Wskazany czyn dotyczy umyślnego (świadomego) zniszczenia lub uszkodzenia materiałów archiwalnych przez osobę, na której ciąży szczególny obowiązek ich ochrony. W praktyce chodzi o osoby zawodowo lub formalnie odpowiedzialne za zabezpieczenie i właściwe postępowanie z zasobem archiwalnym (np. w archiwach lub jednostkach zobowiązanych do przechowywania i przekazywania dokumentacji).
W takim przypadku ustawodawca przewiduje najsurowszą sankcję w tej grupie zachowań: karę pozbawienia wolności do 3 lat. Sformułowanie "do 3 lat" oznacza górną granicę kary, czyli sąd nie może orzec pozbawienia wolności na okres dłuższy, natomiast może orzec karę łagodniejszą (zależnie od okoliczności sprawy).
Pozostałe propozycje odpowiedzi są nieprawidłowe, ponieważ zaniżają lub zawyżają maksymalny wymiar kary:
- "2 lata" oraz "1 rok" to typowy błąd pamięciowy – wartości te mogą kojarzyć się z innymi czynami zabronionymi, ale nie wynikają z tego przepisu.
- "4 lata" jest błędne, bo przekracza ustawową górną granicę dla tego czynu; samo wrażenie "dużej szkodliwości" nie zmienia brzmienia sankcji.
Warto też odróżnić sytuację umyślną od nieumyślnej: w przypadku nieumyślnego działania przewidziane są co do zasady łagodniejsze konsekwencje (np. grzywna albo ograniczenie wolności). Na egzaminie kluczowe jest więc rozpoznanie dwóch warunków: szczególny obowiązek ochrony oraz umyślność czynu.
