KWALIFIKACJA EKA5 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 31.
Marek Kowalski zakupił w Niemczech za 12 000 euro samochód osobowy o pojemności silnika 1984 cm3. Oblicz podatek akcyzowy należny do zapłaty na terenie Polski, wiedząc, że średni kurs euro ogłoszony przez NBP w dniu powstania obowiązku podatkowego wynosił 4,2300 zł/1 EUR.
Ilustracja przedstawia tabelę z informacjami dotyczącymi stawek podatku akcyzowego dla samochodów osobowych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podstawę opodatkowania wyznacza się w PLN: 12 000 EUR × 4,2300 zł = 50 760 zł. Dla silnika 1984 cm3 stosuje się stawkę dla aut do 2000 cm3, więc akcyza = 50 760 zł × 3,1% = 1 573,56 zł, po zaokrągleniu 1 574,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba obliczyć akcyzę od samochodu osobowego kupionego za granicą, więc kluczowe są dwa kroki: przeliczenie ceny na PLN oraz zastosowanie właściwej stawki procentowej zależnej od pojemności silnika.

1) Przeliczenie wartości pojazdu na złote
Podstawa do dalszych obliczeń w tego typu zadaniach jest podana w euro, ale podatek liczy się od wartości w PLN według kursu średniego NBP z dnia powstania obowiązku podatkowego:
12 000 EUR × 4,2300 zł/EUR = 50 760 zł.

2) Dobór stawki akcyzy
Pojemność silnika wynosi 1984 cm3, czyli mieści się w progu "do 2000 cm3". To oznacza zastosowanie stawki przewidzianej dla tej kategorii (w tym zestawie odpowiedzi jest to 3,1%).

3) Obliczenie podatku
Akcyza jako procent podstawy:
50 760 zł × 3,1% = 50 760 × 0,031 = 1 573,56 zł.
Po zaokrągleniu do pełnych groszy otrzymujemy 1 574,00 zł.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • Wynik 372,00 zł zwykle wynika z pomylenia procentu lub policzenia od niewłaściwej podstawy (np. od części kwoty, albo z błędu w zapisie 3,1%).
  • Wynik 2 232,00 zł sugeruje użycie innej stawki lub błędne zaokrąglenie/operacje na kursie.
  • Wynik 9 441,00 zł jest typowy dla zastosowania bardzo wysokiej stawki (kojarzonej z większymi pojemnościami silnika) albo potraktowania procentu w niewłaściwej skali.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw zawsze przelicz euro na złote, potem sprawdź próg pojemności (2000 cm3), a dopiero na końcu licz procent. To ogranicza ryzyko błędów "z rozpędu".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw przelicz cenę z EUR na PLN po kursie średnim NBP z dnia powstania obowiązku podatkowego. Potem dobierz stawkę akcyzy zależną od pojemności silnika i policz procent od podstawy w PLN. Na końcu zaokrąglij wynik do formatu wymaganego w zadaniu.
Bo podatek rozlicza się w złotych, a cena zakupu jest w euro. Kurs średni NBP wskazany w treści pozwala jednolicie przeliczyć podstawę opodatkowania na PLN. Pominięcie tego kroku prowadzi do liczenia podatku od kwoty w EUR, co daje zaniżony lub zawyżony wynik.
Podstawą jest wartość samochodu wyrażona w PLN po przeliczeniu: kwota w euro × kurs NBP. Dopiero od tak wyznaczonej podstawy liczy się procent akcyzy. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle nie liczy się od samej kwoty w walucie obcej.
Pojemność silnika decyduje o tym, do którego progu kwalifikuje się pojazd. W tego typu zadaniach granicą jest 2000 cm3, a 1984 cm3 mieści się "do 2000". To kieruje do zastosowania stawki właściwej dla mniejszej pojemności, a nie dla aut z dużym silnikiem.
Procent zamieniasz na ułamek dziesiętny: 3,1% = 3,1/100 = 0,031. Potem mnożysz podstawę w PLN przez 0,031. Typowy błąd to wpisanie 3,1 zamiast 0,031 albo potraktowanie 3,1% jak 31%.
Różnica wynika z zaokrąglenia. Po przemnożeniu podstawy przez stawkę dostajesz kwotę z groszami (1 573,56 zł). W odpowiedziach egzaminacyjnych często stosuje się zaokrąglenie do dwóch miejsc po przecinku i zapis w formacie "x xxx,00 zł", stąd 1 574,00 zł.
Najczęstsze to: liczenie podatku od kwoty w euro (bez przeliczenia na PLN), wybór niewłaściwej stawki przez przeoczenie progu 2000 cm3, błędny zapis procentu (3,1% jako 0,31) oraz pomyłki w mnożeniu lub zaokrągleniu końcowej kwoty.
Na egzaminie często sprawdza się, czy zdający kojarzy progi i stawki stosowane w praktyce. Warto jednak patrzeć na zestaw odpowiedzi: czasem jedna odpowiedź pasuje dokładnie do obliczeń po użyciu typowej stawki dla danego progu. Mimo to nie należy "zgadywać" bez rachunku.
Wyższą stawkę stosuje się wtedy, gdy auto kwalifikuje się do wyższego progu pojemności silnika (np. powyżej 2000 cm3 w typowych zadaniach). Dlatego w rachunkach najpierw porównaj pojemność z progiem, a dopiero potem licz procent od podstawy w PLN.
Możesz wykonać szybkie oszacowanie: 3% z ok. 50 tys. zł to ok. 1,5 tys. zł, więc wynik rzędu 1 574 zł jest "w skali". Jeśli wychodzi np. kilkaset złotych albo kilka–kilkanaście tysięcy, zwykle oznacza to błąd w kursie, stawce lub zapisie procentu.
info

Statystycznie 51% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • Narodowy Bank Polski – API kursów walut (dokumentacja): https://api.nbp.pl/ (dostęp 2026-03-01)
  • Narodowy Bank Polski – Tabele kursów średnich (informacja o tabelach kursowych): https://nbp.pl/statystyka-i-sprawozdawczosc/kursy/tabela-a/ (dostęp 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z działu: podatki pośrednie (akcyza) dla technika ekonomisty
  • Ćwiczenia rachunkowe: przeliczenia walut i obliczenia procentowe
  • Komunikaty/zasady NBP dotyczące kursów średnich oraz korzystanie z tabel kursowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego