KWALIFIKACJA ELM2 - TEST WIEDZY NR 9

PYTANIE NR 9.
Mamy dwa rezystory o wartościach R1=6Ω i R2=3Ω połączone równolegle. Jaki jest opór zastępczy tego układu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dla połączenia równoległego spełnione jest: 1/Rz = 1/R1 + 1/R2. Zatem 1/Rz = 1/6 + 1/3 = 1/6 + 2/6 = 3/6 = 1/2, więc Rz = 2 Ω. Opór zastępczy równoległy jest mniejszy od najmniejszego z oporów gałęzi.

Pełne wyjaśnienie:

W połączeniu równoległym rezystorów napięcie na każdej gałęzi jest takie samo, a prądy gałęziowe sumują się w prąd całkowity. Z definicji przewodności (odwrotności oporu) wynika, że dla gałęzi równoległych wygodnie dodaje się przewodności, czyli wartości 1/R.

Stosujemy więc wzór:

1/Rz = 1/R1 + 1/R2

Podstawienie danych:

1/Rz = 1/6 + 1/3

Sprowadzamy do wspólnego mianownika (6):

1/6 + 1/3 = 1/6 + 2/6 = 3/6 = 1/2

Odwracamy wynik:

Rz = 2 Ω

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 3 Ω — to wartość jednego z rezystorów. W połączeniu równoległym opór zastępczy musi być mniejszy od najmniejszego oporu gałęzi (tu najmniejszy to 3 Ω), więc 3 Ω nie może być wynikiem.
  • 4 Ω — często wynika z błędu rachunkowego lub z niepoprawnego dodawania ułamków bez wspólnego mianownika. Nadal jest to wartość większa od 3 Ω, więc sprzeczna z własnością połączenia równoległego.
  • 9 Ω — to wynik typowy dla błędu "szeregowego myślenia" (sumowania oporów) lub przypadkowej operacji na liczbach. Dla połączenia szeregowego byłoby 6 Ω + 3 Ω = 9 Ω, ale tutaj połączenie jest równoległe.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli odpowiedź dla połączenia równoległego wychodzi większa niż najmniejszy rezystor, to niemal na pewno użyto złego wzoru albo popełniono błąd w obliczeniach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj zależności: 1/Rz = 1/R1 + 1/R2. Po zsumowaniu ułamków odwróć wynik, aby dostać Rz. Dla dwóch rezystorów często wygodne jest też: Rz = (R1·R2)/(R1+R2).
Bo dodajesz kolejną drogę przepływu prądu, czyli zwiększasz przewodność całego układu. Większa przewodność oznacza mniejszy opór. Dlatego w równoległym zawsze zachodzi: Rz < min(R1, R2, ...).
To szybki sposób przewidzenia, jak zmieni się obciążenie układu po dołożeniu rezystora równolegle (np. podczas przeróbek lub napraw). Pomaga ocenić, czy zasilacz lub elementy mocy nie zostaną przeciążone.
Najczęściej: (1) mylenie z połączeniem szeregowym i dodawanie R1+R2, (2) błędne dodawanie ułamków bez wspólnego mianownika, (3) zapominanie o odwróceniu wyniku po zsumowaniu 1/R, (4) zbyt wczesne zaokrąglanie.
Tak, ale tylko dla dwóch rezystorów połączonych równolegle. Dla większej liczby gałęzi najbezpieczniej sumować odwrotności: 1/Rz = 1/R1 + 1/R2 + 1/R3 + ...
Gdy trzeba uzyskać mniejszą wartość oporu niż dostępna w szeregach handlowych albo zwiększyć dopuszczalną moc strat (moc rozkłada się na kilka elementów). Stosuje się to np. w obciążeniach, bocznikach i prostych dzielnikach prądu.
Odłącz układ od zasilania, rozładuj kondensatory i zmierz rezystancję między dwoma zaciskami całego połączenia. Uwaga: elementy równoległe w obwodzie (inne ścieżki) mogą zaniżyć wynik, więc pomiar w układzie bywa inny niż "na stole".
Tak. Jeśli rezystory mają tolerancję (np. 5%), rzeczywiste R1 i R2 mogą się różnić od wartości nominalnych, a więc i Rz też się zmieni. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle liczy się z wartości nominalnych, jeśli nie podano inaczej.
Rezystory są równolegle, gdy oba ich końce są podłączone do tych samych dwóch węzłów (tych samych punktów schematu). Innymi słowy: każdy rezystor "łączy" dokładnie te same dwa węzły, tworząc osobne gałęzie.
Użyj reguły kontroli: dla połączenia równoległego wynik musi być mniejszy od najmniejszego rezystora w gałęziach. Jeśli wychodzi większy (np. 4 Ω przy 3 Ω i 6 Ω), to znaczy, że zastosowano zły wzór lub jest błąd rachunkowy.
info

Statystycznie 84% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Dla połączenia równoległego spełnione jest: 1/Rz = 1/R1 + 1/R2."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Połączenie równoległe" – zależność dla oporu zastępczego (sekcja o rezystorach w gałęziach równoległych): https://pl.wikipedia.org/wiki/Po%C5%82%C4%85czenie_r%C3%B3wnoleg%C5%82e (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL), "Rezystancja" – podstawowe definicje i zależności oporu: https://pl.wikipedia.org/wiki/Rezystancja (dostęp: 2026-02-18)
  • All About Circuits, "Resistors in Series and Parallel" – wzory i własności połączeń (część o parallel): https://www.allaboutcircuits.com/textbook/direct-current/chpt-5/series-and-parallel-resistor-combinations/ (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręcznik z podstaw elektrotechniki (dział: obwody prądu stałego, łączenie rezystorów)
  • Zestaw zadań rachunkowych z obwodów rezystancyjnych (połączenia szeregowe i równoległe)
  • Notatki/ściąga ze wzorami: R szeregowo, R równolegle, prawa Kirchhoffa (w zakresie podstawowym)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego