KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 5.
Mapy turystyczne zalicza się do akcydensów
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Mapy turystyczne są typowym wyrobem przygotowywanym i rozpowszechnianym jako publikacja (druk lub publikacja cyfrowa), dlatego zalicza się je do akcydensów wydawniczych.
Pozostałe określenia odnoszą się do innych, bardziej szczególnych grup druków lub zastosowań i nie pasują do map jako produktu wydawniczego.

Pełne wyjaśnienie:

W poligrafii i w przygotowaniu publikacji rozróżnia się m.in. różne grupy wyrobów (akcydensów) w zależności od ich funkcji i sposobu dystrybucji. Mapa turystyczna jest przygotowywana jako materiał przeznaczony do publikowania i udostępniania odbiorcom (w formie drukowanej albo cyfrowej). Z tego powodu poprawna jest odpowiedź "wydawniczych", bo mapy funkcjonują jako produkt wydawniczy: mają opracowanie redakcyjne i graficzne, układ, legendę, często elementy informacyjne i reklamowe, a następnie są rozpowszechniane.

Odpowiedź "informacyjnych" bywa kusząca, ponieważ mapa przekazuje informacje. To jednak typowy błąd interpretacyjny: funkcja "informowania" nie przesądza o klasyfikacji w znaczeniu branżowym, bo wiele publikacji (książki, katalogi, przewodniki) też informuje, a nadal pozostaje wyrobem wydawniczym.

Odpowiedź "przemysłowych" nie pasuje, ponieważ mapy turystyczne nie są kojarzone z dokumentacją przemysłową ani z obiegiem produkcyjnym w przemyśle. Taka odpowiedź może wynikać z mylenia map z planami technicznymi lub schematami wykorzystywanymi w procesach przemysłowych.

Odpowiedź "manipulacyjnych" również nie jest trafna, bo nie opisuje typowej grupy publikacji, do której zalicza się mapy turystyczne w kontekście poligraficznym. W praktyce egzaminacyjnej warto pamiętać: jeśli wyrób jest sprzedawany/udostępniany jako publikacja dla odbiorcy, najczęściej mieści się w obszarze wydawniczym.

Wskazówka do nauki: kojarz "wydawnicze" z tym, co ma charakter publikacji (mapy, przewodniki, foldery), a nie z samą funkcją przekazywania informacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Akcydensy to ogólna nazwa różnych wyrobów drukowanych lub przygotowanych do publikacji, zwykle o charakterze użytkowym. W praktyce obejmują wiele rodzajów materiałów (np. druki, formularze, publikacje), a ich podział zależy od przyjętej klasyfikacji w branży i edukacji.
Mapa turystyczna jest przygotowywana do rozpowszechniania wśród odbiorców jako publikacja: ma opracowanie graficzne, redakcyjne elementy informacyjne (legenda, skala, nazwy), a potem jest dystrybuowana w druku lub cyfrowo. To odpowiada charakterowi wyrobów wydawniczych.
Najpierw ustal, czy obiekt funkcjonuje jako publikacja przeznaczona do dystrybucji (wtedy zwykle "wydawnicze"), czy jako druk stricte użytkowy/organizacyjny. Pułapka polega na tym, że niemal wszystko "informuje", ale nie wszystko jest klasyfikowane jako informacyjne w znaczeniu branżowym.
Tak. Mapy turystyczne mogą występować jako pliki PDF, aplikacje, mapy interaktywne lub elementy e-booków. Niezależnie od nośnika, nadal są przygotowywane jako publikacja (projekt, skład/układ, typografia, grafika), co zbliża je do kategorii wydawniczej.
Typowe są m.in. legenda, skala, siatka, oznaczenia szlaków, piktogramy, nazewnictwo obiektów oraz hierarchia typograficzna (różne stopnie pisma i style). Dodatkowo pojawiają się marginesy, ramki, indeksy ulic/miejsc i treści reklamowe.
Bo działa heurystyka skojarzeń: mapa kojarzy się z przekazywaniem informacji. W zadaniu chodzi jednak o terminologię klasyfikacyjną, a nie o potoczne znaczenie. Warto analizować, czy dany materiał jest wydawnictwem przeznaczonym do szerokiej dystrybucji.
Najczęstsze są: mylenie funkcji (np. "informuje") z kategorią branżową, wybór odpowiedzi brzmiącej "technicznie", ignorowanie kontekstu publikacji oraz zbyt szybkie dopasowanie bez sprawdzenia, czy pojęcie jest używane w znaczeniu poligraficznym.
Ucz się na przykładach: przypisz realne wyroby do grup (publikacje, druki użytkowe, materiały reklamowe). Twórz własne fiszki z nazwami i krótkim opisem zastosowania. Na egzaminie zawsze sprawdzaj, czy obiekt jest "publikacją do dystrybucji", czy drukiem wewnętrznym/użytkowym.
Przy projektowaniu folderów i map dla miast/regionów, przygotowaniu przewodników, plansz informacyjnych dla turystyki oraz publikacji cyfrowych. W DTP ważne są czytelność, konsekwentne style typograficzne, poprawne odwzorowanie kolorów i przygotowanie pliku do druku lub eksportu.
Częściowo tak, bo odbiorca i sposób dystrybucji wpływają na to, czy materiał traktuje się jako publikację wydawniczą (dla szerokiego grona) czy jako materiał do użytku wewnętrznego/specjalistycznego. W pytaniach egzaminacyjnych "mapa turystyczna" domyślnie oznacza publikację dla odbiorcy.
info

Statystycznie 60% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • Słownik języka polskiego PWN, hasło "akcydens" (definicja terminu) – https://sjp.pwn.pl/ (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL), artykuł "Akcydens" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Akcydens (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Słowniki terminów poligraficznych i edytorskich (hasła: akcydens, wydawnictwo, publikacja)
  • Podręczniki do podstaw poligrafii/technologii poligraficznej dla szkół branżowych
  • Materiały dydaktyczne z DTP dotyczące typów publikacji i przygotowania do druku

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego