KWALIFIKACJA EKA5 - CZERWIEC 2011

PYTANIE NR 43.
Marek Stec jest zatrudniony na umowę o pracę na stanowisku kierownika budowy. Pracodawca podpisał z nim dodatkowo umowę zlecenie na prowadzenie szkoleń z zakresu BHP. Z tytułu umowy zlecenia pracownik będzie miał potrącone
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W sytuacji, gdy pracownik ma etat i dodatkowo wykonuje umowę zlecenia zawartą z tym samym pracodawcą, przychód ze zlecenia jest co do zasady traktowany jak przychód pracowniczy.
Dlatego stosuje się obowiązkowe składki społeczne i zdrowotne oraz pobiera zaliczkę na podatek dochodowy.

Pełne wyjaśnienie:

Kluczowe jest rozpoznanie, że umowa zlecenia została zawarta z własnym pracodawcą, a zleceniobiorca jednocześnie pozostaje z nim w stosunku pracy. W praktyce kadrowo-płacowej taki układ nie jest rozliczany jak "zwykłe zlecenie" wykonywane dla obcego podmiotu, lecz jak dodatkowy przychód związany z zatrudnieniem.

Z tego powodu od wynagrodzenia z umowy zlecenia potrąca się obowiązkowo składki na ubezpieczenia społeczne (co obejmuje standardowy pakiet składek pracowniczych) oraz obowiązkowo składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Równolegle płatnik ma obowiązek obliczyć i pobrać należną zaliczkę na podatek dochodowy, bo jest to wypłata stanowiąca przychód podlegający opodatkowaniu.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • Odpowiedź pomijająca ubezpieczenie zdrowotne jest niepełna: przy takim tytule wypłaty zdrowotne nie jest "opcją", tylko elementem obowiązkowych obciążeń.
  • Wariant wskazujący jedynie zdrowotne i potrącenia dobrowolne myli dwie rzeczy: potrącenia dobrowolne (np. za zgodą pracownika) nie zastępują ustawowych składek i podatku; nie można "zgodą" wyłączyć obowiązkowych obciążeń.
  • Wariant mówiący o dobrowolnych składkach społecznych sugeruje, że można je wybrać jak przy niektórych innych konfiguracjach zleceń. Tutaj jednak z uwagi na powiązanie z etatem u tego samego pracodawcy składki społeczne mają charakter obowiązkowy, a dodatkowo zawsze należy uwzględnić zaliczkę podatkową.

Na egzaminie warto zapamiętać regułę: etat + zlecenie u tego samego pracodawcy zwykle oznacza pełne potrącenia jak przy przychodzie pracowniczym (społeczne, zdrowotne i podatek), bez traktowania tego jak niezależnego "lekkiego" zlecenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To sytuacja, gdy osoba zatrudniona na etacie podpisuje dodatkową umowę zlecenia z tym samym podmiotem. W rozliczeniach kadrowo-płacowych nie traktuje się tego jak typowego zlecenia u obcego zleceniodawcy, tylko jak przychód powiązany z zatrudnieniem, co wpływa na zakres składek i podatku.
Tak, składka zdrowotna jest elementem obowiązkowych potrąceń przy takim układzie. Jeżeli pracownik ma etat i dodatkowe zlecenie u tego samego pracodawcy, w praktyce kadrowej rozlicza się to z obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym, a nie jako "zdrowotne tylko na życzenie".
Nie. W przypadku zlecenia zawartego z własnym pracodawcą, przy jednoczesnym zatrudnieniu na umowę o pracę, składki społeczne co do zasady nie mają charakteru dobrowolnego. Błąd polega na przenoszeniu zasad z innych konfiguracji zleceń, gdzie dobrowolność może występować.
Ponieważ wypłata ze zlecenia stanowi przychód podlegający opodatkowaniu, a pracodawca występuje jako płatnik. W efekcie, poza składkami ubezpieczeniowymi, rozlicza się również należną zaliczkę na podatek dochodowy, tak aby podatek był odprowadzany na bieżąco.
Potrącenia obowiązkowe wynikają z przepisów (np. składki ubezpieczeniowe, zaliczka podatkowa) i nie wymagają zgody pracownika. Potrącenia dobrowolne są możliwe tylko po spełnieniu warunków formalnych (zwykle zgoda pracownika) i nie mogą "zastąpić" obowiązkowych obciążeń.
Najczęściej myli się zlecenie u własnego pracodawcy z typowym zleceniem u obcego podmiotu. Skutkiem jest pomijanie składki zdrowotnej albo uznanie składek społecznych za dobrowolne. Częsty jest też błąd polegający na nieuwzględnieniu zaliczki podatkowej.
Zwykle kluczowe jest to, z kim zawarto umowę i jaki jest tytuł do ubezpieczeń, a nie sama nazwa czynności. To, że są to szkolenia BHP, nie przesądza o "ulgowym" rozliczeniu. Decydujące jest, że zlecenie jest u własnego pracodawcy przy jednoczesnym etacie.
Inaczej rozlicza się typowe zlecenie wykonywane dla podmiotu, z którym nie łączy zleceniobiorcy umowa o pracę, oraz niektóre szczególne sytuacje (np. inne tytuły do ubezpieczeń). Na egzaminie trzeba jednak czytać stan faktyczny: "własny pracodawca" to ważna wskazówka.
Sygnałem jest jednoczesne zatrudnienie na umowę o pracę oraz zawarcie dodatkowej umowy cywilnoprawnej z tym samym pracodawcą. W takim przypadku należy oczekiwać obowiązkowych potrąceń składek społecznych i zdrowotnych oraz poboru zaliczki na podatek dochodowy.
Ucz się na schematach: (1) kto jest stroną umowy, (2) czy jest równoległy etat, (3) jaki jest tytuł do ubezpieczeń, (4) jakie potrącenia są obowiązkowe. Przerabiaj krótkie case’y: etat + zlecenie u własnego pracodawcy, etat + zlecenie u innego, samo zlecenie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 68% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) – poradnik tematyczny o umowie zlecenia i obowiązku ubezpieczeń (strona informacyjna ZUS), https://www.zus.pl/ (sekcja: poradniki/umowy cywilnoprawne) - dostęp 2026-03-02
  • Portal Biznes.gov.pl – informacje dla przedsiębiorców o zatrudnianiu na umowę zlecenie i rozliczaniu składek, https://www.biznes.gov.pl/pl/portal/00115 - dostęp 2026-03-02
  • Ministerstwo Finansów – informacje o zaliczkach na podatek dochodowy pobieranych przez płatników (PIT) – strona informacyjna, https://www.podatki.gov.pl/pit/ - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z kadr i płac dotyczące oskładkowania różnych umów
  • Instrukcje/poradniki instytucji publicznych dotyczące rozliczeń umów zlecenia
  • Przykładowe case studies (etat + dodatkowa umowa) do samodzielnej kwalifikacji potrąceń

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego