W materiałach kartograficznych, szczególnie dotyczących planowania przestrzennego, najważniejszą cechą porządkującą jest obszar, którego dokument dotyczy. Plany i mapy planistyczne powstają dla określonych jednostek terytorialnych (np. gmin, powiatów, województw), a użytkownik archiwum najczęściej poszukuje dokumentacji właśnie dla konkretnego miejsca. Dlatego w pierwszej kolejności segreguje się je według jednostek obszarowych.
Takie podejście jest zgodne z metodyką opracowania: najpierw buduje się układ, który zapewnia spójność i szybkie odnalezienie map dla jednego terytorium, a dopiero potem w ramach danej jednostki terytorialnej wprowadza się porządki bardziej szczegółowe.
- Jednostki obszarowe – poprawne jako pierwszy krok: grupują dokumentację jednego obszaru w jednym miejscu, co zapobiega rozproszeniu materiału.
- Kryterium tematyczne – jest przydatne, ale zwykle jako kolejny etap (np. rozdzielenie w obrębie gminy na różne typy opracowań planistycznych). Zastosowane na początku mogłoby rozbić materiały jednego obszaru na wiele teczek/działów.
- Symbole klasyfikacyjne – to narzędzie ewidencyjno-porządkowe, które sensownie nadaje się po ustaleniu układu zbioru; rozpoczęcie od nich utrudnia zbudowanie logicznego podziału terytorialnego.
- Oznaczenia numerów ewidencyjnych – są wtórne wobec układu rzeczowo-terytorialnego; numeracja nie tworzy sensownego klucza merytorycznego, tylko identyfikator w ewidencji.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu występują mapy/plany i pojawia się kontekst "przestrzenny", "obszar", "teren", najczęściej pierwszym kryterium porządkowania jest terytorium, a dopiero potem temat i czas.
