KWALIFIKACJA ELM5 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 18.
Manipulator przedstawiony na ilustracji wyświetla liczbę w naturalnym kodzie binarnym za pomocą pięciu diod świecących LED opisanych 1, 2, 3, 4 i 5. Którą liczbę w systemie dziesiętnym wyświetla manipulator zakładając, że dioda 1 wyświetla bit najbardziej znaczący?
Ilustracja przedstawia panel kontrolny z diodami LED oraz klawiaturą numeryczną, który jest częścią egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na ilustracji świecą diody 2 i 5, a dioda 1 jest bitem najbardziej znaczącym, więc zapis to 01001. W 5-bitowym NKB wagi wynoszą kolejno 16, 8, 4, 2, 1. Suma: 0×16 + 1×8 + 0×4 + 0×2 + 1×1 = 9, więc poprawna jest liczba 9.

Pełne wyjaśnienie:

Manipulator pokazuje liczbę w naturalnym kodzie binarnym, czyli jako ciąg bitów 0/1. Z legendy wynika, że pełna (świecąca) dioda oznacza stan 1, a pusta (zgaszona) oznacza stan 0. Treść zadania dodatkowo precyzuje, że dioda 1 to bit najbardziej znaczący (MSB), więc diody czytamy od 1 do 5 jako bity o malejących wagach.

Na panelu świecą diody 2 i 5, a pozostałe są zgaszone. Otrzymujemy zatem ciąg: 0 1 0 0 1, czyli 01001.

Dla 5 bitów wagi pozycyjne (od MSB do LSB) to: 16, 8, 4, 2, 1. Przeliczenie na dziesiętny polega na zsumowaniu wag tam, gdzie bit ma wartość 1:

  • bit 16: 0 → nie dodajemy
  • bit 8: 1 → dodajemy 8
  • bit 4: 0 → nie dodajemy
  • bit 2: 0 → nie dodajemy
  • bit 1: 1 → dodajemy 1

Suma wynosi 8 + 1 = 9, więc liczba wyświetlana w systemie dziesiętnym to 9.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? "5" i "7" zwykle wynikają z pomyłki w odczycie, np. przeoczenia świecącej diody albo błędnego przypisania wag (np. potraktowania diody 1 jako LSB). "2" może wynikać z odczytania tylko jednej pozycji (wagi 2) albo z odwrócenia kolejności bitów bez uwzględnienia, gdzie jest MSB. W takich zadaniach zawsze najpierw ustal: który element jest MSB i jaka konwencja odpowiada 1/0.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Naturalny kod binarny to zwykły zapis liczby w systemie o podstawie 2, gdzie każda pozycja (bit) ma wagę będącą potęgą liczby 2. Stan 1 oznacza "dodaj tę wagę", a stan 0 "nie dodawaj". To podstawowy sposób zapisu wartości w układach cyfrowych.
W 5-bitowym zapisie wagi (od najbardziej znaczącego bitu do najmniej znaczącego) to: 16, 8, 4, 2, 1. Wynikają one z potęg dwójki: 24, 23, 22, 21, 20. Te wagi dodajesz tylko tam, gdzie bit ma wartość 1.
MSB (bit najbardziej znaczący) to ten o największej wadze, a LSB to o najmniejszej wadze. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle jest to podane wprost (np. "dioda 1 to MSB"). Jeśli tego nie ma, trzeba szukać informacji w opisie/legendzie urządzenia.
Weź wagi 16, 8, 4, 2, 1 i dodaj tylko te, przy których stoi jedynka. Dla 01001 dodajesz 8 i 1, bo jedynki są na pozycjach 8 oraz 1. Otrzymujesz 9. To najpewniejsza metoda: suma wag bitów ustawionych na 1.
Najczęstszy problem to pomylenie kolejności bitów (czytanie od złej strony) albo złe przypisanie wag (np. uznanie lewego bitu za 1 zamiast 16). Drugi błąd to przeoczenie świecącej diody lub zignorowanie legendy, która mówi, czy "świeci" oznacza 1 czy 0.
Nie zawsze. W praktyce spotyka się sygnały "aktywne stanem niskim", gdzie logika działania bywa odwrotna. Dlatego w zadaniu trzeba opierać się na legendzie lub opisie. Jeśli legenda mówi "dioda świeci się = 1", to tak należy interpretować bity w tym konkretnym pytaniu.
Stosuj stałą procedurę: (1) ustal MSB, (2) wypisz wagi (np. 16–8–4–2–1), (3) zaznacz, które diody są jedynkami, (4) dodaj odpowiadające wagi. Taka checklista ogranicza błędy z pośpiechu i automatyzmu.
To częste w elektronice serwisowej: panele alarmowe, sterowniki, urządzenia diagnostyczne, moduły I/O oraz prototypy. Diody LED pokazują wtedy stany wejść/wyjść, tryby pracy lub kody błędów. Umiejętność odczytu binarnego pomaga szybciej diagnozować, co "widzi" układ.
Pułapki zwykle odpowiadają częstym pomyłkom: wynik po odwróceniu bitów, wynik po przypisaniu złych wag albo po "zgubieniu" jednej jedynki. Jeśli widzisz odpowiedzi typu 5, 7, 2 przy poprawnym 9, to warto podejrzewać właśnie błąd kolejności MSB/LSB lub nieuwagę w odczycie świecących diod.
Ćwicz krótkie serie zadań: odczytaj stany LED jako 0/1, zapisz ciąg bitów, a potem przelicz na dziesiętny metodą sumy wag. Dobrze działa też trening "na kartce": wypisz wagi (16–8–4–2–1) i szybko zaznaczaj jedynki. Po kilkunastu przykładach rośnie pewność i tempo.
info

Około 66% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że na ilustracji świecą diody 2 i 5, a dioda 1 jest bitem najbardziej znaczącym, więc zapis to 01001.

Źródła:

  • Wikibooks (pl): "System binarny" / "Systemy liczbowe" – opis wag pozycyjnych i konwersji, https://pl.wikibooks.org/wiki/Systemy_liczbowe (dostęp: 2026-03-14)
  • Wikipedia (pl): "System dwójkowy" – zasady zapisu pozycyjnego i wagi potęg dwójki, https://pl.wikipedia.org/wiki/System_dw%C3%B3jkowy (dostęp: 2026-03-14)
  • Khan Academy: "Binary numbers" – podstawy zapisu binarnego i zamiany na dziesiętny, https://www.khanacademy.org/computing/computer-science/cryptography/crypt/v/binary-number-system (dostęp: 2026-03-14)

Materiały:

  • Skrypt/rozdział z podstaw systemów liczbowych (binarny, dziesiętny) w elektronice cyfrowej
  • Ćwiczenia: konwersje liczb binarnych 4–8 bitów na dziesiętne i odwrotnie
  • Materiały o interpretacji MSB/LSB w zapisie bitowym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego