KWALIFIKACJA SPL1 - PAŹDZIERNIK 2013

PYTANIE NR 8.
Małe wielkości zamówień i częste dostawy materiałów do produkcji powodują
Ilustracja przedstawia diagram w formie tabeli podzielonej na cztery sekcje oznaczone literami A, B, C, D.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Małe wielkości zamówień i częste dostawy obniżają średni stan zapasu (zapas rotujący), bo materiał nie zalega długo w magazynie. Jednocześnie trzeba składać więcej zamówień i obsłużyć więcej dostaw, więc rosną łączne koszty realizacji zamówień (procedury, przyjęcie, kontrola, transport).

Pełne wyjaśnienie:

W gospodarce zapasami występuje klasyczny kompromis między kosztami utrzymania zapasu a kosztami zamawiania. Gdy zamawia się małe partie i dostawy są częste, materiał jest uzupełniany "na bieżąco", więc przeciętnie w magazynie znajduje się go mniej.

Dlatego poprawny skutek to niski poziom zapasu rotującego. Taka strategia jest typowa dla podejścia Just-In-Time, w którym dąży się do ograniczenia powierzchni składowania i kapitału zamrożonego w zapasach.

Jednak częstotliwość dostaw ma swoją cenę organizacyjną. Każde zamówienie i każda dostawa generują powtarzalne czynności: przygotowanie i akceptację zamówienia, kontakt z dostawcą, awizację, przyjęcie na magazyn, weryfikację ilościowo-jakościową, komplet dokumentów oraz często osobny transport. Gdy zamówień jest dużo, rosną łączne koszty realizacji zamówień oraz pojawia się duża liczba składanych zamówień.

Dlaczego pozostałe zestawy skutków są nieprawidłowe?

  • Stwierdzenia o wysokim zapasie rotującym i małej liczbie zamówień pasują do strategii dużych, rzadkich zamówień, a nie do małych i częstych.
  • Teza o niskich kosztach realizacji zamówień kłóci się z faktem, że koszt obsługi zamówienia ma zwykle część stałą; większa liczba zamówień zwiększa sumę tych kosztów.
  • Założenie o niskich kosztach transportu bywa błędne, bo częste dostawy utrudniają konsolidację ładunków; korzystniejsze warunki kontraktu dla dostawcy nie są typowym, jednoznacznym skutkiem małych, częstych dostaw.

Na egzaminie warto zapamiętać prostą regułę: częściej i mniej oznacza mniej zapasu, ale więcej zamówień i zwykle wyższe koszty ich obsługi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapas rotujący to część zapasu, która regularnie "obraca się" w cyklu dostawa–zużycie/sprzedaż. Opisuje typowy poziom materiałów wynikający z bieżącego uzupełniania. Przy małych i częstych dostawach średni zapas rotujący zwykle maleje.
Każde zamówienie ma koszty stałe: przygotowanie dokumentów, akceptacje, komunikację z dostawcą, awizację, przyjęcie i kontrolę. Gdy zamówień jest więcej, suma tych kosztów rośnie, nawet jeśli jednorazowo zamawiana ilość jest mniejsza.
EOQ opisuje równowagę: większa partia to zwykle mniej zamówień (niższe koszty zamawiania), ale wyższy średni zapas (wyższe koszty utrzymania). Mniejsza partia działa odwrotnie: zapas spada, ale rośnie liczba zamówień i koszty ich obsługi.
Just-In-Time to podejście, w którym materiały mają trafiać na czas, w małych partiach, blisko momentu zużycia. Skutkiem jest ograniczenie zapasu i miejsca składowania, ale rosną wymagania wobec koordynacji dostaw, niezawodności dostawców i sprawności przyjęcia.
Nie zawsze. Częste dostawy mogą utrudniać konsolidację ładunków i powodować więcej kursów, co podnosi koszty. Czasem da się to zrównoważyć, np. ustalając stałe trasy milk-run lub łącząc dostawy od kilku dostawców, ale nie jest to automatyczna reguła.
Przy niskim zapasie buforowym nawet krótkie opóźnienie dostawy może spowodować braki materiałowe i przestój. Strategia wymaga wiarygodnych dostawców, dobrego planowania, sprawnej obsługi przyjęć oraz monitorowania terminowości i jakości dostaw.
Więcej zamówień to zwykle więcej dostaw do przyjęcia, częstsza kontrola dokumentów, większa liczba operacji rozładunku, oznakowania i odkładania. Rośnie też liczba zadań administracyjnych (np. potwierdzenia, reklamacje), co wpływa na organizację pracy magazynu.
To m.in. koszt powierzchni i wyposażenia magazynu, obsługi składowania, energii, ubezpieczenia, strat i uszkodzeń, a także koszt kapitału "zamrożonego" w towarze. Gdy średni zapas jest wysoki, te koszty zwykle rosną.
Koszty zamawiania dotyczą uruchomienia i obsługi zamówienia/dostawy (procedury, dokumenty, przyjęcie, transport). Koszty magazynowania dotyczą przetrzymywania zapasu (miejsce, utrzymanie, ryzyko, kapitał). Małe i częste zamówienia: mniej magazynowania, więcej zamawiania.
Zwracaj uwagę na zwroty "małe wielkości zamówień" i "częste dostawy". To sygnał niskiego średniego zapasu. Jednocześnie "częste" oznacza więcej transakcji i obsługi, więc rośnie liczba zamówień i łączne koszty realizacji zamówień.
info

Około 43% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Małe wielkości zamówień i częste dostawy obniżają średni stan zapasu (zapas rotujący), bo materiał nie zalega długo w magazynie."

Źródła:

  • Chopra Sunil, Meindl Peter, "Supply Chain Management: Strategy, Planning, and Operation", rozdziały o polityce zapasów i kosztach zamawiania/utrzymania zapasu, Pearson (wybrane wydania).
  • Heizer Jay, Render Barry, Munson Chuck, "Operations Management", rozdział o zarządzaniu zapasami (EOQ, koszty zamawiania i utrzymania), Pearson (wybrane wydania).
  • APICS Dictionary, hasła: "ordering cost", "carrying cost", "inventory", "just-in-time", APICS (ASCM), aktualne wydania słownika terminów.

Materiały:

  • Podręczniki z logistyki i gospodarki zapasami (rozdziały o EOQ i kosztach zapasów)
  • Materiały dydaktyczne o Just-In-Time oraz zarządzaniu łańcuchem dostaw
  • Zadania i testy z obszaru "koszty zapasów vs koszty zamawiania" dla kwalifikacji magazynowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego