·1000=20000 mm3, a 150 MPa=150 N/mm2.

Źródła:

  • Przeliczenie jednostek naprężenia: 1 MPa = 1 N/mm^2, NIST Guide to the SI (wyjaśnienie jednostek pascala i megapascala) https://www.nist.gov/pml/special-publication-811 - accessed 2026-03-02
  • Przeliczenia jednostek długości i objętości (cm, mm, cm^3, mm^3): BIPM, SI Brochure (jednostki i przedrostki układu SI) https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure - accessed 2026-03-02

Materiały:

  • Podstawy wytrzymałości materiałów: zginanie proste i wskaźnik wytrzymałości
  • Tablice i ściągi z przeliczeniami jednostek (MPa, N/mm2, N·mm, N·m)
  • Zadania rachunkowe z doboru przekroju na zginanie (kurs/zbiór zadań)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego